Thế hệ trẻ hôm nay đang sống trong một thời đại chưa từng có: khoa học tiến bộ, công nghệ phát triển, thế giới kết nối chỉ trong một cái chạm tay. Nhưng cùng với đó, khả năng tập trung của con người lại ngày càng suy giảm. Chúng ta không còn kiên nhẫn tìm tòi, học hỏi từng bước như trước, mà chỉ muốn có câu trả lời nhanh — từ Internet, từ chiếc điện thoại thông minh.
Giờ đây, phần lớn thời gian trong ngày của chúng ta trôi qua trên màn hình. Ta tìm bạn bè ảo trên Facebook, tìm sự an ủi trong những dòng tin nhắn, và cảm thấy như mình đang được quan tâm. Nhưng khi tâm ta mãi dán chặt vào âm thanh, hình ảnh, và những luồng tin liên tục ấy, bên trong ta cũng dần thay đổi — lặng lẽ và sâu sắc hơn ta tưởng.
Tôi có người em trai, sau khi mẹ mất, có lẽ vì đau buồn mà rơi vào trầm cảm nhẹ. Nhưng thay vì tìm đến gia đình, em lại trò chuyện với một chatbot AI để chia sẻ nỗi buồn. Em nói rằng mình thấy ổn hơn, vì đã có “người bạn” ấy lắng nghe. Có thể điều đó giúp em tạm nguôi ngoai, nhưng tôi vẫn băn khoăn: rồi chuyện này sẽ đi đến đâu? Ngay cả các chuyên gia tâm lý ở Mỹ cũng cảnh báo rằng việc quá phụ thuộc vào thế giới ảo để tìm niềm vui là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến con người trở nên bất ổn và trầm cảm.
Bộ não con người thật kỳ diệu. Mỗi khi ta lướt mạng, đọc tin, xem hình ảnh, hay nhắn tin, vô số dữ liệu – dù vô ích hay độc hại – đều lưu lại trong tâm trí như những “dấu mòn”. Trong đạo Phật, những dấu mòn này được gọi là tàn thức: những hạt giống ẩn sâu, không mất đi, mà sẽ trồi lên trong hành động, lời nói, hoặc cả giấc mơ của ta. Giống như những món ăn độc hại ta vô tình hấp thụ mỗi ngày – dần dần, chúng làm ô nhiễm tâm hồn ta.
Chúng ta có thể thấy, ở những nơi kinh tế càng phát triển, con người lại dễ bất an hơn. Các thành phố giàu có thường có tỉ lệ trầm cảm, ly hôn, cô đơn cao hơn. Ngược lại, ở những vùng quê thanh bình, nơi người dân vẫn sống giản dị, tin vào tôn giáo, vào đạo đức, họ thường có tâm hồn yên ổn hơn. Có thể họ không có nhiều vật chất, không chạy theo tin tức, không sống cùng chiếc smartphone – nhưng họ lại giữ được một đời sống nội tâm sáng trong.
Từ chiếc máy tính cồng kềnh ngày xưa, đến laptop gọn nhẹ, và giờ là smartphone nhỏ bé luôn nằm trong túi áo – công nghệ ngày càng gần gũi, nhưng cũng đồng nghĩa với việc ta đang mang theo một thứ độc chất bên mình mỗi giờ.
Vì vậy, hãy thử một lần tạm dừng. Tạm ngưng điện thoại, ngừng vào Facebook, ngừng đọc tin tức vài ngày. Không phải để trốn chạy thế giới, mà để cho tâm trí mình được nghỉ ngơi, như một buổi thiền tĩnh lặng. Khi ấy, bạn sẽ nhận ra tâm hồn mình trở nên sáng hơn, nhẹ hơn, và sâu hơn.
Có những buổi sáng ta mở mắt ra, thế giới vẫn ồn ào như cũ, nhưng bên trong lại lặng hơn một chút. Khi ta thôi cuộn mình trong luồng tin tức hỗn độn, hơi thở trở nên rõ ràng, và ta chợt nhận ra: bình an chưa bao giờ nằm trong chiếc điện thoại kia — mà vẫn luôn ở trong chính ta, nơi chưa từng rời bỏ ta một giây nào.
Hãy để tâm trí được thở. Hãy để im lặng dẫn ta trở về. Hãy trở về với thiên nhiên – nơi cây, gió, mây, và nắng vẫn luôn bao dung. Hãy buông bỏ những chuyện không vui của quá khứ, chấp nhận những điều không thể thay đổi, vì mọi việc đều tùy duyên. Điều quan trọng nhất không phải là ta biết thêm điều gì từ thế giới ảo, mà là ta giữ được một tâm trí ổn định và trong sáng giữa thế giới thật này
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét