Sống một mình – nghe có vẻ đơn giản, nhưng thực hành điều này lại là cả một nghệ thuật. Nó không chỉ là việc không có ai bên cạnh, mà là khả năng quay trở về với chính mình, không bị cuốn theo người khác hay những thứ bên ngoài làm nhiễu loạn nội tâm.
Ngày nay, chúng ta dễ bị cuốn vào cuộc sống công nghệ, lệ thuộc vào tiện nghi vật chất hay các mối quan hệ xã hội đến mức đánh mất khả năng độc lập về tinh thần. Khi không còn những thứ bên ngoài nâng đỡ, ta dễ hoảng loạn, mất phương hướng. Có vẻ như rất khó để sống một mình , Nhưng nếu ta biết thu lại năng lượng, không để tâm bị kéo đi theo người khác, thì ta sẽ cảm nhận được một nguồn sức mạnh tĩnh lặng bên trong. Chính trong khoảnh khắc sống một mình, ta mới thực sự có cơ hội đặt câu hỏi:
“Những thứ ta theo đuổi – tiền bạc, địa vị, sự công nhận – có thật sự đem lại hạnh phúc cho bản thân và những người thân yêu không?”
Sống một mình là lúc ta nhận ra rằng, nhiều khi mình đang sống để làm vừa lòng người khác, để không bị chê trách, chứ không phải sống cho chính mình. Nhưng nếu ngày mai ta không còn nữa, thì mọi người rồi cũng sẽ phải tiếp tục cuộc đời của họ – theo quy luật vô thường của vũ trụ. Không ai có thể thay thế hành trình của chính ta.
Trong Kinh Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya), Đức Phật dạy rằng:
“Mỗi người phải tự bước đi trên con đường mình chọn. Như những con bò bị xỏ mũi, từng con một phải bước tới nơi giết mổ. Không ai đi thay ai.”
(SN 3.25 – Pabbatopama Sutta)
Vì vậy, tại sao không tập sống một mình ngay từ bây giờ?
Tôi từng có một người bạn rất đau khổ khi chồng cô mắc bệnh nặng. Điều khiến cô lo lắng nhất không phải là bệnh tình của chồng, mà là nỗi sợ sống một mình nếu anh ấy không qua khỏi. Dù cô còn có một người con trai bên cạnh, nhưng cảm giác cô độc vẫn khiến cô hoang mang.
Tôi khuyên cô: “Hãy học cách sống một mình, vì cuối cùng ai trong chúng ta cũng sẽ đi con đường đó một mình.”
Kinh Tăng Chi Bộ (Aṅguttara Nikāya), Đức Phật dạy:
“Hãy tự thắp đuốc lên mà đi, lấy Chánh pháp làm đuốc, lấy Chánh pháp làm nơi nương tựa, không nương tựa một ai khác.”
(AN 2.1 – Attadīpā Sutta)
Khi ta tự nương tựa nơi chính mình, ta không còn sợ hãi trước cô đơn.
Trong bài kinh Bhaddekaratta Sutta – tiếng Việt dịch là Người Biết Sống Một Mình, Đức Phật dạy ta sống với chánh niệm trong giây phút hiện tại, không để quá khứ trói buộc, cũng không để tương lai làm ta bất an.
Ngài đã có một bài kệ như sau :
Đừng tìm về quá khứ
Đừng tưởng tới tương lai
Quá khứ đã không còn
Tương lai thì chưa tới
Hãy quán chiếu sự sống
Trong giờ phút hiện tại
Kẻ thức giả an trú
Vững chãi và thảnh thơi...
Biết sống một mình không có nghĩa là sống cô lập hay lạnh lùng với cuộc đời. Mà là sống có tự do nội tâm, không bị chi phối bởi tài – sắc – danh – thực – thùy. Dù sống giữa đám đông hay nơi vắng vẻ, người biết sống một mình vẫn có thể an nhiên tự tại, vì họ an trú trong chánh niệm.
Làm sao để sống một mình mà không cô đơn? chính là :
Đừng ôm giữ quá khứ – buông những gì đã qua.
Đừng chạy theo tương lai – sống với những gì đang hiện diện.
Tỉnh thức trong từng hành động – lời nói, suy nghĩ, việc làm đều cần được soi sáng bởi chánh niệm.
Nhận diện tham – sân – si, để không gây tổn hại cho mình và người khác.
Chánh niệm giúp ta làm bạn với chính mình, không sợ hãi khi ở một mình. Khi tâm yên tĩnh, trí tuệ sẽ phát sinh. Ta thấy rõ bản chất cuộc đời – có khổ, có vui, có sinh, có diệt – và từ đó, không còn bị cuốn theo vòng xoáy hơn thua, mất còn của thế gian. Tập sống một mình không phải là rút lui khỏi cuộc đời, mà là đi vào sâu hơn trong đời sống, bằng con đường tỉnh thức. Và chỉ khi đó, ta mới thật sự hiểu được tự do, bình an và hạnh phúc chân thật là gì.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét