Trong cuốn sách 100 phương pháp khoa học để trẻ mãi không già của bác sĩ, nhà nghiên cứu người Nhật Shirasawa Taquji, tác giả đề cập đến nhiều yếu tố liên quan đến quá trình lão hóa, trong đó có dinh dưỡng, giấc ngủ, vận động và cách chúng ta chăm sóc cơ thể mỗi ngày.
Một trong những điều thú vị được đề cập là thực phẩm không chỉ đơn thuần cung cấp năng lượng. Một chế độ ăn cân bằng, giàu rau củ, cá, các loại hạt, đậu và những thực phẩm tự nhiên có thể cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và các hợp chất chống oxy hóa, từ đó hỗ trợ cơ thể duy trì sức khỏe theo thời gian.
Bên cạnh dinh dưỡng, giấc ngủ cũng đóng vai trò rất quan trọng. Khi ngủ đủ và ngủ sâu, cơ thể có thời gian phục hồi, sửa chữa các tổn thương và tái tạo năng lượng cho ngày mới.
Vậy trong bữa ăn hằng ngày, chúng ta có thể lựa chọn những thực phẩm nào?
1. Hành tây – nguồn hợp chất lưu huỳnh và chất chống oxy hóa
Khi thái hành tây, chúng ta thường bị cay mắt và chảy nước mắt. Hiện tượng này có liên quan đến các hợp chất chứa lưu huỳnh trong hành .
Những hợp chất này được nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa và có thể góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do.
Một cách đơn giản để sử dụng hành tây là thái lát mỏng, trộn với giấm hoặc kết hợp với món salad. Hành tây cũng có thể được dùng trong nhiều món ăn hằng ngày để tăng hương vị mà không cần sử dung quá nhiều muối.
2. Rau thơm và các loại gia vị
Trong căn bếp của chúng ta có rất nhiều loại rau thơm và gia vị chứa các hợp chất thực vật đáng chú ý.
Mùi tây (parsley), cần tây và trà hoa cúc đều chứa các hợp chất thực vật như apigenin. Một số nghiên cứu đã quan tâm đến apigenin vì các đặc tính sinh học của nó. Bạn có thể rắc một ít mùi tây lên món ăn hoặc dùng trà hoa cúc như một thức uống nhẹ vào buổi tối. Tuy nhiên, thay vì xem đây là “thuốc chống lão hóa”, chúng ta nên coi đây là những thành phần bổ sung cho một chế độ ăn uống đa dạng.
Đinh hương
Đinh hương có mùi thơm đặc trưng và chứa nhiều hợp chất thực vật, trong đó có eugenol. Loại gia vị này thường được sử dụng với một lượng nhỏ trong chế biến thực phẩm.
Nghệ
Nghệ chứa curcumin – một hợp chất đã được nghiên cứu khá nhiều về đặc tính chống oxy hóa và chống viêm.
Để tăng hương vị và đa dạng hóa khẩu phần, nghệ có thể được sử dụng trong các món cá, rau củ, súp hoặc đồ uống. Curcumin có khả năng hấp thu không cao, vì vậy nhiều nghiên cứu đã quan tâm đến việc kết hợp curcumin với piperine trong tiêu đen.
Tuy nhiên, không nên xem nghệ như một phương pháp “giải độc gan” hay phương pháp điều trị bệnh.
Quế
Quế là một loại gia vị quen thuộc, đặc biệt phù hợp với các món có vị ngọt. Một số nghiên cứu đã khảo sát ảnh hưởng của quế đối với quá trình chuyển hóa glucose, nhưng không nên hiểu rằng chỉ cần rắc quế lên đồ ngọt là có thể loại bỏ tác động của đường.
Nếu thường xuyên sử dụng quế, có thể ưu tiên quế Ceylon vì loại quế này thường có hàm lượng coumarin thấp hơn so với quế Cassia.
3. Củ mài – hoài sơn
Củ mài, hay hoài sơn, là một loại thực phẩm quen thuộc trong ẩm thực và y học cổ truyền ở một số nước châu Á. Củ mài có thể được chế biến thành nhiều món ăn khác nhau. Đây cũng là nguồn carbohydrate và một số chất dinh dưỡng từ thực vật.
Điều quan trọng là không nên diễn giải việc ăn củ mài như một cách trực tiếp làm tăng hormone DHEA hoặc giúp cơ thể “trẻ hóa”. Quá trình lão hóa của con người rất phức tạp và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau.
4. Mè – những hạt nhỏ giàu dinh dưỡng
Mè (vừng) tuy nhỏ nhưng chứa chất béo không bão hòa, protein, chất xơ cùng nhiều khoáng chất.
Một lượng nhỏ mè rang có thể làm món cơm, salad, rau hoặc trứng thơm ngon hơn. Mè cũng có thể được dùng để làm sữa mè. Tuy nhiên, vì mè có hàm lượng chất béo khá cao nên vẫn cần sử dụng với lượng vừa phải.
5. Cá – nguồn protein và chất béo có lợi
Các loại cá béo như cá thu, cá nục và một số loại cá biển cung cấp protein cùng các axit béo omega-3.
Một chế độ ăn có cá thường xuyên có thể là một lựa chọn tốt cho sức khỏe tim mạch khi được đặt trong tổng thể của một chế độ ăn cân bằng. Cách chế biến cũng rất quan trọng. Có thể ưu tiên cá hấp, luộc hoặc áp chảo nhẹ thay vì thường xuyên nướng ở nhiệt độ quá cao đến mức thực phẩm bị cháy xém.
6. Đậu, rau củ và thực phẩm thực vật
Không nhất thiết phải ăn chay hoàn toàn để xây dựng một chế độ ăn lành mạnh.
Đậu, đậu nành, rau xanh, các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt và nhiều loại rau củ có thể cung cấp protein thực vật, chất xơ, vitamin và khoáng chất. Nếu muốn giảm lượng thịt đỏ hoặc thịt nhiều mỡ, chúng ta có thể thay thế một phần bằng cá, đậu, trứng và các nguồn protein thực vật khác.
7. Rong biển và gạo lứt
Rong biển là thực phẩm thường xuất hiện trong ẩm thực Nhật Bản và nhiều nền ẩm thực châu Á. Rong biển cung cấp một số khoáng chất và hợp chất thực vật, nhưng hàm lượng dinh dưỡng sẽ thay đổi tùy loại.
Gạo lứt và các loại ngũ cốc nguyên hạt có nhiều chất xơ hơn gạo trắng và có thể là một phần của chế độ ăn cân bằng.
Bên cạnh đó, việc kiểm soát lượng muối trong khẩu phần cũng rất quan trọng. Tuy nhiên, không nên tự ý ăn quá nhạt hoặc bổ sung kali để điều chỉnh huyết áp nếu chưa biết rõ tình trạng sức khỏe của mình.
Kali có nhiều trong rau củ, trái cây, đậu và một số thực phẩm khác. Việc ăn đa dạng thực phẩm tự nhiên thường là cách tốt để cung cấp khoáng chất này.
Điều quan trọng không nằm ở một món ăn duy nhất
Từ những gợi ý trên, có thể thấy rằng không có loại thực phẩm nào có thể khiến con người “trẻ mãi không già”.
Quá trình lão hóa chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố: di truyền, tuổi tác, giấc ngủ, vận động, stress, môi trường và đặc biệt là chế độ ăn uống lâu dài.
Vì vậy, thay vì tìm kiếm một “siêu thực phẩm”, chúng ta nên xây dựng một chế độ ăn đa dạng với nhiều rau xanh, rau củ quả, cá, trứng, đậu, các loại hạt và ngũ cốc nguyên hạt; đồng thời hạn chế thực phẩm có quá nhiều đường, muối, chất béo bão hòa và thịt chế biến sẵn.
Một bữa ăn ngon không chỉ giúp chúng ta no bụng mà còn là cách chăm sóc cơ thể hằng ngày.
Nếu bạn quan tâm đến mối liên hệ giữa dinh dưỡng, di truyền học và quá trình lão hóa, có thể tìm đọc toàn bộ cuốn sách của tiến sĩ Shirasawa Taquji để tham khảo thêm các quan điểm được trình bày trong sách. Khi áp dụng bất kỳ khuyến nghị dinh dưỡng nào, đặc biệt nếu đang mắc bệnh lý hoặc đang dùng thuốc, chúng ta cũng nên đối chiếu với các nguồn y khoa đáng tin cậy và ý kiến của chuyên gia.
Ăn uống khoa học, ngủ đủ, vận động thường xuyên và giữ tinh thần cân bằng – đó mới là nền tảng để cơ thể khỏe mạnh và quá trình lão hóa diễn ra theo hướng lành mạnh hơn.
+++Qua bài viết này thì món Phở của người Việt Nam là lựa chọn tốt nhất để kếp hợp nhiều loại gia vị
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét