Chúng ta ai cũng sợ sinh tử, nhưng thật ra nỗi sợ ấy khá mơ hồ. Ta chỉ sợ vì nghe nói chứ chưa thật sự hiểu mình đang sợ điều gì. Còn những chuyện như luân hồi, đọa lạc, địa ngục… đa phần chúng ta không mấy để tâm, vì nhìn vào đời sống hằng ngày, ta thấy những điều ấy dường như “không có thật”. Chính vì nghĩ như vậy nên ta cứ sống buông thả, xem thường nhân quả.
Nhưng nếu thật sự học đạo, thật sự sợ sinh tử, sợ đọa lạc, thì đời sống của ta sẽ đổi khác. Ta sẽ phát khởi tâm nguyện chân thật, thay vì lâu lâu mới bước vào chùa, hoặc chỉ khi có người kêu gọi cúng dường bố thí thì mới làm rồi xem như “xong trách nhiệm”.
Thực ra, những việc như hùn phước, dâng y, xây chùa… không phải là không có giá trị, nhưng chỉ làm những việc ấy thôi thì không đưa ta đi xa được. Đây không phải lời khuyên “đừng làm phước”, mà là lời nhắc rằng nếu ta hiểu sâu lời Phật dạy trong kinh điển, thì ta sẽ thấy những việc đó chỉ là bước đầu, chưa đủ để chuyển hóa nội tâm.
Đức Phật ngay sau khi Giác Ngộ đã dạy Tứ Diệu Đế và Bát Chánh Đạo — con đường thực hành để giải thoát. Cốt lõi vẫn là tu tâm: giảm bớt tham, sân, si, mạn, nghi, chấp thủ, định kiến. Nếu những tâm xấu ấy vẫn còn nguyên, thì dù ta có bố thí, cúng dường bao nhiêu cũng chỉ là công cốc.
Cuối đời, không có sự khác biệt giữa tu sĩ và cư sĩ. Nhiều cư sĩ nghĩ rằng hành đạo là chuyện của tăng ni. Nhưng khi nằm trên giường bệnh, chờ từng hơi thở cuối, thì giữa tăng và tục không còn khác nhau. Không ai có thể sống thay hay chết thay cho ta.
Đạo Phật không bắt buộc ai phải hành đạo. Nhưng nếu ta không hiểu và không thực hành, thì thiệt thòi sẽ thuộc về chính mình. Giống như thân thể: không tập luyện, không ăn uống điều độ thì bệnh tật sẽ đến với ai? Chính là ta.
Cũng vì hiểu giáo pháp chưa sâu, nên ta hay chạy khắp nơi tìm thầy “cao đức trọng”, những bậc ta cho là “đắc đạo”. Nhưng tăng ni cũng là con người, cũng đang tu tập, cũng đối diện những vô minh và khổ đau như chúng ta. Không phải ai khoác áo tu cũng giải thoát. Đức Phật chỉ là người đi trước, chỉ đường; còn đi hay không là việc của chính mỗi người.
Hiểu đạo dễ nhưng hành đạo mới là khó. Nhiều người trí thức hiểu giáo lý rất nhiều, nhưng chỉ hiểu mà không hành. Sự thông minh đôi khi trở thành chướng ngại, bởi họ phân tích quá nhiều mà không thể buông xuống để thực hành.
Hành đạo nghĩa là mỗi ngày biết làm mềm trái tim mình:
– biết giúp đỡ người khác,
– biết chia sẻ nỗi khổ niềm đau,
– không phân biệt giàu nghèo, đẹp xấu, sang hèn, thân hay sơ.
-biết lắng nghe,
-biết chia sẻ nỗi khổ của người khác như chia sẻ nỗi khổ của chính mình.
Mỗi khi ta sống được như vậy, dù chỉ một khoảnh khắc, ta đã bước thật vào con đường mà Đức Phật đã chỉ. Không phải bằng lời, không phải bằng nghi thức, mà bằng chính sự chuyển hóa trong tim mình.
Hiểu đạo là biết con đường.
Hành đạo là đặt từng bước chân lên con đường ấy.
Và từng bước chân ấy – dù chậm, dù khẽ – cũng là ánh sáng giải thoát.
Mỗi khi ta tập được như vậy, dù chỉ một chút, ta đã bước lên con đường Đức Phật đã chỉ ra. Hiểu đạo chỉ nằm ở nơi tri thức; hành đạo mới là bước chân trở về chính mình, chuyển hóa chính mình.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét