TỈNH THỨC TRONG TỪNG KHOẢNH KHẮC

 Bài viết này nhằm giúp bạn hiểu những ý chính quan trọng thông qua pháp thoại của Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa và cũng là những gì mà tôi cảm nhận đựoc của cá nhân tôi.

1. Tâm là gốc của mọi trải nghiệm

Mọi điều chúng ta sống, vui hay khổ, đều khởi đi từ tâm.

Không cần tìm kiếm điều gì bên ngoài, vì tâm là nơi chứa đựng tất cả.

Hiểu và làm quen với tâm chính là nền tảng của thiền định.

2. Nghiệp vận hành trong từng khoảnh khắc tỉnh hay mê

Nghiệp không phải là điều xa vời, mà được tạo ra ngay bây giờ, qua:

Ý nghĩ đang khởi lên

Lời nói đang thốt ra

Hành động đang diễn ra

Thiếu tỉnh thức, nghiệp dẫn ta đi.

Có tỉnh thức, ta có khả năng lựa chọn.

3. Thiền không chỉ là ngồi yên – mà là sống có nhận thức

Thiền không chỉ xảy ra khi ngồi trên bồ đoàn.

Mỗi giây phút trong đời sống đều là thiền, nếu ta:

Biết mình đang nghĩ gì

Biết mình đang nói gì

Biết mình đang làm gì

Tỉnh thức chính là biết rõ điều đang xảy ra trong chính mình.

4. Thân – Khẩu – Ý luôn đi cùng nhau

Tâm là “vua”, nhưng thân và khẩu là cửa ngõ của tâm.

Vì vậy:

Điều chỉnh hành vi (thân)

Giữ gìn lời nói (khẩu)

Quan sát ý niệm (ý)

Đó chính là thiền định trong đời sống thực.

5. Giới luật không phải để trói buộc, mà để giúp tỉnh thức

Giới không nhằm áp đặt hay ép buộc, mà là khung nâng đỡ cho sự tỉnh thức.

Khi chưa đủ tỉnh, ta cần giới.

Khi tỉnh sâu, giới tự nhiên được giữ.

6. Khổ và vui phần lớn là sự phóng chiếu của tâm

Tâm giống như máy chiếu, thế giới là màn hình.

Màn hình không tạo ra hình ảnh – máy chiếu mới là nguồn gốc.

Muốn đổi cảnh, không cần chạy trốn thế giới, mà cần hiểu cách tâm đang phóng chiếu.

7. Làm quen với tâm là con đường của thiền

Thiền không phải là “điều khiển” tâm bằng cưỡng ép,nmà là làm quen với cách tâm vận hành, như học sử dụng một công cụ đã có sẵn trong tay.

8. Tỉnh thức giúp ta không bị “gió nghiệp” cuốn đi

Trong ta có:

Gió nghiệp: thói quen, phản xạ cũ

Gió trí tuệ: sự sáng suốt, lựa chọn có ý thức

Thiếu tỉnh thức → gió nghiệp dẫn đường.

Có tỉnh thức → trí tuệ có cơ hội xuất hiện.

9. Chuyên cần thực chất là tỉnh thức

Ta thường nghĩ mình thiếu ý chí, nhưng sâu xa hơn, ta thiếu sự tỉnh thức liên tục.

Khi tỉnh thức đủ:

Ta biết điều gì có lợi

Ta có khả năng làm theo điều mình biết

10. Thiền là nghệ thuật sống, không phải lối thoát tạm thời

Thiền không phải để trốn tránh đời sống, cũng không phải để tìm cảm giác dễ chịu nhất thời.

Thiền là phương tiện thiện xảo giúp ta sống:

Quy củ hơn

Sáng suốt hơn

Ít khổ cho mình và người khác hơn

Nói tóm lại, Tỉnh thức trong từng khoảnh khắc không phải là điều cao siêu,

mà là quay về biết rõ điều đang xảy ra trong chính mình, ngay nơi thân – khẩu – ý,ngay trong đời sống thường ngày.