Buông – Đạo lý đơn giản nhưng sâu sắc của Phật giáo

Ngày xưa có một vị vua quyền lực và giàu có. Ông sở hữu cả một thiên hạ rộng lớn, nhưng đến cuối đời lại sống trong nỗi sợ, cô đơn và trống rỗng. Một ngày nọ, nhà vua hỏi một vị tu sĩ:

– Tại sao ta có tất cả mà trong lòng vẫn cảm thấy trống rỗng như thế này?

Vị tu sĩ mỉm cười đáp:

– Bệ hạ nghĩ mình có cả thiên hạ, nhưng thật ra chẳng có gì là của mình cả.

Câu trả lời ấy khiến nhà vua giật mình tỉnh ngộ. Suốt đời ông tin rằng quyền lực, tài sản và người thân đều thuộc về mình. Nhưng rồi ông nhận ra tất cả chỉ như giọt sương mai, như bóng mây đầu núi. Đến lúc nhắm mắt xuôi tay, chẳng ai mang theo được điều gì.

Chúng ta cũng giống như vị vua ấy. Có những thứ từng thuộc về mình nhưng rồi lại mất đi. Có những điều ta cố ôm thật chặt, nhưng cuộc đời vốn vô thường nên mọi thứ đều có thể đổi thay trong khoảnh khắc. Đức Phật dạy rằng mọi sự trên đời đều là tạm bợ, đến lúc đủ duyên thì đến, hết duyên thì đi. Chính sự thật ấy giúp chúng ta hiểu vì sao buông xả lại là con đường dẫn đến bình yên.

Chúng ta đến với cuộc đời này bằng hai bàn tay trắng và khi ra đi cũng vậy. Thế nhưng nhiều người lại dành cả đời để nắm giữ, tích góp như thể mọi thứ sẽ thuộc về mình mãi mãi. Chính sự chấp thủ ấy tạo nên khổ đau: khổ vì muốn giữ, khổ vì sợ mất và khổ khi phải chia lìa.

Lời dạy của Đức Phật tuy giản dị nhưng có thể thay đổi cách chúng ta sống. Trong cõi tạm này, không có gì thật sự là của ta. Thân thể này không phải của ta hoàn toàn, bởi ta không thể ngăn nó già đi, mắc bệnh tật hay chết. Tiền tài, vật chất cũng không thật sự thuộc về ta, vì chúng đến rồi đi theo nhân duyên. Ngay cả cảm xúc và suy nghĩ cũng không hoàn toàn nằm trong sự kiểm soát của ta, bởi chúng luôn thay đổi từng ngày.

Khi chấp vào những điều vô thường ấy, tâm sẽ rối loạn hơn và cuộc đời sẽ mệt mỏi hơn. Nhưng khi hiểu rằng mọi sự vật và con người đều vận hành theo quy luật duyên khởi, có đến thì có đi, có hợp thì có tan, ta sẽ học được cách buông.

Buông không có nghĩa là từ bỏ trách nhiệm hay thờ ơ với cuộc sống. Buông là không còn khổ vì níu giữ những điều không thể giữ. Buông tiền bạc khi được mất đổi thay. Buông tuổi thanh xuân khi thời gian trôi qua. Buông một người đã rời xa. Buông nỗi đau khi người thân qua đời. Khi hiểu luật nhân quả và vô thường, ta sẽ dần biết đặt xuống những gánh nặng trong lòng để tìm lại sự an yên.

Một ví dụ rất đơn giản là khi bạn bước vào một quán ăn và gọi món ngon nhất. Trong khoảnh khắc thưởng thức, bạn cảm thấy vô cùng thích thú. Nhưng chỉ ít phút sau, hương vị ấy đã biến mất. Điều từng khiến bạn say mê rồi cũng trở thành thứ bị đào thải khỏi cơ thể. Ngay cả những niềm vui nhỏ bé trong cuộc sống cũng không nằm ngoài quy luật vô thường ấy.

Nói tóm lại, không có gì thực sự là của ta mãi mãi: tiền bạc, danh vọng, tình yêu hay những giấc mơ còn dang dở. Buông không phải là phản bội, cũng không phải là lãng quên. Buông là nhìn rõ rằng điều mình từng quý trọng đã hết duyên để ở lại. Và khi ấy, ta cho phép bản thân được tự do, nhẹ lòng và bước tiếp trên con đường của mình.

Phật Tánh Trong Mỗi Chúng Ta

Nếu điều bạn tìm kiếm là sự giải thoát trọn vẹn khỏi những khổ đau của sinh, lão, bệnh, tử, thì theo lời dạy của Đức Phật, điều đó hoàn toàn có thể đạt được. Hơn 2.500 năm trước, Đức Phật đã khẳng định rằng mọi chúng sinh đều có Phật tánh, nghĩa là đều có khả năng giác ngộ và thành Phật.

Các vị Phật không phải là những đấng siêu nhiên được sinh ra đã hoàn hảo. Các ngài cũng từng là những con người bình thường như chúng ta, và cũng đã trải qua những khó khăn, đau khổ và thử thách trong cuộc sống. Ngay cả Đức Phật Thích Ca cũng đã trải qua bệnh tật, tuổi già và những đau đớn của thân xác trước khi nhập Niết-bàn.

Vậy “thành Phật” có nghĩa là gì?

Có thể hiểu đơn giản rằng một vị Phật là người đã đoạn trừ hoàn toàn mọi phiền não, vượt qua mọi vô minh và phát triển trọn vẹn những phẩm chất tốt đẹp nhất của tâm thức. Các ngài cũng từng là những chúng sinh còn nhiều hạn chế, nhưng nhờ nhận ra nguyên nhân của khổ đau và kiên trì tu tập, các ngài đã chuyển hóa được tâm mình.

Con người đau khổ vì vô minh, vì nhìn nhận sai lầm về thực tại và tin vào những suy nghĩ, cảm xúc không đúng với sự thật. Từ đó phát sinh tham lam, sân hận, ganh tỵ, sợ hãi và nhiều hành động thiếu sáng suốt. Khi nhận ra bản chất của những vọng tưởng ấy và quyết tâm thoát khỏi khổ đau, người tu tập dần buông bỏ phiền não. Nhờ vậy, tâm trở nên an lạc, tự tại và sáng suốt hơn.

Tuy nhiên, để trở thành một vị Phật ngay trong đời sống này không phải là điều dễ dàng. Vì vậy, như lời dạy của Hòa thượng Toại Khanh, điều thiết thực trước hết là cố gắng để không còn sống như một người phàm phu đầy phiền não nữa.

Những thói quen như tham lam, sân hận, si mê, ganh tỵ, kiêu ngạo hay chỉ biết yêu thương những người thân thuộc mà không mở rộng lòng mình đến người khác đều là những chướng ngại trên con đường tu tập. Muốn tiến bộ, chúng ta cần rèn luyện tâm từ bi, học cách quan tâm và yêu thương mọi người một cách rộng lớn hơn, vượt lên trên sự ích kỷ thông thường.

Khi lòng từ bi ngày càng sâu sắc, chúng ta sẽ dần phát triển trí tuệ. Nhờ đó, ta hiểu rõ hơn về bản chất của cuộc sống và thấy rằng không có gì tồn tại một cách riêng biệt hay độc lập. Mọi sự vật, hiện tượng và mọi chúng sinh đều nương tựa lẫn nhau để tồn tại. Đây chính là cái thấy đúng đắn mà Đức Phật đã chứng ngộ.

Khi từ bi và trí tuệ cùng phát triển, những phẩm chất giác ngộ vốn có trong mỗi người sẽ dần được hiển lộ. Đó chính là biểu hiện của Phật tánh.

Bởi vì ai cũng có Phật tánh nên ai cũng có khả năng thành Phật. Điều cần thiết là có động lực đúng đắn, sự kiên trì và phương pháp tu tập phù hợp. Con đường tu học không phải lúc nào cũng tiến về phía trước một cách đều đặn; sẽ có những lúc thuận lợi và cũng có những lúc khó khăn. Tuy nhiên, nếu luôn nhớ rằng mình có khả năng chuyển hóa và giác ngộ, chúng ta sẽ không dễ nản lòng.

Phật tánh không phải là điều gì xa vời để đi tìm ở bên ngoài. Đó là khả năng giác ngộ vốn có trong mỗi người. Khi nuôi dưỡng lòng từ bi, phát triển trí tuệ và không ngừng chuyển hóa bản thân, chúng ta đang từng bước làm cho Phật tánh ấy hiển lộ trong đời sống hằng ngày.

Điều Khó Được Nhất Trên Thế Gian

Một hôm, có ba vị tỳ kheo cùng nhau thảo luận về câu hỏi:

“Trên thế gian này, điều gì là khó được nhất?”

Vị thứ nhất nói:

– Theo tôi, điều khó được nhất là tuổi trẻ, sức khỏe và sự trường thọ. Dù một người có bao nhiêu của cải đi nữa, nếu thân thể bệnh tật, tuổi già kéo đến thì cũng khó lòng tận hưởng niềm vui của cuộc sống.

Vị thứ hai nói:

– Tôi cho rằng điều khó tìm nhất là có một người bạn tri âm, thấu hiểu mình, có thể cùng chia sẻ niềm vui và gánh vác những lúc khó khăn. Một người dù quyền cao chức trọng đến đâu nhưng không có bạn chân thành thì vẫn cô đơn, giống như đóa hoa đẹp mà không có hương thơm, chẳng ai muốn đến gần để ngắm.

Vị thứ ba lại nói:

– Theo tôi, điều khó nhất là xây dựng một gia đình hòa thuận. Nếu một người khỏe mạnh, có bạn tốt nhưng trong gia đình luôn bất hòa, tranh cãi và xung đột thì cuộc sống cũng chẳng thể an vui. Mỗi ngày trôi qua giống như sống trong địa ngục trần gian.

Sau khi nghe ba vị tỳ kheo trình bày, Đức Phật tập hợp đại chúng và từ tốn nói:

– Những điều các ông nói đều rất quý giá. Tuy nhiên, trên thế gian còn có một điều khó được hơn tất cả.

Rồi Đức Phật kể câu chuyện sau:

– Trong đại dương mênh mông có một con rùa mù sống rất lâu năm. Bình thường nó ở sâu dưới đáy biển, cứ 100 năm mới nổi lên mặt nước một lần.

Trên mặt biển lại có một khúc gỗ mục rỗng ở giữa, trôi dạt theo sóng gió không biết về đâu.

Các ông hãy nghĩ xem: một con rùa mù, một trăm năm mới nổi lên mặt nước một lần, gặp được khúc gỗ mục đã là điều vô cùng hiếm có. Nhưng để đầu nó chui đúng vào lỗ trống của khúc gỗ ấy lại còn khó gấp bội.

Đức Phật dừng lại rồi nói:

– Sự hiếm hoi ấy vẫn chưa bằng cơ hội được sinh làm người. Chúng sinh trôi lăn trong biển sinh tử, muốn được thân người còn khó hơn con rùa mù gặp được khúc gỗ nổi trên biển.

Nói xong, Đức Phật cúi xuống nhặt một nắm đất trong tay rồi hỏi các vị tỳ kheo:

– Các ông nghĩ xem, đất trong bàn tay ta nhiều hay đất trên mặt đất nhiều?

Các vị đồng thanh đáp:

– Bạch Thế Tôn, đất trong tay Ngài rất ít, còn đất trên mặt đất thì vô cùng nhiều.

Đức Phật dạy:

– Chúng sinh ra được thân người ít như đất trong lòng bàn tay ta. Chúng sinh mất thân người nhiều như đất trên mặt đất.

Rồi Ngài nhấn mạnh:

– Vì thế, điều khó được nhất trên thế gian chính là thân người.

Một khi đã đánh mất thân người này, trải qua vô số kiếp cũng chưa chắc có cơ hội trở lại làm người. Bởi vậy, khi đã có mặt trong cuộc đời, chúng ta cần biết trân trọng thân người, quý trọng những nhân duyên hiện có và sống một đời ý nghĩa.

Danh vọng, tiền tài rồi cũng không thể mang theo khi rời khỏi thế gian. Chúng ta đến với cuộc đời bằng hai bàn tay trắng và cũng sẽ ra đi như vậy. Chỉ có những việc thiện lành, những giá trị tốt đẹp và sự tu dưỡng tâm hồn mới thực sự theo ta trên hành trình dài của cuộc sống.

Vì thế, hãy biết trân trọng hiện tại, sống tử tế, làm điều thiện và hướng tâm đến những giá trị chân chính. Đó mới là điều quý giá nhất mà một con người có thể đạt được.

Lời bàn

Câu chuyện không phủ nhận giá trị của sức khỏe, tình bạn hay gia đình hòa thuận. Đó đều là những điều đáng quý trong cuộc sống. Tuy nhiên, Đức Phật muốn nhắc nhở rằng tất cả những điều ấy chỉ có thể đạt được khi chúng ta mang thân người.

Thân người là cơ hội đặc biệt để học hỏi, yêu thương, phụng sự và hoàn thiện bản thân. Nhiều người mải mê theo đuổi danh lợi mà quên mất giá trị lớn nhất mình đang sở hữu chính là sự sống hiện tại.

Khi hiểu được thân người khó được, ta sẽ biết sống biết ơn hơn, trân trọng từng ngày hơn, bớt hơn thua, bớt oán trách và dành nhiều thời gian hơn cho những điều thực sự có ý nghĩa. Đó chính là thông điệp sâu sắc mà câu chuyện muốn gửi gắm.

Có thể ví cuộc đời với điều gì?

 

Từ xưa đến nay, con người luôn cố gắng tìm một hình ảnh để ví von về cuộc đời.

Có người bảo: “Đời như giấc mộng”.

Có người lại nói: “Đời như một vở kịch”.

Người khác thì thở dài: “Đời là bể khổ”, “Kiếp người như khách qua đường”, “Như mây trôi”…

Nếu chỉ nhìn cuộc đời qua những lăng kính ấy, hẳn chúng ta sẽ thấy đời người thật buồn bã và vô vọng.

Nhưng thật ra, bản chất của đời người là vô thường và vô ngã.

Ta đến đời này không mang theo gì, và khi rời đi cũng chẳng thể đem theo thứ gì.

Nếu sống một đời mà không để lại chút công đức, lời hay ý đẹp, hay điều gì có giá trị cho đời… thì đúng thật là “đến tay không, đi tay không”.

Vậy cuộc đời giống như điều gì?

Có lẽ không nên nhìn đời quá bi quan.

Hãy thử một cách so sánh khác: “Đời người như một quả bóng.”

Khi còn trẻ

Ta học hành, phấn đấu, lập nghiệp, xây dựng gia đình.

Trong mắt con cái, cha mẹ lúc ấy giống như quả bóng rổ – ai cũng muốn giữ lấy, ai cũng nói “bố mẹ là của con”.

Khi tuổi già đến

Con cái bắt đầu bận rộn, trách nhiệm hiếu dưỡng bị đùn đẩy:

Anh cả bảo đó là việc của em út

Em út lại muốn chia đều

Người này nhận một tháng, người kia nhận hai tháng

Cha mẹ lúc này bỗng hóa thành quả bóng chuyền, bị chuyền qua chuyền lại.

Khi sức lực cạn dần

Có người còn bị xem như quả bóng đá – con cái bận rộn, chỉ thiếu điều “đá đi cho khuất mắt”, dù trong lòng vẫn biết đó là điều không nên.

Nhưng không phải lúc nào cũng vậy

Nếu cha mẹ có đạo đức, có tri thức, có tài chính vững vàng, họ lại giống như quả tạ – dù muốn “ném đi” cũng chẳng ném nổi.

Thậm chí, họ còn được xem như quả bóng bầu dục – con cái ôm chặt, giữ khư khư, không muốn rời.

Cuộc đời là gì, tùy vào chính bạn

Cuộc đời giống như điều gì, thật ra phụ thuộc vào tâm của mỗi người.

Nếu tâm bạn rộng mở, từ bi như Bồ Tát, tự nhiên người đời sẽ kính trọng.

Nếu bạn tự biến mình thành kẻ xấu xa, ích kỷ, thì ai cũng tránh xa.

Bạn hoàn toàn có thể chọn cách sống để cuộc đời mình trở thành:

Mặt đất – nâng đỡ mọi người

Bầu trời – che chở muôn loài

Đất đai – nuôi dưỡng sự sống

Kho tri thức – để lại giá trị cho đời

Cuộc đời có thật đáng buồn không?

Có thể ví cuộc đời với điều gì?

Có lẽ, đời người cũng giống như gió xuân thoảng qua, hay ánh nắng mùa đông – nhẹ nhàng, ấm áp, nhưng quý giá vô cùng.

Điều quan trọng không phải là cuộc đời giống cái gì, mà là bạn muốn sống cuộc đời mình như thế nào.

Đừng Hối Tiếc Những Điều Đã Qua

Một trong những điều khiến con người tiếc nuối nhất là dành quá nhiều thời gian nghĩ về những gì đã qua mà bỏ lỡ những gì đang diễn ra ở hiện tại. Vì thế, cách tốt nhất để sống là chấp nhận những gì đã xảy ra, rút ra bài học từ đó và tiếp tục bước về phía trước.

Tôi đã học được điều này từ lâu. Và nếu một ngày nào đó bạn tình cờ ghé thăm blog của tôi, biết đâu chúng ta có thể cùng nhau chia sẻ những suy nghĩ về cuộc sống.

Trước hết, chúng ta cần hiểu hối tiếc thực sự là gì. Hối tiếc là cảm giác mất mát, thất vọng hoặc không hài lòng về những điều đã xảy ra trong quá khứ. Người sống trong sự hối tiếc thường nghĩ rằng giá như mình đã hành động khác đi thì mọi thứ có thể tốt hơn.

Nếu lúc này bạn đang buồn vì một mối quan hệ đã kết thúc, vì từng cư xử không tốt với bạn bè hay người thân, thì bạn không hề cô đơn. Hầu hết chúng ta đều từng ân hận về những lời đã nói hoặc những việc đã làm trong quá khứ. Tuy nhiên, nếu cứ mãi chìm đắm trong cảm giác ấy, sức khỏe tinh thần của bạn sẽ bị ảnh hưởng. Thay vì tự dằn vặt, hãy xem đó là những bài học quý giá để không lặp lại sai lầm tương tự trong tương lai.

Theo quan điểm của đạo Phật, mọi việc xảy ra đều có nguyên nhân của nó và cuộc đời vốn vô thường. Vì vậy, thay vì mãi bám víu vào quá khứ, hãy học cách nhìn nhận mọi việc theo một góc độ khác. Rồi thời gian sẽ trôi qua và những nỗi buồn cũng dần lắng xuống.

Trong cuộc sống, có nhiều việc nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là chúng ta buông xuôi. Mỗi người cần biết cách tổ chức cuộc sống, xây dựng kế hoạch và chuẩn bị cho những quyết định quan trọng để hạn chế những hậu quả không mong muốn.

Khi đứng trước một lựa chọn, hãy mạnh dạn đưa ra quyết định. Đừng để sự nghi ngờ về bản thân khiến bạn chần chừ mãi. Dù đó là quyết định trong công việc, tài chính hay cuộc sống cá nhân, luôn có khả năng kết quả không như mong đợi. Bạn có thể thất vọng trong một khoảng thời gian, nhưng đừng để điều đó làm mất đi nhiệt huyết của mình. Mỗi lần vấp ngã đều là một lần trưởng thành hơn.

Điều quan trọng là học cách chấp nhận những gì xảy ra. Cuộc đời là chuỗi những sự kiện nối tiếp nhau, có niềm vui và cũng có nỗi buồn. Chúng ta không thể thay đổi những gì đã xảy ra, nhưng có thể thay đổi cách nhìn nhận và thái độ của mình trước chúng. Đừng biến những điều không may trở thành gánh nặng đè nặng lên tâm hồn.

Mọi thứ bắt đầu từ cách bạn suy nghĩ. Hãy cố gắng chuyển từ những suy nghĩ tiêu cực sang tích cực hơn. Hãy trân trọng những gì mình đang có và nhận ra rằng những thất bại trong quá khứ cũng chính là những kinh nghiệm quý báu giúp bạn trưởng thành.

Tất nhiên, không phải nỗi đau nào cũng dễ dàng vượt qua. Có những mất mát lớn lao, chẳng hạn như khi một người thân yêu qua đời. Bạn có thể hối tiếc vì không còn cơ hội nói thêm một lời hay làm thêm điều gì đó với họ. Nhưng thay vì chìm trong tiếc nuối, hãy trân trọng những kỷ niệm đẹp và những điều tốt đẹp mà hai người đã từng chia sẻ. Đó mới là những giá trị còn mãi.

Đừng để những câu như: “Giá như tôi đã làm thế này” hay “Tôi đáng lẽ phải làm thế kia” trở thành những lời tự trách lặp đi lặp lại trong đầu. Những suy nghĩ đó thường chỉ mang lại cảm giác tội lỗi và bất lực. Điều đã qua không thể thay đổi, nhưng tương lai vẫn đang ở phía trước. Hãy mang theo những bài học từ quá khứ để sống tốt hơn trong hiện tại.

Có một câu nói rất hay: “Đừng để ngày hôm qua chiếm quá nhiều thời gian của ngày hôm nay.” Quá khứ tồn tại để chúng ta học hỏi, không phải để chúng ta mắc kẹt trong đó.

Mọi việc xảy ra trong đời đều có lý do của nó. Điều tốt nhất chúng ta có thể làm là rút kinh nghiệm từ những sai lầm, sửa chữa những gì còn có thể và tiếp tục tiến lên. Lo lắng mãi về những điều đã qua chỉ làm lãng phí thời gian và năng lượng.

Nhà văn Mark Twain từng nói: “Hai mươi năm sau, bạn sẽ thất vọng nhiều hơn vì những điều mình không làm hơn là những điều mình đã làm. Hãy ra khơi, khám phá, mơ ước và trải nghiệm.” Đó là lời nhắc nhở rằng cuộc sống quá ngắn để sống trong tiếc nuối.

Bi kịch của nhiều người là khi còn trẻ, họ rời quê hương để mưu sinh, bôn ba kiếm tiền với mong muốn có một cuộc sống tốt đẹp hơn. Nhưng đến khi tuổi già, điều họ mong muốn nhất lại là được trở về nơi mình sinh ra và lớn lên. Đáng tiếc thay, có những lúc quê hương trong ký ức đã đổi thay, hoặc không còn như ngày xưa nữa.

Vì vậy, hãy biết trân trọng hiện tại, trân trọng những người đang ở bên cạnh mình và sống hết mình cho ngày hôm nay. Điều duy nhất chúng ta thực sự có thể nắm giữ chính là khoảnh khắc hiện tại.

Câu Chuyện Thiền: Cuộc Tranh Luận Im Lặng

Ngày xưa, theo một truyền thống của Thiền tông Nhật Bản, những vị tăng sĩ du phương khi ghé vào một ngôi chùa xin nghỉ qua đêm phải tham gia một cuộc tranh luận với vị sư trụ trì. Nếu thắng, họ được lưu lại; nếu thua, họ phải tiếp tục lên đường.

Ở một ngôi chùa cổ vùng Bắc Nhật Bản có hai anh em cùng tu hành. Người sư anh nổi tiếng uyên bác, biện tài xuất chúng. Trái lại, người sư em chất phác, ít học và mù một mắt.

Một hôm, có vị du tăng đến xin tá túc. Vì quá mệt sau một ngày nghiên cứu kinh điển, người sư anh bảo sư em mình ra tiếp khách và dặn:

— Hôm nay hãy tranh luận bằng im lặng thôi. Đừng nói gì cả.

Người sư em gật đầu nhận lời.

Một lúc sau, vị du tăng bước vào chào từ biệt và nói với vị sư anh:

— Sư đệ của ngài thật cao minh. Tôi hoàn toàn tâm phục khẩu phục.

Người sư anh ngạc nhiên hỏi:

— Cuộc tranh luận diễn ra như thế nào?

Vị du tăng đáp:

— Trước tiên, tôi giơ một ngón tay, tượng trưng cho Đức Phật. Sư đệ ngài giơ hai ngón tay, tượng trưng cho Phật và Pháp. Tôi giơ ba ngón tay, chỉ Tam Bảo: Phật, Pháp, Tăng. Ngay lập tức, sư đệ ngài nắm bàn tay lại, ngụ ý rằng tất cả đều quy về một bản thể duy nhất. Thật là sự thấu hiểu sâu sắc. Tôi không thể sánh bằng.

Nói xong, ông cung kính cáo từ.

Một lát sau, người sư em bước vào với vẻ mặt bực tức.

Người sư anh hỏi:

— Chắc đệ đã thắng rồi?

Người sư em đáp:

— Thắng gì đâu! Tên du tăng ấy thật vô lễ.

— Chuyện gì xảy ra vậy?

Người sư em kể:

— Vừa gặp mặt, hắn giơ một ngón tay để chế giễu việc em chỉ còn một mắt. Em cố nhịn nên chỉ giơ hai ngón tay, ý nói hắn may mắn vì có đủ hai mắt. Không ngờ hắn lại giơ ba ngón tay, ám chỉ cả hai chúng ta cộng lại chỉ có ba con mắt. Em tức quá, giơ nắm đấm lên để cảnh cáo. Thế là hắn bỏ đi.

Nghe xong, người sư anh ôm bụng cười

Lời bàn:.

Hai người tham gia cùng một cuộc đối thoại, cùng nhìn thấy những cử chỉ giống hệt nhau, nhưng mỗi người lại hiểu theo một cách hoàn toàn khác. Một người tưởng rằng mình đang bàn về chân lý tối thượng. Người kia chỉ nghĩ rằng mình đang bị xúc phạm.

Câu chuyện cho thấy phần lớn những cuộc tranh luận không diễn ra giữa sự thật và sự thật, mà giữa những cách diễn giải khác nhau của mỗi người. Chúng ta thường không nghe điều người khác nói, mà nghe điều tâm trí mình muốn hiểu.

Khi mục đích là chiến thắng, bảo vệ cái tôi hay chứng minh mình đúng, tranh luận khó có thể dẫn đến chân lý. Nó chỉ khiến mỗi bên bám chặt hơn vào quan điểm của mình. Sự thấu hiểu không xuất hiện khi một người đánh bại người kia. Nó xuất hiện khi cả hai buông bỏ nhu cầu hơn thua để thật sự lắng nghe.

Bởi vậy, trong nhiều trường hợp, im lặng, quan sát và thấu hiểu còn có giá trị hơn một cuộc tranh luận kéo dài.

Nhà sư Anh đã thấy cả hai phía rằng vị du tăng đó không hề có ý nghĩ gì đối với sư đệ mình, và sư đệ dốt đặc cán mai của mình cũng không tài nào hiểu nổi những gì sư du tăng kia ngụ ý. Cả hai người là hai con đường ngược chiều, mỗi người một hướng. Họ không bao giờ gặp nhau cả. Nhà sư anh cười vì đã thấy rõ tâm thức con người hoạt động mạnh mẽ cỡ nào: nó có thể lèo lái con người hướng thượng hay hướng hạ; có thể thành bậc Thánh, vĩ nhân hay thành một tên cùng đinh hèn hạ.

"Tâm là chủ. Tất cả đều do Tâm tạo ra."

Nhà sư anh cười — nụ cười giác ngộ.

Mỗi Buổi Sáng Là Một Cơ Hội Để Bắt Đầu Lại

 

Một ngày đã qua sẽ không bao giờ quay trở lại. Nhưng hôm nay là một khởi đầu mới. Vì thế, hãy tạm gác lại những niềm vui, nỗi buồn của ngày hôm qua để đón nhận ngày mới với tâm thế nhẹ nhàng và tích cực hơn. Thế nhưng, cuộc sống luôn có một món quà rất công bằng dành cho tất cả chúng ta: mỗi ngày mới đều là một cơ hội để bắt đầu lại.

Ngày hôm qua, dù vui hay buồn, thành công hay thất bại, cũng đã lùi vào quá khứ. Chúng ta không thể quay lại để sửa chữa nó. Điều duy nhất ta có thể làm là bước tiếp với một tâm thế mới.

Mỗi buổi sáng thức dậy, hãy dành vài phút để nhắc nhở bản thân bằng những lời khẳng định đầy yêu thương:

Chào ngày mới! Hãy để mỗi hơi thở là một lời hứa rằng tôi sẽ sống trọn vẹn hôm nay.

Buổi sáng là một trang giấy trắng, và tôi là người nghệ sĩ của cuộc đời mình. Hôm nay, tôi sẽ vẽ nên một bức tranh thật đẹp.

Tôi hiểu được giá trị của việc tôn trọng bản thân.

Tôi tự hào về những phẩm chất và giá trị riêng mà mình đang có.

Tôi là người biết sống xứng đáng với những điều tốt đẹp trong chính mình.

Tôi là một cá thể đặc biệt, bởi không có ai trên thế giới này hoàn toàn giống tôi.

Tôi tin vào khả năng của mình và những điều tốt đẹp đang chờ đợi phía trước.

Những lời tự nhắc nhở ấy tưởng chừng đơn giản, nhưng đôi khi lại là sợi dây kéo chúng ta ra khỏi những góc tối trong tâm hồn. Bất kỳ ai trong chúng ta cũng đều có lúc trải qua những khoảng thời gian trăn trở, nghi ngờ và thất vọng về chính mình. Tôi cũng đã từng như thế.

Hơn hai mươi năm trước, tôi rời xa gia đình với trong lòng chất chứa nỗi buồn cùng những oán trách không tên gọi. Trong giai đoạn ấy, tôi đã từ bỏ công việc quản lý trong hệ thống nhà hàng ở Mỹ — một vị trí mà tôi đã nỗ lực rất nhiều mới có được. Quyết định đó khiến tôi day dứt và hối tiếc suốt một thời gian dài.

Tôi từng nghĩ rằng chỉ cần rời xa nơi gắn bó nhiều năm, những nỗi buồn ấy sẽ dần phai nhạt. Nhưng khi bước vào con đường tu tập, tôi mới hiểu rằng những muộn phiền mình mang theo hơn hai mươi năm qua phần lớn xuất phát từ chính bản thân mình.

Tôi đã mong muốn người khác ghi nhận những hy sinh của mình. Tôi đã chờ đợi sự biết ơn và sự tôn trọng từ họ. Nhưng rồi tôi nhận ra rằng không ai có nghĩa vụ phải đáp lại những kỳ vọng ấy. Mỗi người đều có nhân duyên và hành trình riêng.

Dù chưa bao giờ xem mình là người thất bại, nhưng theo năm tháng, sự tự tin trong tôi đã bị bào mòn rất nhiều.

Cho đến một ngày, khi ngồi bên cạnh bố tôi trong những ngày cuối đời của ông, tôi đã nghe một câu nói khiến mình thức tỉnh.

Ông nhìn tôi với ánh mắt đầy yêu thương rồi nói:

"Ước gì con được sinh ra là con trai trong gia đình thì có lẽ mọi chuyện đã khác."

Trong khoảnh khắc ấy, tôi nhận ra rằng suốt bao năm qua, mình đã vô tình giữ chặt những tổn thương mà không hề biết rằng tình yêu thương vẫn luôn hiện hữu.

Từ ngày hôm đó, tôi quyết định thay đổi.

Tôi bắt đầu học cách buông bỏ những suy nghĩ tiêu cực đã đeo bám mình suốt nhiều năm. Tôi tìm hiểu sâu hơn về đạo Phật để học cách hóa giải oán giận, nuôi dưỡng lòng biết ơn và mở rộng trái tim bằng tâm từ bi.

Dần dần, tôi nhận ra rằng quá khứ không thể thay đổi, nhưng tương lai luôn có thể được viết lại từ những lựa chọn của hiện tại.

Khi biết sống với lòng biết ơn nhiều hơn, biết cảm thông nhiều hơn và biết chấp nhận nhiều hơn, tôi đã tìm lại được niềm tự hào và sự tự tin mà tôi từng đánh mất.

Tôi hiểu rằng không ai có thể cứu mình ngoài chính mình.

Chỉ có bản thân ta mới có thể vượt qua những hoàn cảnh bất lợi, những suy nghĩ tiêu cực và những giới hạn vô hình trong tâm trí. Không ai khác có thể làm điều đó thay cho ta.

Tuy nhiên, đừng nhầm lẫn giữa sự tự hào lành mạnh và sự kiêu ngạo.

Kiêu ngạo khiến con người ảo tưởng về giá trị của chính mình. Còn sự tự hào đúng nghĩa là khả năng nhìn nhận bản thân một cách tích cực, chân thật và trân trọng.

Nếu hôm nay, tình cờ bạn đọc được những dòng tâm sự này, tôi xin gửi đến bạn một lời nhắn từ một người đã trải qua không ít thăng trầm của cuộc sống:

Tôi tìm đến đạo Phật như tìm về một dòng suối mát giữa những tháng ngày khô cằn trong tâm hồn.

Tôi học về lòng biết ơn.

Học về sự tha thứ.

Học về nhân duyên.

Và học cách quay lại nhìn chính mình.

Từng chút một, những lớp bụi của giận hờn, trách móc và tự ti bắt đầu được gột rửa.

Tôi hiểu rằng sự bình an không đến từ việc mọi thứ diễn ra theo ý mình.

Nó đến từ việc chấp nhận những gì đã qua và sống trọn vẹn với hiện tại.

Trước khi mong người khác yêu thương mình, hãy học cách yêu thương chính mình.

Trước khi mong người khác công nhận giá trị của mình, hãy tự nhận ra giá trị ấy.

Đừng trao quyền quyết định hạnh phúc của bạn cho bất kỳ ai.

Người sẽ đồng hành với bạn từ ngày đầu tiên cho đến ngày cuối cùng của cuộc đời không phải ai khác mà chính là bạn.

Hãy tử tế với bản thân.

Hãy kiên nhẫn với bản thân.

Và hãy cho mình thêm một cơ hội.

Mỗi buổi sáng thức dậy là một cơ hội như thế.

Một cơ hội để bắt đầu lại.

Một cơ hội để sống sâu sắc hơn.

Một cơ hội để biết ơn nhiều hơn.

Và một cơ hội để trở thành phiên bản bình an hơn của chính mình.

Trước khi mong người khác trân trọng mình, hãy học cách trân trọng chính mình.

Đừng để những đánh giá của người khác hay những hoàn cảnh tiêu cực quyết định giá trị của bạn.

Bởi sau tất cả, mối quan hệ quan trọng nhất trong cuộc đời chính là mối quan hệ giữa bạn và chính bản thân mình.

Hãy nhớ rằng:

Quá khứ đã khép lại.

Tương lai chưa đến.

Cuộc sống của bạn ngày mai sẽ được quyết định bởi cách bạn nhìn nhận cuộc sống hôm nay.

Và cuối cùng:

Khi bạn đã chọn đúng con đường của mình, dù phải một mình bước đi, con đường ấy vẫn sẽ đưa bạn đến nơi mà trái tim bạn mong muốn.