Không có sự phân biệt giữa “sống để yêu thương” và thực hành Phật pháp.

 Tất cả những lời dạy của Đức Thế Tôn đều hướng về một điều rất đơn giản: nuôi dưỡng tình thương, làm vơi bớt khổ đau và đem lại an lạc cho muôn loài. Vì vậy, sống để yêu thương không phải là điều gì tách rời khỏi Phật pháp; nó chính là sự tiếp nối Phật pháp trong từng giây phút của đời sống hằng ngày.

Hiểu đúng về thực hành Phật pháp

Nhiều người nghĩ rằng tu tập chỉ là tụng kinh, ngồi thiền, lễ Phật, hành hương hay trì chú. Những pháp môn ấy đều rất quý, nhưng nếu ta chỉ dừng lại ở hình thức mà thiếu đi trái tim từ bi trong hành động, thì sự tu tập vẫn chưa trọn vẹn.

Đức Phật không chỉ dạy ta cách ngồi yên, mà còn dạy ta: – Không sát sinh. – Nuôi dưỡng tâm từ. – Giúp đỡ người khổ nạn. – Tôn trọng mọi sự sống. – Sống hòa điệu với thế giới quanh mình.

Vì vậy, trồng một cái cây bằng tâm thương yêu, giữ gìn một dòng sông bằng tinh thần trách nhiệm, hay đưa bàn tay ra nâng đỡ một người đang khổ đau bằng tất cả sự chân thành – tất cả đều là Phật pháp đang được biểu hiện.

Khi thấy sâu sắc giáo lý duyên khởi, ta nhận ra con người, thiên nhiên và mọi loài không hề tách rời nhau. Bảo vệ thiên nhiên là bảo vệ chính mình; chăm sóc môi trường là nuôi dưỡng lòng từ; yêu thương con người và muôn loài chính là thực tập Phật pháp.

Một con đường duy nhất: tình thương và chánh pháp

Mục đích của người học Phật là nhận ra Phật tính – bản tâm sáng trong vốn có nơi mỗi người. Trên con đường ấy, mọi hành động xuất phát từ tình thương chân thật đều trở thành phương tiện tu tập.

Cho nên, sống để yêu thương và thực hành Phật pháp không phải là hai con đường khác nhau. Chúng chỉ là hai cách gọi của cùng một sự thực. Nếu Phật pháp không được biểu hiện thành tình thương và trách nhiệm đối với sự sống, thì Phật pháp dễ trở thành lý thuyết. Ngược lại, nếu tình thương được soi sáng bởi trí tuệ và chánh kiến, thì đó chính là con đường của Bồ Tát.

Người học Phật cần thấy rằng: Mỗi lời nói hiền lành, mỗi hành động bảo vệ sự sống, mỗi việc làm vì lợi ích của cộng đồng và thiên nhiên – tất cả đều có thể là sự thực tập Phật pháp.

Khi ấy, đạo không còn chỉ ở trong chùa, trong kinh sách hay trên pháp tòa. Đạo có mặt trong từng hơi thở, từng suy nghĩ, từng lời nói và từng hành động của ta trong đời sống hằng ngày.

Đó chính là ý nghĩa sâu sắc của Sống để Yêu thương.

Chấp Nhận Những Đổi Thay Của Cuộc Sống

Trong một bài pháp thoại sâu sắc, Hoàng tôn Vairochana Rinpoche đã chia sẻ rằng dù chúng ta sinh ra ở những vùng đất khác nhau, thừa hưởng những dòng lịch sử khác nhau và bước đi trên những con đường khác nhau của cuộc đời, nhưng tất cả đều mang trong mình những gánh nặng vô hình, những khát vọng chưa được gọi tên và cùng đối diện với một câu hỏi rất nhân văn: Vì sao chúng ta có mặt ở đây?

Cuộc sống luôn biến đổi không ngừng. Có những ngày tâm hồn nhẹ nhàng như gió sớm, nhưng cũng có những ngày lòng người trĩu nặng ưu tư. Có lúc chúng ta tràn đầy tự tin và hy vọng, nhưng cũng có lúc chìm trong hoài nghi và bất an. Có những thời điểm tương lai dường như rộng mở trước mắt, nhưng cũng có lúc nó trở nên xa vời và mờ mịt. Thế nhưng, cũng như nơi nào có bóng tối thì nơi đó luôn có ánh sáng, giữa những đổi thay của cuộc đời vẫn tồn tại một điều sâu xa và bền vững.

Vượt lên trên mọi khác biệt về ngôn ngữ, tín ngưỡng, văn hóa hay ranh giới quốc gia, con người vẫn có chung một trái tim biết yêu thương, biết cảm thông và biết quan tâm đến nhau. Trong mỗi chúng ta đều có hạt giống của sự tỉnh thức và ánh sáng của trí tuệ vốn sẵn hiện hữu từ thuở ban đầu.

Đức Phật không chỉ thuyết pháp cho các bậc thánh nhân hay những người uyên bác. Ngài còn giảng dạy cho những con người bình thường đang vật lộn với khó khăn, đang chịu đựng khổ đau, đang thất bại hoặc đang loay hoay tìm cách sống cuộc đời của chính mình. Đức Phật không nhìn nhân loại như một điều gì đã hỏng hóc, mà Ngài nhìn thấy nơi mỗi con người một tiềm năng chưa được khai mở. Ngài thấy được khả năng mỗi người có thể hiểu rõ cuộc đời mình và tìm thấy tự do ngay giữa cuộc đời ấy.

Trải qua bao thế kỷ, những ước nguyện căn bản của con người hầu như không thay đổi. Ai cũng mong cuộc đời mình có ý nghĩa. Ai cũng mong công việc mình làm mang lại lợi ích thay vì tổn hại cho người khác. Ai cũng mong con cháu được sống trong hòa bình thay vì sợ hãi. Và các dân tộc đều mong muốn phát triển mà vẫn giữ được những giá trị tốt đẹp của mình.

Thế nhưng cuộc sống hiếm khi diễn ra đúng như những gì chúng ta dự định. Mọi thứ luôn vận động và đổi thay. Đức Phật dạy rằng điều đó không phải là sự trừng phạt, mà chính là bản chất của thực tại. Điều đáng quý là ngay trong sự vô thường ấy vẫn tồn tại niềm hy vọng. Bởi vì mọi thứ đều thay đổi nên không có nỗi đau nào kéo dài mãi mãi. Bởi vì mọi sự đều nương tựa vào nhau mà sinh khởi nên không ai thực sự cô độc. Và bởi vì không có gì cố định nên sự chuyển hóa luôn có thể xảy ra.

Chúng ta có thể thấy chân lý ấy ngay trong đời sống hằng ngày.

Một người trẻ mang trong mình những ước mơ chân thành. Họ muốn xây dựng điều gì đó có ý nghĩa, muốn cống hiến, muốn kết nối và muốn tìm thấy vị trí của mình trong cuộc đời. Họ làm việc chăm chỉ, sáng tạo không ngừng và đặt niềm tin vào tương lai.

Nhưng rồi những lời từ chối xuất hiện. Những thất bại và phê bình khiến sự tự tin dần sụp đổ. Cuộc đời không đi theo hướng họ mong muốn. Sự nghi ngờ bản thân ngày càng lớn lên và cuộc sống bắt đầu trở thành một gánh nặng.

Cho đến một đêm, trong sự tĩnh lặng sâu sắc, họ nhận ra một điều quan trọng: khổ đau không đến từ sự cố gắng, cũng không đến từ thất bại. Khổ đau phát sinh vì họ bám chặt vào ý nghĩ rằng cuộc đời phải diễn ra theo đúng cách mình mong muốn.

Từ sự nhận ra ấy, một lời nguyện được hình thành: học cách chấp nhận cuộc sống như nó đang là; không cưỡng cầu, không ép buộc. Tiếp tục trưởng thành mà không ghét bỏ bản thân. Nói những lời chân thật và tử tế. Sống trọn vẹn với hiện tại. Tạo ra những giá trị có ý nghĩa thay vì chạy theo sự ngợi khen.

Khi hiểu được điều đó, cuộc sống không lập tức trở nên dễ dàng hơn. Nhưng những gánh nặng trong lòng dần nhẹ đi. Giữa nỗ lực và buông xả xuất hiện một sự cân bằng. Và từ sự cân bằng ấy, tự do bắt đầu nảy nở.

Đây cũng chính là cốt lõi trong giáo pháp của Đức Phật. Cuộc sống tự nó không tạo ra khổ đau. Khổ đau xuất hiện vì chúng ta hiểu sai về cuộc sống. Khi bám víu vào những điều vốn vô thường, khi chống lại sự thay đổi, khi đòi hỏi sự chắc chắn từ một thế giới không ngừng biến động, chúng ta sẽ không tránh khỏi thất vọng.

Con đường dẫn đến tỉnh thức không ở đâu xa. Chúng ta không cần đợi một thời điểm hoàn hảo, một xã hội hoàn hảo hay một bản thân hoàn hảo mới có thể bước đi trên con đường ấy. Nó hiện hữu ngay trong từng giây phút của hiện tại.

Đó là con đường thay thế giận dữ bằng nhẫn nại, thay thế giả dối bằng sự chân thành, thay thế tổn hại bằng thiện lành. Đó là con đường giữ cho tâm mình sáng tỏ giữa những khó khăn của cuộc sống.

Sự tỉnh thức không tách rời đời sống thường ngày. Nó biểu hiện qua những hành động rất bình dị. Khi buông bỏ oán giận, trái tim trở nên rộng mở hơn. Khi buông bỏ sợ hãi, lòng can đảm dần lớn lên. Khi những quan điểm cứng nhắc trở nên mềm mại, trí tuệ bắt đầu xuất hiện.

Hận thù không thể chữa lành hận thù. Bạo lực không thể chấm dứt bạo lực. Chỉ có sự thấu hiểu, lòng nhẫn nại và tình thương mới có thể tạo nên hòa bình bền vững.

Đức Phật không yêu cầu chúng ta tin tưởng một cách mù quáng. Ngài chỉ dạy chúng ta quan sát cẩn trọng, suy ngẫm sâu sắc và trực tiếp trải nghiệm trong đời sống. Thông qua tiến trình ấy, chân lý sẽ dần tự hiển bày.

Trí tuệ mà thiếu từ bi sẽ không thể nâng đỡ thế gian. Từ bi mà thiếu trí tuệ sẽ không thể dẫn dắt thế gian. Chỉ khi cả hai cùng hiện diện, con đường phía trước mới được soi sáng.

Sự tỉnh thức chân thật đến rất lặng lẽ. Nó không tự tuyên bố sự hiện diện của mình. Nó xuất hiện khi cơn giận nổi lên nhưng ta chọn sự kiềm chế. Nó xuất hiện khi lòng tốt được trao đi mà không mong cầu báo đáp. Nó xuất hiện khi ta vẫn giữ được sự sáng suốt và bình an giữa những nghịch cảnh.

Chính những lựa chọn nhỏ bé ấy đang âm thầm thay đổi cuộc đời mỗi người, thay đổi cộng đồng, quốc gia và cả thế giới.

Giáo pháp của Đức Phật thật giản dị: hãy sống với lòng quan tâm, nói những lời chân thật và tử tế, giữ tâm sáng suốt và an tĩnh, không gây tổn hại, biết gìn giữ hòa bình và tôn trọng mọi sự sống.

Con đường này chưa bao giờ chỉ dành cho một số ít người được lựa chọn. Nó thuộc về tất cả chúng ta.

Trải qua hơn hai ngàn năm với biết bao cuộc chiến tranh, những thời kỳ hưng thịnh rồi suy tàn, chánh pháp vẫn tiếp tục tồn tại bởi vì nó được xây dựng trên chân lý. Và chân lý ấy chính là sự thật về cuộc sống, về khổ đau, về lòng từ bi và về khả năng chuyển hóa của con người.

Chúng ta không bước đi trên con đường này một mình. Mỗi bước chân chánh niệm đều tiếp nối ánh sáng. Nơi nào có lòng từ bi được thực hành, nơi nào có trí tuệ thay thế cho sợ hãi, nơi nào thiện lành được lựa chọn hết lần này đến lần khác, nơi đó con đường của Đức Phật vẫn đang hiện hữu.

Đó là ánh sáng để chúng ta nương tựa. Đó là chân lý mà Đức Phật đã chứng ngộ. Và đó cũng là niềm hy vọng mà nhân loại chưa bao giờ đánh mất.

Bởi hiểu được vô thường, chúng ta học cách chấp nhận những đổi thay. Và chính khi chấp nhận những đổi thay của cuộc sống, chúng ta tìm thấy sự bình an sâu sắc trong tâm mình.

Đôi điều về , Hoàng tôn Vairochana Rinpoche

Tên thật: Ngawang Jigme Jigten Wangchuck (sinh 2013). 

Là con trai thứ hai của Công chúa Sonam Dechen Wangchuck, em gái Quốc vương Bhutan.

Thân phận: Hoàng tôn Bhutan đồng thời là một Rinpoche – hóa thân tái sinh trong Phật giáo Kim Cương thừa.

Được công nhận là: Hóa thân của đại dịch giả Vairotsana, đệ tử lớn của Liên Hoa Sinh.

Nổi bật: Từ nhỏ đã có trí nhớ đặc biệt, thuyết giảng, viết sách, sáng tác nghệ thuật; từng thuyết giảng tại Việt Nam.

Hệ thống Tulku (hóa thân tái sinh)

Tulku = “thân hóa hiện”, chỉ những vị tái sinh có chủ ý của các bậc thầy giác ngộ.

Mục đích: Duy trì dòng truyền thừa và tiếp tục hoằng pháp. Cách để nhận diện là khi một tulku :

Dấu hiệu/tiên tri của đời trước

Dấu hiệu đặc biệt khi sinh ra

Kiểm tra bởi các bậc cao tăng (nhận đồ vật, trí nhớ…)

Sau đó sẽ được công bố chính thức

Ngài được kỳ vọng là:

Cầu nối đưa giáo pháp vào thời đại mới

Biểu tượng kết hợp giữa truyền thống hoàng gia và tâm linh Kim Cương thừa 

Mặc dù tuổi đời của ngài còn rất trẻ nhưng ngài cũng đã chứng mình đựoc ngài là 

Người kế thừa trí tuệ của Vairotsana

Thực hành điều dễ và điều khó trong đời sống

 

Trong đời sống hằng ngày, có những điều đến với ta rất dễ dàng, gần như không cần cố gắng. Nhưng cũng có những điều tưởng chừng đơn giản mà lại đòi hỏi cả một quá trình thực tập, quay về với chính mình và chuyển hóa từ bên trong.

Thật dễ để tên ta xuất hiện trong sổ địa chỉ của một người, nhưng để có được một chỗ trong trái tim họ lại là một hành trình khác. Điều đó đòi hỏi ta phải biết hiện diện, biết lắng nghe và biết chạm tới những nỗi khổ niềm đau mà họ đang mang theo. Cũng thật dễ để nhìn thấy lỗi lầm của người khác, nhưng để nhận ra những vụng về, những giới hạn của chính mình, ta cần rất nhiều can đảm và sự khiêm nhường.

Có những lời nói được thốt ra trong chốc lát mà không cần suy nghĩ. Điều đó rất dễ. Nhưng để nâng niu từng lời nói như nâng niu một bông hoa, để lời nói mang lại hiểu biết và thương yêu thay vì tổn thương, ta cần có chánh niệm trong từng khoảnh khắc. Ta cũng có thể vô tình làm đau người mình thương chỉ bằng một hành động hay một câu nói thiếu ý thức. Điều khó hơn là biết dừng lại, nhìn sâu vào nỗi đau ấy, mở lòng nhận trách nhiệm và chân thành xin lỗi để chữa lành những vết thương đã gây ra.

Tha thứ cho người khác đôi khi không quá khó, nhưng để người khác có thể tha thứ cho mình lại là một câu chuyện khác. Điều đó đòi hỏi sự chuyển hóa thật sự từ bên trong chứ không chỉ là những lời hứa hẹn bên ngoài. Tương tự như vậy, việc đặt ra những nguyên tắc sống thường rất dễ, nhưng sống được với những nguyên tắc ấy trong từng hoàn cảnh của cuộc đời lại cần đến sự kiên trì, tỉnh thức và bền bỉ.

Ai trong chúng ta cũng từng có những ước mơ đẹp. Mơ ước là điều rất tự nhiên. Nhưng để nuôi dưỡng những ước mơ ấy bằng hành động mỗi ngày, để không đánh mất niềm tin khi gặp khó khăn hay thất bại, lại là một sự thực tập lâu dài. Ta dễ vui mừng khi thành công, nhưng để có thể nhìn sâu vào một thất bại, học hỏi từ nó và vẫn mỉm cười bước tiếp, ta cần đến trí tuệ và sự trưởng thành.

Vấp ngã là điều không ai tránh khỏi. Điều khó không nằm ở sự vấp ngã mà ở khả năng đứng dậy sau đó. Chỉ khi còn giữ được niềm tin vào con đường mình đang đi, ta mới có đủ sức mạnh để tiếp tục bước tới. Cũng như vậy, hứa một điều gì đó thường không khó, nhưng giữ trọn lời hứa mới là thước đo của sự chân thật và trách nhiệm đối với bản thân cũng như với người khác.

Nói lời yêu thương là điều nhiều người có thể làm. Nhưng để người kia thực sự cảm nhận được tình thương ấy qua từng ngày, qua sự quan tâm, thấu hiểu và có mặt, lại cần rất nhiều sự chăm sóc. Ta cũng thường dễ dàng phê bình hay đánh giá người khác, trong khi việc chuyển hóa chính mình lại đòi hỏi một sự thực tập bền bỉ và liên tục.

Sai lầm là điều rất con người. Ai cũng có thể mắc sai lầm. Nhưng không phải ai cũng đủ bình tĩnh để dừng lại, nhìn sâu và học hỏi từ những điều mình đã trải qua. Ta cũng thường buồn khổ khi mất đi một điều gì đó quý giá, nhưng ít khi nhớ rằng cách tốt nhất để giữ gìn những điều quý giá là biết trân trọng chúng ngay từ khi chúng vẫn còn hiện diện trong cuộc đời mình.

Nghĩ về một việc thường dễ hơn rất nhiều so với việc bắt tay vào làm. Bởi vậy, điều cần thiết đôi khi chỉ là một hơi thở thật sâu và một bước chân thật vững để biến ý nghĩ thành hành động. Ta cũng dễ nghi ngờ người khác, nhưng để trao đi niềm tin, trước hết ta phải mở rộng trái tim mình. Ta dễ nhận về, nhưng để biết cho đi bằng cả sự chân thành và không mong cầu, ta cần một trái tim rộng lớn hơn thế.

Đọc những dòng này có lẽ là điều rất dễ. Nhưng để sống được với những điều ấy trong từng ngày, từng giờ, từng hơi thở và từng bước chân của cuộc sống mới là điều đáng quý. Sự chuyển hóa không đến từ hiểu biết đơn thuần mà đến từ sự thực tập bền bỉ trong từng khoảnh khắc.

Và nếu đến hôm nay cơ hội vẫn chưa từng gõ cửa, có lẽ điều cần làm không phải là ngồi chờ đợi. Hãy dừng lại một chút, nhìn sâu vào chính mình và tự hỏi: liệu ta đã xây một cánh cửa đủ rộng để cơ hội có thể bước vào hay chưa?

Mười Một Cách Giúp Đỡ Người Khác

Mỗi ngày, có quá nhiều người và thú vật phải chịu đau khổ. Có nhiều cách để giúp đỡ họ, nhưng điều này còn tùy thuộc vào việc nhận thức hoàn cảnh của họ và hiểu biết về cách tốt nhất để giúp họ. Nếu chỉ có lòng bi mẫn và sự thiện xảo thì chưa đủ, mà chúng ta còn phải bỏ ra thì giờ, có kỷ luật tự giác, lòng kiên nhẫn, kiên trì, định tâm và trí tuệ. Có mười một cách để giúp đỡ người khác. Chúng không chỉ tạo lợi lạc cho những người gặp khó khăn, mà còn giúp ta thoát khỏi sự cô đơn và mang lại ý nghĩa cho đời mình:

1. Chăm Sóc Những Người Đau Khổ

Cần phải chăm sóc cho những người bị bệnh, có khuyết tật hay đau đớn. Nếu như có ai ở trong nghịch cảnh vì một gánh nặng, hay công việc khó khăn thì hãy giúp họ một tay, để chia sẻ gánh nặng của họ.

2. Giúp Người Đang Bối Rối, Không Biết Cách Giải Quyết Vấn Đề

Đối với những ai đang bối rối vì hoàn cảnh khó khăn thì hãy cho lời khuyên, nếu họ hỏi ý kiến của mình, hay ít nhất là lắng nghe vấn đề của họ. Nếu con chó hay con mèo của mình mắc kẹt ở trong phòng thì hãy mở cửa cho chúng đi ra. Thậm chí, nếu như có con ruồi bay chập chờn quanh cửa sổ thì mình cũng áp dụng lời chỉ dẫn này. Nếu con ruồi không muốn ở trong phòng và muốn ra ngoài thì hãy mở cửa sổ để cho nó bay ra.

3. Trả Ơn Những Người Đã Giúp Đỡ Mình

Điều quan trọng là biết ơn công sức của những ai đang giúp cho thế giới hoạt động, và cố giúp đỡ những người đã giúp ích rất nhiều cho mình, chẳng hạn như cha mẹ của chúng ta. Nên giúp họ với lòng biết ơn chân thành, chứ không chỉ vì cảm giác tội lỗi hay bổn phận.

4. An Ủi Và Bảo Vệ Những Kẻ Sợ Hãi

Nên cố gắng hết sức để an ủi những người và thú vật sống trong sợ hãi. Nếu có ai cần đi đến nơi nào nguy hiểm thì ta nên cùng đi với họ và bảo vệ họ. Đối với những người tỵ nạn đã thoát khỏi cảnh bạo lực trong quá khứ thì hãy đem lại cho họ sự an toàn và giúp họ định cư. Những người bị khủng hoảng tinh thần vì chiến tranh, hay bị hành hạ bằng bất cứ hình thức nào thì đặc biệt cần có sự cảm thông và giúp đỡ của chúng ta, để nguôi ngoai vết thương lòng.

5. An Ủi Người Đau Buồn

Khi người ta đau buồn vì việc ly dị hay người thân qua đời thì hãy cố an ủi họ bằng tấm lòng bi mẫn. Không nên có thái độ kẻ cả và nghĩ rằng “Tội nghiệp bạn quá”, mà hãy tự đặt mình trong hoàn cảnh của họ và chia sẻ nỗi đau.

6. Giúp Đỡ Vật Chất Cho Người Nghèo

Giúp đỡ hội từ thiện là điều tốt, nhưng bố thí cho người ăn xin ngoài đường cũng là việc quan trọng. Nên bớt sự dè dặt, nếu có, đặc biệt là với những người ăn xin vô gia cư dơ bẩn và khó nhìn đến nỗi mình không muốn ngó ngàng tới họ, nói gì đến việc nở một nụ cười và đối xử với họ bằng lòng tôn trọng. Hãy tưởng tượng nếu người đang sống trên vỉa hè kia là mẹ hay con trai của mình thì làm sao ta có thể lạnh lùng đi qua mà không đếm xỉa đến họ, như thể họ là rác rưởi hôi thối?

7. Giúp Những Người Gần Gũi Đến Với Phật Pháp

Ta còn phải hành động để giúp những người luôn luôn muốn gần gũi với mình. Tuy không muốn họ phụ thuộc vào mình, nhưng nếu có mối liên hệ rất chặt chẽ với họ thì mình có thể giúp đỡ bằng cách dạy họ về các phương pháp căn bản trong đạo Phật để tạo ra hạnh phúc và giúp đỡ người khác, với điều kiện là họ phải thích thú với điều này. Đó không phải là việc cải đạo người khác, mà nói chung là giúp đỡ và khuyên nhủ họ. Nhờ vậy mà ta có thể giúp cho mối quan hệ với họ có ý nghĩa.

8. Giúp Đỡ Người Khác Theo Ước Muốn Của Họ

Nên cố giúp người khác theo cách phù hợp với họ. Nếu có ai nhờ mình dạy họ điều gì, dù đó không phải là điều ta thích thú, nhưng nếu có khả năng và nó phù hợp với họ thì ta cũng nên cố gắng hết sức mình. Giống như khi đi ăn nhà hàng với bạn bè, nếu ta luôn luôn muốn gọi thức ăn mà mình thích thì đó là thái độ không quan tâm đến bạn bè và ích kỷ. Đôi khi, mình cũng có thể chiều ý người khác, giống như trong một mối tình, phải có sự quân bình giữa những gì mình và người kia muốn. Không phải lúc nào bản thân mình và những gì mình thích cũng là điều quan trọng.

9. Khuyến Khích Những Người Sống Ngay Thẳng

Ta có thể giúp đỡ bằng cách khen ngợi những người sống ngay thẳng, theo đuổi con đường tích cực và làm việc tốt, nhưng cũng nên cẩn thận, để không khiến họ trở nên kiêu căng. Đặc biệt đối với những người mang mặc cảm tự ty thì điều này rất thích hợp. Đối với những người có phẩm chất tốt nhưng lại kiêu căng thì ta có thể khen ngợi họ với những người khác, nhưng không nên khen trước mặt họ. Ta vẫn khuyến khích họ sử dụng khả năng để giúp ích cho người khác, nhưng cũng giúp họ bớt tự hào bằng cách chỉ ra những sai lầm mà họ vấp phải.

10. Dạy Hành Vi Tích Cực Cho Những Người Sống Đời Tiêu Cực

Không nên xua đuổi, chối bỏ hay kết tội những người sống đời vô cùng tiêu cực. Thay vì phê phán họ thì nên cố chỉ cho họ cách khắc phục hành vi tiêu cực, nếu như họ chịu cởi mở để thay đổi.

11. Hãy Sử Dụng Khả Năng Phi Thường, Nếu Như Không Còn Cách Khác

Một số người trong chúng ta có những khả năng vượt bực. Ta có thể là một người giỏi võ, nhưng không thích khoe khoang với người khác. Tuy nhiên, nếu như thấy ai bị tấn công thì ta nên dùng khả năng võ thuật để khống chế kẻ tấn công, nếu như không còn cách nào khác để ngăn chận họ.

Có rất nhiều cách để giúp ích cho người khác. Sự khéo léo không chỉ là ở chỗ biết cách giúp đỡ hay làm điều gì để giúp ai, mà là khi nào nên giúp và khi nào thì nên để người khác học cách tự lo cho họ. Những người đau khổ về thể chất hay tinh thần sẽ cần sự giúp đỡ của ta ngay lập tức, nhưng phải giúp đúng mức, không quá nhiều và không quá ít. Cần phải giúp những người bất hạnh phục hồi sự sống, nhưng về lâu về dài thì tốt hơn hết là nên tạo cho họ điều kiện và cung cấp công cụ, để họ có thể tiếp tục tiến bước và tự lo liệu cho mình.

Tiến sĩ Alexander Berzin

Tự Cứu Lấy Chính Mình

Bài viết này được ghi lại sau khi tôi lắng nghe những lời chia sẻ của Đức Đạt Lai Lạt Ma về những điều rất bình thường mà con người chúng ta trải qua mỗi ngày. Đó là những lo toan, những tìm kiếm không ngừng, những hy vọng rồi thất vọng nối tiếp nhau trên hành trình sống. Mỗi người đều mang trong lòng những câu hỏi mà đôi khi cả một đời vẫn chưa tìm được câu trả lời trọn vẹn: tại sao ta khổ, tại sao những nỗi đau cũ cứ quay trở lại dưới những hình thức khác nhau, và liệu có một con đường nào giúp ta sống nhẹ nhàng hơn, bình an hơn và tử tế hơn hay không.

Thật ra đây không phải là những câu hỏi mới. Từ hàng ngàn năm trước, con người đã từng ngồi lại, lắng nghe và suy ngẫm về chính những điều ấy. Hơn hai nghìn năm trước, nhiều người đã tìm đến Đức Phật cũng với những thao thức tương tự. Điều kỳ lạ là sau ngần ấy thời gian, những câu hỏi đó vẫn còn nguyên vẹn trong lòng nhân loại. Khi đọc những câu chuyện về cuộc đời và các tiền thân của Đức Phật, ta thường nghĩ đó là những câu chuyện thuộc về một thời đại xa xôi, nhưng nếu nhìn sâu hơn, ta sẽ nhận ra đó không phải là câu chuyện của một người nào khác. Đó là câu chuyện của chính chúng ta, của những lựa chọn giữa thiện và bất thiện, của những giằng co giữa vị tha và ích kỷ, của những khoảnh khắc đứng giữa sợ hãi và can đảm, và của những lần ta tự hỏi liệu mình sẽ chỉ sống cho riêng mình hay đủ rộng lòng để sống vì người khác.

Có lẽ đó cũng là lý do giáo pháp của Đức Phật vẫn còn sức sống cho đến ngày nay. Giáo pháp không tồn tại nhờ nghi lễ, cũng không tồn tại nhờ quyền lực hay sự áp đặt niềm tin, mà tồn tại bởi vì nó chạm đến kinh nghiệm sống thật của con người. Khi ta đau khổ, giáo pháp không yêu cầu ta phải tin ngay lập tức mà chỉ nhẹ nhàng hỏi rằng ta có muốn nhìn sâu hơn vào nguyên nhân của nỗi khổ ấy hay không. Khi ta hạnh phúc, giáo pháp cũng không bảo ta phải nắm giữ niềm vui ấy bằng mọi giá mà chỉ khuyến khích ta quan sát xem niềm vui đó đến từ đâu và liệu có một hạnh phúc nào bền vững hơn không.

Chính vì vậy, trước khi nghe bất kỳ bài pháp nào, điều quan trọng nhất không phải là nội dung của bài pháp mà là động cơ của người nghe. Ta đến đây để làm gì? Để tìm kiếm một sự an ủi tạm thời, để tìm một hệ thống tư tưởng mà mình có thể tin theo, để tích lũy thêm kiến thức, hay đơn giản chỉ vì ta đã quá mệt mỏi và muốn hiểu cuộc đời sâu sắc hơn một chút? Trong truyền thống Phật giáo, người nghe pháp không được xem là người tiếp nhận thụ động. Nghe pháp là một hành động rất chủ động, bởi ta không nghe để tích lũy khái niệm hay để tranh luận đúng sai. Ta nghe với một ước nguyện rất khiêm tốn rằng tâm mình có thể bớt khổ hơn và người khác cũng có thể bớt khổ hơn. Nếu động cơ không trong sáng, ngay cả những giáo lý sâu sắc nhất cũng có thể trở thành nhiên liệu nuôi lớn bản ngã. Nhưng nếu động cơ chân thành, chỉ một câu nói giản dị cũng có thể trở thành hạt giống âm thầm làm thay đổi cả cuộc đời.

Khi nhìn rộng hơn, ta sẽ thấy một điều rất đáng suy ngẫm: dù con người thuộc những tôn giáo khác nhau hay thậm chí không theo bất kỳ tôn giáo nào, những giá trị căn bản mà họ trân trọng thường rất giống nhau. Đó là lòng nhân ái, sự trung thực, tinh thần trách nhiệm và mong muốn không làm tổn hại đến người khác. Điều đó không phải ngẫu nhiên, bởi ngay từ khi sinh ra, không ai có thể tồn tại một mình. Chúng ta lớn lên nhờ vòng tay chăm sóc của người khác, nhờ sự hy sinh của cha mẹ, nhờ tình thương của gia đình và nhờ sự giúp đỡ của biết bao con người mà đôi khi ta chưa từng biết tên. Chính vì thế, tình thương không phải là một lý tưởng xa vời mà là một nhu cầu căn bản của con người. Chúng ta sống được nhờ tình thương, và cũng chính tình thương là nền tảng giúp thế giới này tiếp tục tồn tại.

SƯ GIÁC NGUYÊN VỀ VỊ TỔ SƯ A TỲ ĐÀM

Thầy bổn sư của tôi là thủ khoa A Tỳ Đàm (Abhidhamma). Thầy tịch năm 1984 lúc đó tôi chỉ mới 15 tuổi. Thầy có một cái độc chiêu: thầy dạy học hay dịch kinh cả đời chỉ trên cái ghế bố. Thức ăn của thầy gồm có bốn món như sau: bánh tráng, dưa hấu, đu đủ, miến. Suốt đời chỉ ăn mấy cái đó thôi, thức ăn khác ăn không được. Điều đặc biệt là ngài tịch năm 71 tuổi, răng trắng như ngọc, đều như bắp, răng đẹp cực kỳ, lạ há. Bàn chải đánh răng thì ngài phải xài loại cứng nhất.

Cái mà tôi muốn nói là cái này, thầy đang đọc bài mà ngủ quên giựt mình thức dậy ngài vẫn tiếp tục đọc tiếp. Ngài ngủ thiệt, ngủ buông bút, rớt sách. Đệ tử để yên chứ đâu dám kêu, lát sau cây bút rớt cái độp, giựt mình lượm lên để lên bàn, đọc tiếp. Nghĩa là nãy giờ không phải stop mà là pause.

Quí vị vô Google tìm “Hòa Thượng Tịnh Sự,” trong đó sách của ngài là một tỷ. Ngài truyền Sadi giới cho tôi. Ngài là thủ khoa đầu tiên duy nhất ở Việt Nam (until now). Cuộc đời ngài có cái huyền thoại đó là ngày xưa ngài tu bên Bắc Tông. Ngài là giáo thọ có đệ tử cả ngàn ở chùa Bửu Hưng, Sa Đéc. Đến năm 36 tuổi, có cái đêm đó ngài đọc tạng luật của Hán Tạng thấy trong đó hơi kỳ kỳ. Ngài nghĩ không có lý nào một vị Chánh Đẳng Chánh Giác mà trục trặc như thế này, chắc cái này là của đời sau quá. Tự nhiên ngài thấy nó kỳ kỳ. Ngài nghĩ rất đơn giản, mình đang ở Bắc truyền, còn Nam truyền mình không rành, thôi thì mình thử tìm hiểu bên Nam truyền rồi combine hai thứ lại.

Tôi biết có nhiều người bị bế tắc bên Bắc Tông nhưng không dám qua Nam tông vì sợ người ta nói Tiểu thừa, nhục. Có thật! Họ bị ám ảnh cái đó, nghĩa là họ cứ bị nhồi “Tiểu, Tiểu, Tiểu;” giống như nhiều cán bộ muốn nghiên cứu thêm nhưng mà sợ cái này là lý luận của tụi tư bản vậy, trong khi mình là “đỉnh cao trí tuệ” tiêu biểu cho tinh hoa loài người mà sao tự nhiên mình đi đọc sách về văn hóa, nghệ thuật, hội họa kiến trúc … của tụi tư bản thì hèn quá. Như bên Hồi Giáo họ bị nhồi sọ riết rồi họ nói trên đời này mà perfect thì chỉ có Thánh Allah thôi. Cho nên có cái ông đó dệt tấm thảm rất đẹp, hoàn hảo từng đường kim mũi chỉ, bạn ông nói cả đời chưa từng gặp cái tấm thảm nào hoàn hảo hơn tấm thảm này. Ổng nghe như vậy ổng xanh mặt nên sau khi bạn về, ổng thò cái kéo cắt một góc hư tấm thảm để nó không perfect nữa, bởi nếu nó perfect thì sẽ là một sự phạm thượng với Đức Allah. Có những thứ đức tin quái lạ “quá cỡ thợ mộc” như vậy.

Ngài mới mò qua bên Miên, ở chỉ có mấy tháng rồi ngài qua Thái. Lúc đó ngài mới 36 tuổi và trong đầu chỉ có hai thứ tiếng thôi đó là tiếng Hán và tiếng Việt. Rồi ngài xin vô chùa Thái nhưng rất khó khăn vì ngôn ngữ bất đồng. Lúc đó có cái chuyện ngài xin giấy thông hành từ Miên qua bên Thái, ông hải quan là người Pháp, lúc đó đang rối rắm về chính trị nên ổng từ chối. Ngài cứ xin hoài nên ổng bực, ổng lấy cái cây thước khẽ ổng gõ đầu ngài. Tây mà, nó coi dân mình là man di lắm, “An-na-mít” mà. Nó gõ vừa xong thì cái đầu của nó nhức như bưng, nó ôm cái đầu nó lăn, lăn. Nói theo trong kinh là tổn đức vì giống như là nó đánh nhầm bậc đại nhân. Có cái ông thông sự là người Việt, ổng có biết chút đỉnh, ổng nói: Chết you rồi, you đập nhầm thầy chùa rồi. Đánh nhầm thầy rồi. Thằng Tây nó hỏi tao phải làm sao bây giờ, cái đầu nó nhức quá. Xin lỗi đi, rồi ký giấy cho ổng đi. Ký xong là cái đầu nó tỉnh bơ trở lại. Lạ lắm.

Ngài qua Thái ngài học tiếng Thái. Học với ai? Ai đi qua Thái thì biết, chung quanh chùa con nít Thái, con nít Miên, con nít Lào, con nít Miến, con nít Tích Lan chúng nó coi cái chùa giống như cái đình vậy đó, má nó đem đồ ăn vô chùa, mấy sư ăn xong thì đến phiên tụi nó nhào vô nó ăn. Thanh niên ngoài phố về học đại học mà không có chỗ ăn chỗ ở cũng cứ nhào vô chùa, quét chùa là có cơm ăn. Chung quanh chùa thì người ta bán bánh đúc bánh đa… Ngài học tiếng Thái với mấy thằng nhóc, mấy thằng vô chùa đá banh, bắn bi. Ngài lượm mấy cái thẻ nhang có tiếng Thái, mấy cái miếng giấy gói bánh in, hỏi cái này đọc làm sao.

Lúc ngài nói bập bẹ được thì cái lớp A Tỳ Đàm người ta đã khai giảng được 7 tháng rồi, nghĩa là ngài vô trễ bảy tháng mà tiếng Thái của ngài ấm a ấm ớ. Chương trình người ta 7 năm, ngài vô trễ 7 tháng nên ngài chỉ học được 6 năm 5 tháng. Học xong thì ngài đậu thủ khoa, tại Thái, ông thầy của ngài người Myanmar (Miến Điện). Vừa học đạo vừa học ngôn ngữ. Bên Mỹ như vậy nhiều lắm, nhiều người Việt Nam qua vừa học đạo vừa học tiếng Mỹ. Nhưng thời này mình trau dồi tiếng Anh có điều kiện hơn ngày xưa ngài trau dồi tiếng Thái. Ngài học xong thì theo cái lệ của Miến Điện và Thái Lan là you đắp y xuất gia hay you ghi danh học một cái trường phải có sponsor (người bảo trợ), vì nếu không có sponsor lỡ you bệnh thì ai gánh. Bà sponsor này có một cô con gái. Bà thương ngài. Khi ngài đậu thủ khoa xong thì bà vô đặt vấn đề với ngài. Bên Thái Lan người ta thấy chuyện đó bình thường lắm.

“Con gái tôi thương you, nếu mà you tu luôn thì tụi tôi sponsor còn nếu không tu thì làm rể.”

 Ngài nói, “Không, tôi qua đây tôi học rồi tôi về xứ mà.” Xong rồi ngài bỏ đi và về Việt Nam, rồi bà cũng liên lạc một thời gian bằng thư qua bưu điện, rồi xong.

Đại khái đó là những cái mà tôi được nghe về ngài. Sẵn mình học A Tỳ Đàm thì mình phải biết ông tổ A Tỳ Đàm của mình chứ.

Bài viết đăng trên trang Tinh Tấn Magazine

Vượt qua vòng sinh tử nhờ hiểu sâu và thực hành ngay trong đời sống

 Những bậc giác ngộ lớn như Liên Hoa Sinh, Tilopa, Naropa, Marpa hay Vairocana đều đạt được giác ngộ nhờ tu tập ngay trong đời sống hiện tại. Vì đã thực chứng sâu sắc nên các Ngài vượt qua được vòng luân hồi sinh tử, không còn bị cuốn theo những trạng thái trung gian sau khi chết nữa. Các Ngài nhận ra bản chất chân thật nơi chính mình.

Tuy vậy, trước khi đạt được sự giác ngộ ấy, các Ngài cũng trải qua rất nhiều khó khăn, thử thách và khổ hạnh. Khi đọc tiểu sử của các bậc giác ngộ, chúng ta sẽ thấy con đường tu tập không hề dễ dàng. Chính nhờ vượt qua những gian khổ đó mà các Ngài dần thanh lọc được thân tâm và phát triển trí tuệ.

Vì vậy, bản thân chúng ta cũng cần có sự tu tập và chuyển hóa. Chỉ nghe giáo lý thôi thì chưa đủ, mà cần phải thực hành thiền quán để tự mình trải nghiệm. Nhưng nếu chỉ chăm chăm thực hành mà thiếu học hỏi và suy ngẫm thì cũng dễ lệch hướng. Vì thế, người tu học chân chính cần kết hợp cả ba: học, suy nghĩ và thực hành.

Điều quan trọng nhất là hiểu rõ chính cuộc sống của mình. Dù xã hội ngày nay rất hiện đại và tiện nghi, nhiều người vẫn không thật sự hiểu mình là ai, mình đang sống vì điều gì và điều gì đang diễn ra sâu bên trong tâm thức. Chúng ta thường sống theo thói quen, cảm xúc và sự cuốn hút bên ngoài mà không nhận ra bản chất thật của đời sống.

Trong Phật giáo, trạng thái đó được gọi là vô minh — tức là sự mê mờ và không thấy rõ sự thật. Vì vô minh nên con người cứ mãi trôi lăn trong khổ đau và luân hồi. Do đó, chúng ta tìm đến giáo pháp để học cách tỉnh thức, hiểu rõ bản thân và dần nhận ra bản chất chân thật vốn có nơi mình.

Milarepa từng nói rằng, với những hành giả đạt được chứng ngộ thật sự thì không còn khái niệm “chết” như người bình thường nghĩ nữa. Theo cách nhìn thông thường, chúng ta thấy có sinh ra rồi mất đi. Nhưng với người đã giác ngộ, sự sống chỉ là một dòng tiếp nối liên tục, chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác chứ không hoàn toàn mất đi.

Trí tuệ đó được ví như kim cương — cứng chắc, không thể phá hủy. Khi một người tu tập sâu bằng thiền định và phát triển trí tuệ, họ có thể đạt đến trạng thái tâm vững vàng, vượt khỏi sợ hãi và đau khổ. Đây chính là ý nghĩa của con đường “Kim Cương thừa”.

Khi đạt được sự hiểu biết sâu sắc ấy, con người không còn bị mắc kẹt trong những phân biệt như sống – chết, được – mất, vinh – nhục nữa. Những thứ chúng ta thường bám chấp thật ra chỉ là cách nhìn giới hạn của tâm trí. Vì vậy, Phật giáo cho rằng thế giới mà ta đang thấy chỉ là “như huyễn”, nghĩa là có vẻ thật nhưng không hoàn toàn cố định như ta tưởng.

Muốn hiểu được chân lý sâu xa hơn, chúng ta cần tập nhìn mọi sự bằng tâm cởi mở và bình an hơn. Thiền định giúp ta dần nhận ra rằng mọi thứ tuy khác nhau bên ngoài nhưng đều liên kết và không tách rời trong bản chất sâu xa.

Dù hiện tại chúng ta còn rất xa sự giác ngộ, nhưng theo Phật giáo, ai cũng có sẵn khả năng tỉnh thức và trí tuệ bên trong mình. Nói cách khác, bản chất mỗi người vốn đã có “Phật tính”. Điều khó nhất là nhận ra và sống được với điều đó. Vì vậy, con đường tu tập là quá trình rèn luyện lâu dài để quay về hiểu rõ chính mình.

Các bạn có thể tham khảo thêm ở đường link dưới đây sẽ giúp ích rất nhiều trên con đường chúng ta cùng nhau tu tập

theo https://www.drukpavietnam.org/duc-phap-vuong