Sống Đời Có Ý Nghĩa

Tất cả chúng sinh, đặc biệt là con người, có trí phân biệt giữa hạnh phúc và khổ đau, tốt và xấu, điều gì có hại và có lợi. Vì có khả năng nhận thức và phân biệt các loại cảm giác khác nhau, nên chúng ta đều giống nhau, vì chúng ta đều muốn được hạnh phúc và không muốn khổ đau. Nhưng phần lớn cuộc đời ta lại đi tìm hạnh phúc ở sai chỗ. Chúng ta không thể bàn luận phức tạp về việc truy tìm nguồn gốc và cách những loại cảm giác này phát triển như thế nào, nhưng điều hiển nhiên và rõ ràng đối với tất cả mọi người là chúng ta có thiện cảm đối với hạnh phúc và ác cảm đối với kinh nghiệm đau đớn và khổ sở. Vì thế, việc sống một cuộc đời hòa hợp và bình an, không tạo ra sự xáo trộn và hỗn loạn, là điều vô cùng quan trọng.

Khi nói đến việc đạt được bình an và hạnh phúc, nếu như ta cho rằng tất cả sự bình an và hạnh phúc chỉ bắt nguồn từ việc giàu có về mặt vật chất bên ngoài thì điều này sai. Khi nương tựa vào phương tiện vật chất thì điều khả dĩ là ta có thể gia tăng hạnh phúc và lạc thú về mặt thể chất, và loại trừ một số khó khăn về thể chất, nhưng những gì mình có được từ phương tiện vật chất chỉ giới hạn trong kinh nghiệm thân thể.

Ngược lại, có người sống đơn giản nhưng lại nhẹ lòng.

Vì hạnh phúc có hai loại: một đến từ giác quan và một đến từ tâm.

Loại thứ hai luôn mạnh hơn.

Con người khổ không chỉ vì hoàn cảnh, mà vì suy nghĩ. Ta suy tính, so sánh, phân biệt, kỳ vọng… rồi tự tạo ra lo âu cho mình. Càng thông minh, đôi khi càng khổ nhiều. Nhưng có một sự thật khác là không ai  sống một mình. Từ khi sinh ra, ta tồn tại nhờ sự chăm sóc của người khác. Ngay cả khi trưởng thành, ta vẫn sống nhờ xã hội.Vì vậy, lòng tốt không phải là đạo đức cao siêu — đó là nhu cầu tự nhiên để con người tồn tại.

Khi ta sống chỉ vì mình, ta dần cô lập chính mình. Khi ta sống vì người khác, ta thấy mình thuộc về thế giới.Nhiều người khi thành công lại nghĩ mình có quyền hơn người khác. Họ có thể đạt lợi ích trước mắt, nhưng đánh mất sự tin cậy. Cuối cùng, càng nhiều thứ trong tay lại càng ít người bên cạnh.

Ngược lại, nếu ta dùng trí tuệ để hiểu đời và dùng lòng từ bi để đối xử với người, cuộc sống sẽ có ý nghĩa. Không phải vì đạo đức hay tôn giáo, mà vì đó là cách duy nhất để tâm được bình an.

Mặt khác, nếu có thể nuôi nấng và trân quý giá trị cơ bản của con người, cộng thêm trí thông minh và trí tuệ cao cả của mình, thì bạn sẽ có khả năng phát triển lòng bi mẫn của con người đến mức vô hạn. Hạnh phúc thật sự không đến từ việc có bao nhiêu, mà từ cách ta sống với người khác. Sống không gây hại và cố gắng giúp người khác nhiều nhất có thể.  Cách sống cuộc đời như vậy là cách của người khôn ngoan; đó là cách làm cho đời sống của bạn tràn đầy ý nghĩa.

Theo Pháp thoại Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14