Thiền sư Gessen và hạnh kham nhẫn của một vị Bồ Tát

Trong lịch sử Phật giáo, có những bậc chân tu không chỉ để lại dấu ấn trong thiền học mà còn trong chính cuộc đời thường nhật – nơi mà mỗi hành động, mỗi lời nói đều là một bài pháp sống động. Một trong những bậc ấy là Thiền sư Gessen, người vừa là họa sĩ, vừa là hành giả thiền định, và hơn hết, là hiện thân của một bậc Bồ Tát âm thầm độ đời.

Họa sĩ “tham tiền” hay bậc Bồ Tát độ sinh?

Thiền sư Gessen nổi tiếng là người luôn đòi thù lao rất cao trước mỗi lần vẽ tranh. Dân chúng đương thời không hiểu, bèn chê bai rằng ông “tham tiền”, cho rằng ông đã bị lạc lối trong danh lợi. Nhưng câu chuyện sâu xa phía sau lại là một minh chứng cảm động về lòng từ bi và sự kham nhẫn cao độ.

Một ngày nọ, một kỹ nữ gọi ông đến vẽ tranh. Điều kiện duy nhất của cô là ông phải vẽ ngay trước mặt cô, trong khi cô đang tiếp khách. Gessen đồng ý và hoàn thành bức tranh với phong cách tuyệt mỹ. Nhưng khi ông ra giá – một con số lớn chưa từng thấy – thì cô kỹ nữ cười mỉa, nhục mạ ông thậm tệ, cho rằng ông là một họa sĩ có tâm hồn “nhơ nhớp”, chỉ xứng vẽ... lên váy lót của cô.

Trong tình cảnh bị xúc phạm nặng nề, ngay cả một người bình thường cũng khó giữ bình tĩnh, huống chi là một tu sĩ vốn được kỳ vọng phải giữ phẩm hạnh thanh cao. Nhưng Gessen không giận dữ, không phản bác, cũng chẳng bỏ đi. Ông chỉ nhẹ nhàng hỏi: “Cô sẽ trả bao nhiêu?” Và rồi ông vẽ thêm một bức khác lên đúng nơi cô yêu cầu. Vẽ xong, ông thu tiền và lặng lẽ ra về – như thể chưa từng có lời lăng mạ nào xảy ra.

Hành động của ngài, nhìn bề ngoài, có vẻ trái ngược với hình ảnh mà người ta mong đợi nơi một vị thiền sư. Nhưng khi sự thật được tiết lộ, mọi người mới bàng hoàng nhận ra: Gessen dùng tiền không phải cho bản thân, mà để:

Tích trữ lương thực cứu đói, giúp dân làng khi mất mùa, trong khi giới giàu sang thờ ơ với cảnh khốn khó của đồng bào.

Tu sửa đường sá hiểm trở, giúp kẻ qua người lại bớt cảnh lầm than.

Hoàn thành di nguyện của thầy mình – xây ngôi chùa mà người thầy lúc sinh thời chưa kịp dựng nên.

Sau khi tròn vẹn ba tâm nguyện, Gessen vứt bỏ cọ vẽ, lui về núi ẩn cư, không bao giờ đụng đến hội họa nữa.

Hạnh kham nhẫn và tâm Bồ Tát giữa trần tục

Gessen không giảng pháp trên bục cao, không lập thiền đường lớn, không tụng kinh rao giảng mỗi ngày – mà sống một cuộc đời bình thường đến mức ai cũng có thể hiểu lầm. Nhưng chính trong cách sống ấy, ngài đã biểu hiện trọn vẹn tâm đại bi và hạnh kham nhẫn vô song.

Khi bị làm nhục trước mặt khách lạ, trước một người kỹ nữ coi thường đạo hạnh của ông – Gessen không phản ứng bằng sự sân hận hay tự ái. Vì ông hiểu rằng “cái tôi” không phải là thứ để bảo vệ, mà là điều cần buông bỏ. Ông sẵn sàng hy sinh danh dự cá nhân để đạt được những mục đích cao quý, lợi lạc cho số đông.

Không phải vì ông không biết hổ thẹn, mà vì ông đã vượt lên trên cảm xúc cá nhân, sống trọn vẹn với tâm nguyện cứu đời. Trong cách hành xử điềm nhiên giữa thị phi ấy, ta thấy nơi Gessen bóng dáng của một vị Bồ Tát – ẩn mình trong vai kẻ thế tục để độ người trong cõi tục.

Tấm gương cho người học Phật hôm nay

Phật tử đời nay, khi gặp điều trái ý, dễ buồn giận, dễ vướng mắc vào thị phi, vào cái danh và tự ái của bản thân. Nhưng học theo hạnh Gessen, ta được nhắc nhở rằng:

Tu hành không phải là chạy trốn đời, mà là sống giữa đời mà không để đời làm ô nhiễm tâm mình.

Từ bi đôi khi không thể hiện ở lời nói nhẹ nhàng, mà ở lòng kiên định, nhẫn nại và âm thầm cống hiến.

Kham nhẫn không chỉ là chịu đựng, mà là vượt qua tự ngã để hoàn thành đại nguyện.

Trong bóng dáng của một "họa sĩ tham tiền", Gessen đã hóa thân thành người gieo mầm từ bi giữa cuộc đời đầy thị phi. Hạnh của ngài không cần ai tán thán, chỉ mong người đời tỉnh ngộ – rằng đôi khi, phải nhìn sâu hơn vào sự việc mới thấy được chân lý.