Trong giáo pháp của Đức Phật, việc ca hát không bị cấm hoàn toàn, nhưng được dạy rõ ràng tùy theo căn cơ và giới hạnh của từng người tu tập – từ người tại gia cho đến hàng xuất gia. Dưới đây là những điều căn bản cần biết để hiểu đúng lời dạy của Đức Phật về vấn đề này:
1. Đối với người tại gia (giữ 5 giới)
Với người cư sĩ giữ năm giới căn bản, Đức Phật không cấm ca hát hay nghe nhạc. Những hoạt động như ca hát, nhạc kịch có thể là phương tiện tốt để kết nối cộng đồng, truyền cảm hứng tu học nếu được sử dụng đúng cách.
Tuy nhiên, điều quan trọng là không để tâm bị cuốn vào âm thanh, để rồi đánh mất chánh niệm, rơi vào tham ái, hay phóng dật. Âm nhạc không xấu, chỉ khi ta đắm nhiễm vào đó, nó mới thành chướng ngại cho sự tu tập.
2. Khi người tại gia giữ 8 giới (Bát Quan Trai Giới)
Khi giữ Bát Quan Trai Giới – thường là trong những ngày tu học, thọ trì ở chùa hoặc tại gia – thì không được ca hát, nghe nhạc, trang điểm, xem diễn kịch.... Đây là giới thứ bảy trong tám giới, nhằm giúp hành giả sống đơn giản, thu thúc lục căn, dễ đi sâu vào tu tập.
“Trong ngày và đêm này, ta nguyện tránh xa các hình thức múa, hát, âm nhạc, xem kịch, và không sử dụng các trang sức, nước hoa, mỹ phẩm...”
(Tăng Chi Bộ Kinh – Chương Tám Pháp)
3. Đối với người xuất gia (Sa-di, Tỳ-khưu...)
Với người xuất gia, giới luật nghiêm khắc hơn. Ngay từ khi thọ 10 giới của một sa-di (tu sĩ tập sự), người ấy đã phải giữ giới không ca hát, múa, nhạc, xem kịch.
Còn với các vị Tỳ-khưu, Tỳ-khưu-ni – dù trong giới bổn không ghi cụ thể – nhưng theo Luật tạng, nếu đi xem ca múa nhạc hay tham gia vào các hoạt động đó đều bị Đức Phật quở trách, và được xem là phạm lỗi “dukkata” – nghĩa là hành động sai trái, nhẹ nhưng cần tự hối cải.
4. Việc ngâm nga giáo pháp theo âm điệu ca hát
Ngay cả khi tụng đọc hay giảng pháp, nếu ngâm nga với âm điệu trầm bổng, kéo dài như hát – cũng là điều bị Đức Phật răn dạy không nên.
Có lần, một số vị Tỳ-khưu tụng pháp theo kiểu ngân nga như hát. Dân chúng thấy vậy, liền chê bai rằng:
“Các thầy này ngâm tụng y như ca sĩ, chẳng khác gì chúng tôi hát cả!”
Khi sự việc được trình lên Đức Phật, Ngài đã nhấn mạnh 5 điều tai hại khi ngâm tụng pháp như ca hát:
Bản thân vị ấy bị đắm vào âm điệu.
Người khác cũng bị ảnh hưởng, sinh tâm đắm nhiễm.
Cư sĩ nghe thấy thì chê cười, mất lòng tin.
Thiền định của vị ấy bị phân tán vì tâm chạy theo âm thanh.
Vị ấy khiến người nghe hiểu sai về chánh pháp, làm lệch hướng tu hành.
Vì vậy, Đức Phật kết luận:
“Không nên ngâm nga giáo pháp theo âm điệu ca hát với sự kéo dài. Vị nào làm vậy là phạm tội dukkata (lỗi nhẹ, nhưng cần sám hối).”
(Luật tạng – Tiểu phẩm)
Kết luận :
Người tại gia vẫn có thể hát, nghe nhạc trong đời sống thường ngày nếu biết tiết độ và giữ tâm chánh niệm.
Người giữ 8 giới và người xuất gia cần tránh các hình thức ca hát, nhạc kịch để bảo vệ sự an tĩnh của thân tâm, hướng về đời sống giản dị, nội tâm.
Ngay cả việc tụng pháp cũng cần đơn giản, rõ ràng, không biến thành biểu diễn nghệ thuật.
Hiểu và hành đúng theo lời dạy của Đức Phật không chỉ giúp chúng ta giữ gìn oai nghi, mà còn bảo vệ được chánh niệm và hướng tâm về con đường giải thoát.
Qua lời Phật dạy ở trên nhưng ngày nay chúng ta vẫn thấy thuờng tổ chức ca hát trong chùa để gấy quỹ. Các bậc thầy như sư Minh Niệm khi thuyết giảng vẫn đem ca hát vào Và Thầy Pháp Hòa cũng hay ngâm nga cải lương, trong tăng đoàn Làng Mai cũng có một đội ngũ có những giọng hát rất hay không thua gì ca sĩ---rất khó hiểu có đúng không?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét