Nhật Bản là một trong những quốc gia có tuổi thọ trung bình cao nhất thế giới. Điều đáng quý không chỉ là người dân sống lâu, mà còn là nhiều người khi bước vào tuổi 80, thậm chí 90, vẫn có thể tự chăm sóc bản thân và duy trì cuộc sống tương đối độc lập.
Bí quyết sống khỏe không nhất thiết nằm ở những phương pháp phức tạp hay tốn kém. Đôi khi, chính những thói quen nhỏ bé được duy trì mỗi ngày mới tạo nên sự khác biệt lớn theo thời gian. Từ cách ăn uống, vận động, nghỉ ngơi cho đến cách quản lý tiền bạc và chăm sóc không gian sống, chúng ta đều có thể học hỏi những điều hữu ích từ lối sống của người Nhật.
Dưới đây là 10 thói quen đơn giản mà chúng ta có thể áp dụng để chăm sóc sức khỏe thể chất, tinh thần và hướng đến một cuộc sống an nhiên hơn khi tuổi tác ngày càng cao.
1. Bắt đầu ngày mới bằng một ly nước
Sau một đêm ngủ dài, cơ thể cần được bổ sung nước. Vì vậy, uống một ly nước vào buổi sáng là thói quen đơn giản giúp chúng ta bắt đầu ngày mới nhẹ nhàng và tỉnh táo hơn.
Bạn có thể chọn nước ấm nếu cảm thấy dễ chịu. Nếu thích, bạn cũng có thể thêm một chút nước chanh để tăng hương vị, nhưng điều đó không bắt buộc. Nước chanh không có tác dụng thanh lọc cơ thể đặc biệt hơn nước lọc; việc đào thải chất cặn bã vốn đã do gan và thận đảm nhiệm.
Thay vì vội vàng uống cà phê ngay khi vừa thức dậy, hãy dành cho mình vài phút để uống nước, hít thở sâu và chuẩn bị tinh thần cho ngày mới. Một khởi đầu chậm rãi đôi khi giúp cả ngày trở nên dễ chịu hơn.
2. Ăn chậm, nhai kỹ và dừng lại khi vừa đủ no
Một nguyên tắc ăn uống thường được nhắc đến trong văn hóa Nhật Bản là hara hachi bu, nghĩa là ăn đến khoảng 80% mức no. Đây không phải là một con số bắt buộc, mà là lời nhắc chúng ta đừng ăn quá mức cần thiết.
Khi ăn quá nhanh, chúng ta dễ ăn nhiều hơn trước khi kịp nhận ra mình đã no. Bởi vậy, hãy tập ăn chậm, nhai kỹ, thưởng thức hương vị của từng món ăn và thỉnh thoảng đặt đũa xuống để cảm nhận cơ thể. Thay vì ăn đến khi bụng căng cứng, hãy dừng lại khi đã cảm thấy đủ no và thoải mái. Ăn uống không chỉ để làm đầy chiếc bụng, mà còn là cách nuôi dưỡng cơ thể bằng sự hiểu biết và chừng mực.
3. Biến việc đi bộ thành một phần của cuộc sống
Ở Nhật Bản, nhiều người có thói quen đi bộ khi đến nhà ga, đi làm, đi chợ hoặc thực hiện các công việc hằng ngày. Nhờ vậy, vận động không còn là một nhiệm vụ riêng biệt mà trở thành một phần tự nhiên của cuộc sống.
Đi bộ thường xuyên giúp duy trì sức bền, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và góp phần bảo vệ sức khỏe xương khớp khi tuổi tác tăng lên. Chúng ta không nhất thiết phải bắt đầu bằng những buổi tập kéo dài. Hãy thử đậu xe xa hơn một chút, đi bộ khi có thể, sử dụng cầu thang bộ nếu phù hợp với sức khỏe, hoặc dành 15–30 phút mỗi ngày để đi dạo.
Điều quan trọng không phải là đi được bao xa trong một ngày, mà là duy trì sự vận động đều đặn. Cơ thể giống như một cỗ máy cần được sử dụng và chăm sóc thường xuyên để giữ được sự linh hoạt.
4. Biết quản lý tiền bạc để sống an tâm khi về già
Sức khỏe tài chính cũng góp phần tạo nên một cuộc sống ổn định. Khi không phải thường xuyên lo lắng về tiền bạc, chúng ta sẽ chủ động hơn trong việc chăm sóc bản thân và tận hưởng tuổi già.Một thói quen hữu ích là ghi lại những khoản thu chi trong ngày, phân biệt điều mình thực sự cần với điều mình chỉ muốn có. Những khoản chi cho sinh nhật, tiệc tùng, quà tặng hoặc các tình huống bất ngờ cũng nên được tính vào ngân sách. Nếu điều kiện cho phép, hãy dành ra một phần thu nhập để tiết kiệm, chẳng hạn 10% mỗi tháng. Số tiền này có thể được điều chỉnh tùy theo hoàn cảnh, miễn là chúng ta duy trì được thói quen tích lũy lâu dài.
Khi còn trẻ, tiết kiệm giúp chúng ta chuẩn bị cho tương lai. Khi về già, khoản dự phòng ấy có thể giúp chúng ta sống độc lập hơn, giảm bớt gánh nặng cho con cháu và an tâm trước những biến cố bất ngờ. Tiền bạc không phải là mục đích cuối cùng của cuộc đời, nhưng biết quản lý tiền bạc là một cách để bảo vệ sự tự do và bình an của chính mình.
5. Tạo một khoảng thời gian thư giãn trước khi đi ngủ
Sau một ngày làm việc, cơ thể và tâm trí đều cần được nghỉ ngơi. Một trong những cách giúp chúng ta thư giãn là tắm nước ấm hoặc ngâm mình trong bồn nước ấm nếu điều kiện cho phép. Hãy dành một khoảng thời gian yên tĩnh, để cơ thể được thả lỏng và những căng thẳng trong ngày dần lắng xuống. Bạn có thể nghe một bản nhạc nhẹ, chăm sóc làn da hoặc đơn giản chỉ ngồi yên, không cần nghĩ đến những công việc còn dang dở.
Một thói quen thư giãn đều đặn trước giờ ngủ có thể giúp cơ thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi và hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn. Tuy nhiên, nước không nên quá nóng, đặc biệt đối với người cao tuổi hoặc người có bệnh tim mạch, huyết áp cao. Nếu không có bồn tắm, một vòi sen nước ấm và vài phút hít thở chậm cũng đủ để tạo nên một khoảng nghỉ dễ chịu. Chăm sóc bản thân không phải là điều xa xỉ. Đó là cách chúng ta nhắc nhở bản thân rằng sau những trách nhiệm dành cho gia đình và công việc, chúng ta cũng xứng đáng được nghỉ ngơi.
6. Giữ nhà cửa gọn gàng, loại bỏ những thứ không còn cần thiết
Một không gian sống sạch sẽ, ngăn nắp có thể giúp tâm trí nhẹ nhàng hơn. Khi nhà cửa quá nhiều đồ đạc, chúng ta không chỉ mất thời gian tìm kiếm mà đôi khi còn cảm thấy nặng nề vì những thứ đã lâu không dùng đến.
Trong văn hóa Nhật Bản, việc dọn dẹp và sắp xếp không gian sống thường được xem là một phần của lối sống có ý thức. Chúng ta có thể học hỏi tinh thần ấy bằng cách định kỳ xem lại tủ quần áo, ngăn kéo, kệ sách và những góc nhà đã lâu không được dọn dẹp. Hãy mạnh dạn cho đi những món đồ còn sử dụng tốt nhưng không còn cần thiết, sửa chữa những thứ có thể tiếp tục sử dụng và loại bỏ những vật dụng đã hư hỏng, không thể khắc phục.
Một căn nhà gọn gàng không nhất thiết phải có nhiều đồ nội thất đắt tiền. Đôi khi, càng ít đồ đạc không cần thiết, chúng ta càng có nhiều không gian để sống thoải mái. Đặc biệt khi về già, lối sống đơn giản còn giúp giảm nguy cơ vấp ngã, thuận tiện cho việc đi lại và dễ dàng tự chăm sóc bản thân hơn.
7. Không ngừng học hỏi, dù đã bước qua tuổi 50 hay 70
Tuổi tác có thể làm thay đổi thể chất, nhưng không có nghĩa là chúng ta phải ngừng khám phá thế giới.
Học một ngôn ngữ mới, đọc sách, trồng cây, nấu một món ăn chưa từng thử hoặc tìm hiểu cách sử dụng điện thoại thông minh đều là những hoạt động giúp chúng ta duy trì sự tò mò và gắn kết với cuộc sống.
Việc tiếp tục học hỏi cũng tạo cơ hội để chúng ta gặp gỡ người khác, mở rộng hiểu biết và rèn luyện khả năng nhận thức. Những lợi ích này không đảm bảo ngăn ngừa suy giảm trí nhớ, nhưng giúp cuộc sống phong phú và chủ động hơn. Đừng nghĩ rằng mình đã quá lớn tuổi để bắt đầu điều gì mới. Khi còn muốn học hỏi, chúng ta vẫn còn những điều để mong chờ và những cánh cửa để mở ra. Tuổi già không nhất thiết là thời kỳ khép lại. Đó có thể là giai đoạn chúng ta được sống chậm hơn, hiểu mình hơn và dành thời gian cho những điều trước đây chưa có cơ hội thực hiện.
8. Biết sửa chữa và trân trọng những gì mình đang có
Thay vì vội vàng mua mới mỗi khi một món đồ bị hư hỏng, hãy thử xem liệu nó có thể được sửa chữa và tiếp tục sử dụng được không.Tinh thần này gần với triết lý mottainai của Nhật Bản, thể hiện sự tiếc nuối khi những gì vẫn còn giá trị bị lãng phí. Đó không chỉ là cách tiết kiệm tiền bạc mà còn là thái độ trân trọng công sức, tài nguyên và những gì đang hiện diện trong cuộc sống.
Một chiếc áo được vá lại, một món đồ gia dụng được sửa chữa hay một vật dụng cũ được tái sử dụng đều nhắc nhở chúng ta rằng giá trị không phải lúc nào cũng nằm ở sự mới mẻ. Trong cuộc sống cũng vậy, đôi khi chúng ta mải mê tìm kiếm những điều tốt đẹp hơn mà quên đi trân trọng những gì mình đang có. Biết sửa chữa một món đồ có thể giúp chúng ta tiết kiệm; biết chăm sóc những mối quan hệ đáng quý cũng có thể giúp chúng ta giữ gìn hạnh phúc.
Tuy nhiên, tiết kiệm không có nghĩa là cố giữ mọi thứ. Điều gì còn hữu ích thì nên trân trọng; điều gì đã thực sự không còn phù hợp thì có thể nhẹ nhàng buông bỏ.
9. Dành vài phút mỗi ngày để sống trong tĩnh lặng
Cuộc sống hiện đại khiến chúng ta thường xuyên bị cuốn vào công việc, tin tức, điện thoại và những mối bận tâm không ngừng. Ngay cả khi cơ thể đang ngồi yên, tâm trí vẫn có thể chạy từ chuyện hôm qua đến những lo lắng của ngày mai.
Vì vậy, hãy dành vài phút mỗi ngày để ngồi yên, thở chậm và quan sát những gì đang diễn ra trong lòng mình. Bạn không cần phải cố gắng xua đuổi mọi suy nghĩ. Chỉ cần nhận biết rằng mình đang lo lắng, buồn hay căng thẳng, rồi nhẹ nhàng đưa sự chú ý trở lại hơi thở. Đôi khi, sau một ngày dài, chúng ta không cần thêm lời khuyên hay thêm một cuộc trò chuyện. Điều mình cần chỉ là một khoảng lặng để hiểu điều gì đang khiến mình mệt mỏi.
Giống như trong một bản nhạc, những khoảng ngừng không làm cho giai điệu mất đi ý nghĩa, mà giúp từng nốt nhạc được cảm nhận sâu sắc hơn. Sự tĩnh lặng cũng vậy. Nó cho tâm trí cơ hội nghỉ ngơi và giúp chúng ta nhìn mọi việc sáng suốt hơn. Đó cũng là một cách thực hành chánh niệm: trở về với giây phút hiện tại, thay vì để tâm mình mãi chạy theo những điều chưa xảy ra hoặc đã qua.
10. Gần gũi với thiên nhiên và tận hưởng những điều bình dị
Thiên nhiên có một cách rất riêng để làm dịu lòng người. Một buổi sáng đi dạo trong công viên, vài phút ngồi dưới bóng cây, tiếng chim hót hay ánh nắng nhẹ nhàng trên khuôn mặt đều có thể mang đến cảm giác thư thái.
Bạn không cần phải đi du lịch xa hay tìm đến những nơi nổi tiếng. Chỉ cần bước ra ngoài, hít thở không khí trong lành, ngắm nhìn bầu trời hoặc chăm sóc vài chậu cây cũng đã là một cách để kết nối với thiên nhiên.
Hoạt động ngoài trời giúp chúng ta vận động nhiều hơn. Ánh nắng cũng góp phần giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, cần thiết cho sức khỏe xương, dù mức độ tổng hợp còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Thay vì dành phần lớn thời gian trước màn hình điện thoại, máy tính hay tivi, hãy dành cho mình những khoảng thời gian sống giữa thiên nhiên. Đó là lúc cơ thể được vận động, đôi mắt được nghỉ ngơi và tâm trí có cơ hội thoát khỏi những lo toan hằng ngày.
Đôi khi, niềm vui không nằm ở việc chúng ta sở hữu thêm bao nhiêu thứ, mà ở khả năng cảm nhận những điều giản dị vốn luôn hiện diện quanh mình.
SỐNG KHỎE LÀ MỘT HÀNH TRÌNH, KHÔNG PHẢI MỘT CUỘC CHẠY ĐUA
Nhìn lại mười thói quen trên, chúng ta có thể nhận ra rằng sống khỏe không chỉ là ăn uống đúng cách hay tập thể dục thường xuyên. Đó còn là biết nghỉ ngơi, quản lý cuộc sống, giữ tâm trí cởi mở, trân trọng những gì mình có và tìm thấy niềm vui trong những điều bình dị.
Chúng ta không cần phải làm tất cả mọi thứ cùng một lúc. Hãy bắt đầu từ một thói quen nhỏ, chẳng hạn như uống đủ nước, đi bộ mỗi ngày hoặc dành 5 phút ngồi yên. Khi việc ấy trở nên tự nhiên, chúng ta có thể tiếp tục xây dựng những thói quen tốt khác.
Đặc biệt khi bước vào tuổi trung niên và tuổi già, điều đáng quý không chỉ là sống được bao nhiêu năm, mà còn là sống những năm tháng ấy với sức khỏe, sự tự chủ và phẩm chất của một người biết tận hưởng cuộc đời.
Sống lâu là điều đáng mừng, nhưng sống khỏe, sống vui và giữ được sự bình an trong tâm hồn mới là điều chúng ta nên hướng đến. Bởi hạnh phúc không nhất thiết phải chờ đến một ngày xa xôi nào đó. Nó có thể bắt đầu ngay hôm nay, từ cách chúng ta chăm sóc thân thể, nuôi dưỡng tâm hồn và trân trọng từng ngày mình đang sống.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét