Đọc suy ngẫm

 Đọc suy ngẫm

Cuộc sống không phải lúc nào cũng bình yên như một giòng sông êm đềm. Đôi khi chúng ta phải bị nhấn chìm bởi những con sóng không biết từ đâu kéo đến sẻ làm cho chúng ta rất bất an và mệt mỏi. Chỉ những lúc như thế thì chúng ta hảy suy ngẫm 5 điều được rao giảng rất kỷ lưởng trong giáo lý đạo phật sẽ giúp chúng ta lấy lại bình yên trong cuộc sống.

- Tĩnh lặng: “Im lặng là vàng”, đôi khi chúng ta cần nói ít đi, lắng nghe nhiều hơn để điều chỉnh tâm thái của chính bản thân. Vì cũng có lúc, người nói nhiều quá sẽ không hiểu hết giá trị của sự yên lặng.

- Bình tâm: Bình trog bình tĩnh, bình thản để cân bằng trong nội tâm. Cuộc sống hối hả, dòng đời xô bồ, tâm ai bình an, thanh thản người ấy sẽ cảm thấy vui vẻ, hạnh phúc và thành công hơn người khác.Bình cũng là cách đối nhân xử thế khéo léo. Bởi “dục tốc bất đạt”, nóng vội sẽ đưa ra quyết định sai lầm, khó khăn chồng chất khó khăn, bế tắc vẫn hoàn bế tắc.

- Nhẫn nại: Nhẫn không đồng nghĩa với việc để người khác chà đạp. Nhẫn là để tự cảnh tỉnh bản thân, không nóng giận để rồi làm những việc sai trái. Tức giận không những hại sức khỏe, tổn thương tinh thần mà còn đánh mất đi giá trị đích thực trong con người bạn.

- Lắng Nghe: Bản thân mỗi người cần phân định rõ đúng sai, phải trái. Nhưng nếu không lắng nghe người khác, bạn khó mà xác định được.

-Nhẹ lòng Càng xem nhẹ mọi thứ, tâm càng dễ thanh tịnh, hạnh phúc càng ngập tràn. Danh lợi, tiền bạc chỉ là vật phù du, chết rồi có mang theo được đâu. Học cách buông bỏ mọi thứ làm cho ta phiền muộn thì mọi chuyện sẽ tự có hướng đi của nó.

Chỉ cần chúng ta luôn tâm nguyện 5 điều đơn giản trên hàng ngày bạn sẽ sớm vượt qua mọi khó khăn, bế tắc trong cuộc đời, tâm lúc nào cũng nhẹ nhàng để vượt qua nhũng khó khăn trong cuộc đời và tiến tới những thành công to lớn.

Một chút đạo lý

Khi chúng ta chọn cuộc sống của một người lương thiện, chúng ta không phải mềm yếu hay nhu nhược. Đôi khi gặp những người lương thiện, hãy trân trọng họ, đừng vì sự nhẫn nhịn mà tùy tiện coi thường họ.

"Có câu nói 'Nhân sinh như mộng'. Cuộc sống khi thăng khi trầm, cho nên đứng trước những cám dỗ của tình cảm hay tiền tài, chúng ta nên tùy duyên. Không nên vì chút lợi nhỏ mà tranh dành. Đối với tình yêu cũng thế, khi không còn đủ duyên thì tình cảm sẽ nhạt phai và tan biến đi. Không vì thế mà để tâm đau khổ. Chúng ta đều là khách qua đường trên cõi đời này, chỉ dừng chân tá túc vài ngày nơi quán trọ trần gian, rồi lại vội vã rảo bước rời đi. Vậy nên tất cả mọi chuyện cứ để tùy duyên.

Đối đãi với nhau nên phải biết khoan dung, không việc gì cũng dành phần thắng về mình. Bất cứ khi mình dành được hơn ai đó thì tình nghĩa sẽ mất hết. Nhiều người luôn coi đây là thể diện nên họ phải quyết chiến thắng, tuy nhiên đổi lại là tình nghĩa sẽ bị mất đi. Buông bỏ định kiến cá nhân, làm một người bao dung thì điều bạn thắng được chính là hạnh phúc.

Không cần bạn giàu hay nghèo, thì tâm thái biết đủ thường vui. Những người tham cầu vật chất, danh lợi thì dù có sống trong lâu đài thì thân và tâm của họ lúc nào cũng bất an vì những toan tính. Chúng ta nên nhớ một tâm hồn giàu có thì không có định giá được. Tuy không có nhiều tài vật nhưng cũng hào phóng cho đi thì người này mới thật sự là giàu có. Long tham của con người là một hố sâu không đáy, cố gắng đừng bao giờ để rơi vào trong hố tham này.

Giáo lý đạo Phật dạy chúng ta phải học hạnh buông bỏ. Những chuyện xảy ra hôm nay, ngày mai hay một vài năm nữa cũng sẽ là vô thường. Có những người không thể quên được những chuyện xảy ra trong quá khứ mà không thể nghĩ thoáng và tha thứ được nên tâm thái rất nặng nề. Điều này sẽ đi theo chúng ta từ kiếp này qua kiếp khác và những người ta không tha thứ sẽ vì thế mà sẽ đeo bám chúng ta mãi. Học được buông bỏ thì mọi chuyện sẽ được kết thúc ở kiếp sống này.

Họa phúc trên cuộc đời đều do sự hành thiện đã có từ muôn vạn kiếp trước. Chúng ta tạo nhân lành thì sẽ gặp được quả lành. Sự tích đức của chúng ta sẽ có trời Phật biết. Chúng ta không cần phải được nêu tên trên bảng vàng. Điều này sẽ không còn là phước đức mà chúng ta muốn xây dựng. Sự đáng sợ của việc hành ác không nằm ở việc bị người khác phát hiện mà là lương tâm mình tự biết. Niềm vui của người hành thiện không phải ở những lời tán dương mà bắt nguồn từ sự bình yên trong tâm hồn.

Cám ơn cuộc đời, cám ơn Cha mẹ đã sanh ra ta. Trong cuộc sống sẽ có những người đã làm tổn thương mình nhưng chúng ta cũng phải cám ơn họ vì họ đã tôi luyện trái tim vị tha của bạn. Biết học hạnh cám ơn thì những gì bạn mất đi vì bị lừa dối sẽ được trả lại cho bạn vì đây chính là quy luật sống của vũ trụ. Những gì bạn cho đi tình nguyện hay bị lừa gạt đều có con mắt của Thượng Đế theo dõi. Nếu nhiều người đều có hạnh cám ơn và vị tha thì cuộc sống này không còn chiến 

tranh và bạo lực.

Thiên Lan

Sống sao cho hạnh phúc và được duyên lành

Theo giáo lý của đạo Phật đời sống của chúng ta chỉ gom gọn vào "nhân và quá. Cho nên để luôn gặp được duyên lành thì chúng ta nên tuân theo một vài quy tắc chinh la luôn luôn tạo ra những nhân lành để gặp quả lành. Những nhân và quả do ta vô tình hay cố ý tạo ra sẽ đưa chúng ta luẩn quẩn trong vòng luân hồi sinh tử. Đức Phật khi giác ngộ ngài mong muốn chúng sanh nhận thức rõ ràng về cuộc đời.Bời vì cuộc sống xoay quanh sanh, già, bệnh, chết đây chính là nỗi khổ lớn nhất của chúng sanh.Cho dù chúng ta có sanh trong hoàn cảnh nào, không ai tránh khỏi luân hồi. Nếu chúng ta muốn có cuộc sống hạnh phúc thì duyên lành chính là điều chúng ta phải tạo ra. Chúng ta phải thường xuyên đi theo những nguyên tắc sau để đảm bảo không còn tạo nên quả ác nữa. 

- Nhân lành, quả lành sẽ theo ta khi tâm hướng thiện và không còn nhân ác, quả ác.

- Tạo ra duyên lành bằng cách hướng thiện và giúp đỡ người khó khăn, không chỉ là người thân.

- Dù cuộc sống có trải qua thăng trầm, không oán trách sẽ tạo duyên lành cho tương lai.

- Hiểu rõ "nhân và quả": Mọi hành động, lời nói, cử chỉ của chúng ta đều tạo ra hậu quả tương ứng.

- Hành động bất thiện từ "tham, sân si": Làm khổ người và chúng sanh khác dẫn đến quả báo xấu.

- Hạnh thiện lành: Tạo ra an vui cho bản thân và mọi loài, dẫn đến hạnh phúc và giảm phiền não.

- Quả của thiện ác: Theo chúng ta từ kiếp này sang kiếp khác nếu không biết cách chấm dứt chu kỳ.

- Sự khác biệt cá nhân: Môi trường và hoàn cảnh sống tạo nên sự khác biệt về nhân cách và đạo đức.

- Tạo ra duyên lành: Luôn hướng thiện trong tâm để thoát khỏi vòng luân hồi của sanh,già bệnh và chết 

- Hãy để những suy nghĩ của bạn trở thành người bạn tốt nhất. Gạt bỏ những suy nghĩ tiêu cực 

- Hãy chọn một triết lý sống thật vững vàng để làm nền tảng đẻ tạo thêm nhiều duyên lành cho bạn.

Do thói quen về tâm lý mà chúng ta có khả năng sống ác hơn là sống thiện. Thông thường người tốt thì khó tìm là vậy. Hạnh phúc luôn có mặt trong mỗi khoảnh khắc của cuộc sống và bạn nên là người thiết kế cuộc sống của mình chung quanh sự biết ơn và hài lòng.

Sống hạnh phúc

Sự từng trải càng phong phú, nghĩa là càng "trải đời" thì áp lực càng lớn. Thay vì thế, hãy tự quên đi một chút, vứt bỏ một chút để hành trang gọn nhẹ hơn trên đường. Những gì đã qua chẳng bao giờ lấy lại được ngoài việc hãy khắc cốt ghi tâm những kinh nghiệm để đời, sống trọn từng phút giây và yêu thương hết thảy.

4 người cần tha thứ trong cuộc đời

Theo diễn giả Brian Tracy, có 4 người mà chúng ta cần phải tha thứ trong cuộc đời nếu muốn học cách sống. Đầu tiên, đó chính là bố mẹ, cho dù họ còn ở bên cạnh chúng ta hay không còn nữa. Bởi lẽ, mỗi sai lầm mà họ đã mắc phải, dù vô tình hay cố ý, đều là để chăm sóc, nuôi dưỡng chính chúng ta. Thay vì ca thán, trách móc, hãy biết ơn vì bố mẹ đã đánh đổi cả cuộc đời mình để dành cho bạn những điều tốt đẹp nhất. Ngay bây giờ, bạn đang lướt web để thư giãn, bạn đọc hay xem những gì mình thích, bạn tự do làm tất cả những gì mình muốn.... nên nếu bạn vẫn nghèo hay vẫn không thành công, đó là do bạn chứ không phải do ai cả. Ngay bây giờ, nếu vẫn còn trong đầu suy nghĩ giận dỗi hay cảm thấy không hài lòng với bố mẹ điều gì đấy, bạn có thể gọi điện về nhà, thành thật và nói cho họ biết sự ân hận của bạn. Hành động đơn giản nhưng không phải ai cũng đủ dũng cảm để làm được này sẽ có ý nghĩa với bố mẹ hơn bất kỳ một món quà vật chất nào khác.

Nếu không tha thứ cho bố mẹ (khi họ đã phạm phải một sai lầm nào đó) thì bạn mãi mãi vẫn chỉ là một đứa trẻ. Bạn không dành cho bản thân cơ hội để trở thành một con người đủ nhận thức, đủ trưởng thành. Bạn vẫn tiếp tục coi mình là một nạn nhân. Tệ hơn, bạn giữ những suy nghĩ tiêu cực trong đầu và liên tục bị ám ảnh bởi chúng. Bạn có thể quên nên hãy rộng lòng tha thứ. Bố mẹ của bạn hoàn toàn xứng đáng cho điều đó.

Người thứ hai mà bạn cần tha thứ đó chính là vợ hoặc chồng của bạn. Bạn có quyền giận dữ nhưng bạn cũng có quyền lựa chọn nếu tình cảm của người bạn đời đã thay đổi. Liệu rằng với một mối quan hệ ép buộc khi cả hai không còn như xưa nữa có khiến bạn trở nên hạnh phúc hay chỉ càng làm cho cuộc sống của bạn thêm tồi tệ? Liệu rằng việc giày vò lẫn nhau có làm cho bạn được sung sướng? Nếu câu trả lời là không, hãy lựa chọn từ bỏ và tha thứ.

Người thứ ba mà bạn cần tha thứ đó chính là tất cả những người khác trong cuộc sống của bạn, kể cả những người đã từng làm tổn thương bạn. Hãy vứt bỏ chúng để dành chỗ chào đón những yêu thương đang chờ đợi bạn. Cho dù đó là ông chủ, đối tác kinh doanh, bạn bè, một người nào đó qua đường hay bất kỳ ai đi nữa.

Và người cuối cùng cần tha thứ đó chính là bản thân bạn.

Hãy tha thứ cho bản thân mình, cho dù bạn đã làm điều gì đó dại dột, thiếu suy nghĩ. Có thể mỗi ngày, bạn lao quá nhanh vào thứ mình thích để rồi vô tình khiến ai đó tổn thương hay bạn đi quá chậm khiến chính mình bỏ lỡ một điều gì đó. Đừng dằn vặt bản thân, vì chỉ như vậy, bạn mới tích lũy được kinh nghiệm cho mình. Đừng so sánh mình với một ai đó để rồi thấy mình tiến quá chậm, thiếu khả năng và thua kém người khác. Bạn được sinh ra là để hoàn thành sứ mệnh của bạn.

 “Xuân có hoa bách hợp, thu có trăng. Hạ có gió mát, đông có tuyết. Trong lòng không có việc phải phiền lo mới chính là mùa đẹp của nhân gian. Nhớ những cái cần nhớ, quên những cái nên quên, sống cuộc sống cởi mở, trong lòng không vướng mắc thì cuộc sống này sẽ thật tươi đẹp".

Hạnh phúc hơn tiền tài.

 Nhà thơ Xuân Diệu qua bài Vì Sao đã có một câu thơ mà tôi rất thích đó là  “Làm sao cắt nghĩa được tình yêu” vì danh từ “tình yêu” rất khó giải cho đúng nghĩa. Hai chữ “hạnh phúc” cũng tương tự như vậy. Đó là một danh từ trừu tượng mà ta tự cảm thấy mà thôi. Hạnh phúc không như tiền tài. Tiền đếm được nhưng hạnh phúc thì không. Hạnh phúc cũng không giống tuổi thọ dù ta không biết bao nhiêu tuổi là già, nhưng ta vẫn có quan niệm chung như đến một tuổi giới hạn nào đó, ta mới được mừng thượng thọ.

Hạnh phúc quả thật khó cắt nghĩa. Hạnh phúc khi ẩn khi hiện, khi có, khi không, tuỳ theo từng chỗ đứng và chỉ chính mình mới biết được. Khi ta gặp một người nhà giàu, tiền bạc xum xuê, xe cộ bóng láng ta nói “Người ấy sung sướng quá. có phước quá” thì chưa chắc đã đúng. Khi ta thấy một người làm việc lam lũ vất vả để nuôi một đàn con, ta hay nói “tội nghiệp”. Nhưng nếu có dịp nói chuyện với người nghèo này chưa chắc ta đã nghe những lời than van như người nhà giàu nọ. Và biết đâu người lam lũ kia chẳng hạnh phúc hơn người giàu có.

Theo nhiều cuộc khảo cứu cho thấy những người không có hạnh phúc là những người luôn luôn chú trọng đến chính mình, hay lo nghĩ, thường bất đồng và không chấp nhận ý kiến của người khác. Trái lại, người hạnh phúc luôn hoà đồng với người chung quanh, biết uyển chuyển và có thể chấp nhận những chuyện không vừa ý một cách dễ dàng. Và điều quan trọng, như trong Thánh kinh, người hạnh phúc luôn có lòng thương yêu và tha thứ.

Theo đức Đạt Lai Lạt Ma trong cuốn Nghệ thuật của Hạnh Phúc (The Art of Happiness) thì Hạnh phúc tự ta có thể tìm được bằng cách điều khiển ý nghĩ trong đầu mình. Nếu mình nghĩ mình có hạnh phúc tức là mình đã có hạnh phúc.

Trên cuộc đời có ba hạng người: hạng người thứ nhất luôn quan tâm đến người khác ngay chính không phải là người thân của mình. Hạng ngưòi thứ hai là chỉ quan tâm đến người thân của mình mà không hề quan tâm đến người chung quanh. Hạng người thứ ba là tệ nhất đó là ky góp tiền tài và chỉ sử dụng cho riêng mình thôi. Chúng ta cố gắng để sống một cuộc đời đáng sống đó là chia sẻ và luôn quan tâm đến những người kém may mắn hơn chúng ta. Đây cũng là một trong giáo lý của đạo Phật của hạnh bố thí và hạnh phúc của bản thân chính là "cho đi". 

Cái Chết và Vô Thường

Một kết cuộc khả dĩ duy nhất của sinh là tử. Ta chắc chắn sẽ chết. Không có cuộc đời của một chúng sinh nào lại không kết thúc bằng cái chết. Người ta cố gắng thử nhiều phương pháp để ngăn ngừa cái chết xảy ra, nhưng điều đó bất khả thi. Không có thuốc men nào có thể giúp cho chúng ta thoát chết.

Nếu chỉ đơn thuần nghĩ rằng, “Tôi sẽ chết,” thì thật sự không phải là cách đúng đắn để quán chiếu về cái chết. Tất nhiên, ai rồi cũng sẽ chết, nhưng chỉ đơn giản nghĩ về hiện thực này thì không hiệu quả lắm. Đó không phải là phương pháp đúng đắn. Tương tự như vậy, nếu chỉ nghĩ về hiện thực rằng mình sẽ suy thoái và tan rã, cơ thể mình sẽ phân hủy. thì không đủ. Điều mà ta phải suy nghĩ là làm thế nào để ngăn ngừa sự suy sụp của bản thân.

Nếu như ta nghĩ về nỗi sợ hãi sẽ xảy ra vào thời điểm của cái chết và cách diệt trừ nỗi sợ ấy, thì công phu thiền quán của ta về cái chết sẽ có hiệu quả. Những người đã tích tập một số ác nghiệp to lớn trong suốt cuộc đời sẽ vô cùng khiếp sợ vào phút lâm chung. Họ khóc, nước mắt họ lăn dài trên má, họ chảy nước dải, bài tiết ra cả áo quần và tinh thần họ hoàn toàn bị áp đảo. Đây là những dấu hiệu rõ ràng của nỗi thống khổ sẽ xảy ra vào thời điểm của cái chết, bởi nỗi sợ hãi đã sản sinh ra từ những ác hạnh họ đã tạo ra trong suốt cuộc đời.

Một cách khác là nếu như tránh tạo ra ác nghiệp trong suốt đời, ta sẽ rất dễ dàng đối mặt với thời điểm của cái chết. Kinh nghiệm của ta sẽ là niềm vui, như sự vui mừng của một đứa trẻ được về nhà với cha mẹ nó. Nếu đã tịnh hóa bản thân, ta có thể chết một cách hạnh phúc. Bằng cách kềm chế mười nghiệp bất thiện và trau dồi những điều ngược lại, tức mười thiện nghiệp, cái chết của ta sẽ dễ dàng và kết quả là ta sẽ không phải trải qua tái sinh trong một hoàn cảnh đau khổ. Ta có thể yên tâm rằng mình sẽ tái sinh vào những tình trạng may mắn hơn. Bằng cách gieo hạt giống thảo dược, ta sẽ thu hoạch được những cây có dược tính. Nếu gieo hạt giống của những cây độc hại, ta chỉ tạo ra các quả độc. Nếu ta gieo hạt giống của hành vi xây dựng trong tâm thức, ta sẽ trải nghiệm hạnh phúc trong kiếp lai sinh. Ta sẽ gặp thuận duyên về cả hai mặt, thân và tâm. Giáo huấn cơ bản của Phật pháp, đó là ngăn ngừa ác hạnh và trau dồi thiện hạnh, được trình bày không chỉ trong Phật giáo, mà còn ở nhiều tôn giáo khác, kể cả Cơ Đốc giáo (Christianity).

Chúng ta sẽ quán chiếu về cái chết và vô thường như thế nào? Như đã đề cập ở trên, chỉ đơn thuần nghĩ, “Tôi sẽ chết,” không mang lại nhiều lợi ích. Ta cần phải nghĩ, “Nếu tôi đã thực hiện bất cứ điều gì trong mười nghiệp bất thiện, khi chết, tôi sẽ phải đối mặt với nhiều nỗi sợ hãi và đau khổ, và hậu quả là tôi sẽ có một tái sinh bất hạnh. Mặt khác, nếu như suốt đời, tôi đã tích lũy được nhiều thiện nghiệp (công đức), khi chết, tôi sẽ không phải trải qua sự sợ hãi hay đau khổ và sẽ được tái sinh vào một cõi giới may mắn hơn.” Đó là phương cách đúng đắn để quán chiếu về cái chết.

Việc thiền quán này không nhất thiết chỉ là những suy nghĩ u sầu, bi quan, “Tôi sẽ chết và tôi chẳng thể làm gì được.” Thay vào đó, ta cần phải nghĩ điều gì sẽ xảy ra vào lúc chết. “Sau khi chết, tôi sẽ đi về đâu? Tôi đã tạo ra những loại nhân nào? Tôi có thể chết một cách hạnh phúc không? Làm sao để thực hiện được điều này? Tôi có thể làm cho những tái sinh của mình được hạnh phúc không? Bằng cách nào?”

Khi quán chiếu về những kiếp tương lai, ta cần nhớ rằng không nơi nào trong cõi luân hồi là đáng tin cậy. Bất kể là ta sẽ sinh ra trong loại hình hài nào, cuối cùng, nó cũng phải chết. Ta đã đọc trong lịch sử có những người sống đến hàng trăm hay hàng nghìn năm. Tuy nhiên, dù những trường hợp này có ly kỳ như thế nào, cuối cùng, không có ai là không phải chết. Bất cứ dạng thân xác nào mà ta có được trong cõi luân hồi cũng đều phải chết. Cũng không có nơi chốn nào ta có thể đến để thoát khỏi cái chết. Bất kể ở đâu, khi đến đúng thời điểm, ta sẽ phải chết. Rồi thì không có thuốc men nào, thần chú nào, hay sự hành trì nào có thể giúp ta. Các phẫu thuật có thể chữa lành một số căn bệnh trong cơ thể ta, nhưng không có phẫu thuật nào có thề ngăn chận được cái chết.

Bất kể tái sinh vào cõi nào, ta cũng sẽ chết. Tiến trình sẽ luôn luôn tiếp diễn. Quán chiếu về những hệ quả lâu dài từ các hành vi của bản thân và về cách tiến trình sinh ra, sống, chết và tái sinh tiếp diễn ra sao sẽ giúp ta tạo nên nhiều thiện nghiệp.

Mặc dù đôi lúc ta có dự định cho việc tu tập Pháp, ta thường lên kế hoạch sẽ thực hiện điều này vào ngày mai, hay ngày kế tiếp. Tuy nhiên, không ai trong chúng ta biết được mình sẽ chết vào lúc nào. Nếu có một sự bảo đảm rằng mình chắc chắn còn sống được 100 năm nữa, ta sẽ có thời gian thoải mái để sắp xếp việc hành trì. Tuy nhiên, không có một sự chắc chắn nhỏ bé nào về thời điểm mà ta sẽ chết. Trì hoãn việc tu tập là điều rất dại dột. Một số người thậm chí chết trong bụng mẹ trước khi được sinh ra, những người khác chết khi còn là một đứa trẻ chưa biết đi. Không có gì đảm bảo ta sẽ sống lâu cả.

Cơ thể ta rất mong manh. Nếu chúng được làm bằng sắt hay đá, có lẽ chúng sẽ khiến ta cảm thấy vững vàng hơn. Nhưng nếu xem xét kỹ, ta sẽ thấy cơ thể con người rất yếu ớt. Nó rất dễ bị trục trặc ở đâu đó. Nó giống như một chiếc đồng hồ đeo tay tinh vi được tạo ra từ vô số bộ phận nhỏ bé dễ vỡ. Nó không phải là điều đáng tin cậy. Có rất nhiều tình huống có thể gây ra cái chết như: ngộ độc thực phẩm, bị một côn trùng nhỏ đốt, hay thậm chí bị cây gai độc đâm trúng. Những việc nhỏ như vậy có thể giết hại ta. Thực phẩm và thức uống mà ta dùng để duy trì cuộc sống có thể trở thành tình huống kết liễu đời mình. Không có gì chắc chắn về thời điểm ta sẽ chết, hay hoàn cảnh nào sẽ dẫn đến cái chết của mình.

Thậm chí, nếu ta chắc chắn rằng mình sẽ sống 100 năm, nhiều năm trong khoảng thời gian này đã trôi qua mà ta vẫn chưa hoàn thành được bao nhiêu việc. Ta tiến dần đến cái chết như một người ngủ say trên toa xe lửa, đang liên tục tiến gần đến đích, mà không hay biết gì về tiến trình này. Ta không thể làm gì nhiều để chấm dứt tiến trình này. Ta cứ liên tục tiến dần đến cái chết.

Bất kể bao nhiêu tiền bạc, châu báu, nhà cửa hay áo quần mà ta đã tích lũy được trong suốt cuộc đời, chúng sẽ không tạo ra sự khác biệt nào vào thời điểm của cái chết. Khi chết, ta phải ra đi với hai bàn tay trắng. Thậm chí, ta không thể mang theo một vật dụng nhỏ bé nhất. Chính cơ thể ta cũng bị bỏ lại. Cơ thể và tâm thức tách rời nhau và dòng tâm thức tiếp tục một mình nó. Không những không thể mang theo một tài sản nào, ta cũng không thể mang theo thân xác của mình.

Bản sao của chuyên đề Quốc hội, New Delhi, Ấn Độ, tháng 12/1979, Alexander Berzin chuyển dịch ngôn ngữ Anh, Trần Ngọc Phú chuyển dịch Việt Ngữ .

Phương pháp luyện tâm

Đôi khi, chúng ta gặp những người rất tiêu cực, hay người khác la mắng ta, hay những người mà mình đã giúp đỡ lại không biết ơn. Nếu như mình tức giận và bực bội với họ thì sẽ mất khả năng giúp đỡ họ, nhưng với các phương pháp luyện tâm thì ta có thể thay đổi thái độ với họ, để không chỉ giữ bình tĩnh, mà còn giúp đỡ người khác tốt hơn. “Luyện Tâm Bát Đoạn” (“Eight Verses of Mind Training”), hay rèn luyện thái độ, là một tác phẩm của Kadampa Geshe Langri Tangpa, giải thích cách luyện tâm bằng phương tiện và trí tuệ, để mình có thể thay đổi thái độ, khi sắp bực bội. Bài kệ hay là bài giảng sau đây của Đưc Đạtlai Lạt Ma là một trong 8 những phương pháp ngài hay dạy các đệ tử và cư sĩ tại gia để luyện tâm. Chúng ta cùng tham khảo nhé.  

 

Bài kệ thứ nhất luyện tâm từ bi

Nguyện luôn yêu thương tất cả chúng sanh, bằng cách xem họ quý báu hơn ngọc như ý, để thành tựu mục tiêu tối thượng. Bản thân mình cũng như tất cả những chúng sanh khác đều muốn được hạnh phúc và thoát khổ. Đối với điều này thì tất cả chúng ta đều giống nhau. Tuy nhiên, mỗi một chúng ta chỉ là một người, trong khi chúng sanh thì vô lượng.

Hiện giờ, có hai thái độ để xem xét: đó là tâm ái ngã chỉ thương yêu riêng bản thân mình một cách ích kỷ, và tâm ái tha. Tâm ái ngã khiến cho mình rất khép kín. Ta nghĩ rằng mình cực kỳ quan trọng, và ước muốn cơ bản là để bản thân mình được hạnh phúc, mọi việc tốt đẹp cho mình. Tuy nhiên, ta lại không biết cách làm thế nào để tạo ra điều này. Trên thực tế thì hành động bắt nguồn từ tâm ái ngã không bao giờ có thể giúp cho ta hạnh phúc. Mặt khác thì những người có tâm ái tha lại xem tất cả những chúng sanh khác quan trọng hơn bản thân họ, và xem trọng việc giúp đỡ người khác hơn tất cả. Và nhờ cách hành xử này mà tình cờ, chính họ lại trở nên hạnh phúc.

Ví dụ như tên tuổi của những chánh trị gia đã quan tâm đến việc giúp đỡ hay phục vụ người khác đều được ghi chép lại trong lịch sử với lòng kính trọng, trong khi những người bóc lột và làm những điều xấu xa với người khác lại trở thành ví dụ về những người tồi tệ. Trong lúc này thì hãy bỏ qua một bên vấn đề tôn giáo, kiếp sau và niết bàn, ngay cả trong cuộc sống này thì những người ích kỷ sẽ tạo ra những hậu quả tiêu cực cho bản thân họ, bằng hành động vị kỷ. Mặt khác, những người như Mẹ Teresa, người đã chân thành cống hiến cả cuộc đời và sức lực của mình để phục vụ cho những người nghèo khổ, thiếu thốn và bất lực, thì luôn luôn được nhớ đến vì công lao cao quý của bà, với lòng kính trọng. Người ta không có điều gì tiêu cực để nói về bà.

Sau đó, đây là kết quả của việc trân trọng người khác: dù mình có muốn hay không thì ngay cả những người không phải là người thân cũng luôn yêu mến ta, cảm thấy hạnh phúc và tỏ ra nồng hậu với mình. Nếu như ta là loại người luôn nói tốt trước mặt người khác, nhưng lại nói xấu họ sau lưng họ thì đương nhiên là không có ai ưa mình. Do đó, ngay cả trong cuộc sống này, nếu như ta cố gắng giúp đỡ người khác tối đa, càng bớt ích kỷ càng tốt, thì sẽ có nhiều hạnh phúc.

Đời sống của chúng ta không dài lắm; tối đa là 100 năm. Nếu như trong suốt thời gian đó, mình cố gắng trở nên tốt bụng, nồng hậu, quan tâm đến phúc lợi của người khác, bớt ích kỷ và sân hận, thì thật là tuyệt vời, xuất sắc. Đó đúng là nhân tạo ra hạnh phúc. Nếu chúng ta ích kỷ, luôn đặt mình lên hàng đầu và người khác đứng sau, thì kết quả là chính mình sẽ kết thúc ở cuối hàng. Việc đặt bản thân mình sau cùng và người khác lên trên là cách để kết thúc ở phía trước. Vậy thì đừng lo lắng về kiếp sau hay niết bàn; từ từ thì điều này sẽ xảy ra. Nếu như trong cuộc sống này mà mình là người tốt, nồng hậu, không ích kỷ, thì ta sẽ là công dân tốt của thế giới.

Cho dù chúng ta là Phật tử, con chiên đạo Cơ Đốc hay cộng sản thì không có liên hệ gì; điều quan trọng là ngày nào mình còn là con người thì phải làm người tốt. Đó là giáo lý của đạo Phật; đó là thông điệp của tất cả các tôn giáo trên thế giới. Tuy nhiên, giáo lý của đạo Phật chứa đựng tất cả các phương pháp để xóa bỏ tâm ái ngã và thành tựu tâm ái tha.  

Trí óc của mình rất xảo quyệt, rất khó kiểm soát. Nhưng nếu mình nỗ lực không ngừng và làm việc không mệt mỏi với lý lẽ hợp lý và phân tích cẩn thận, thì có thể làm chủ tâm mình, và thay đổi nó theo chiều hướng tốt hơn.

Một số nhà tâm lý học phương Tây nói rằng không nên ức chế tâm sân hận, mà hãy thể hiện nó. Họ nói rằng trên thực tế thì nên tập cách tức giận! Tuy nhiên, phải có sự phân biệt quan trọng ở đây, giữa các vấn đề tinh thần cần được thể hiện, và những vấn đề tốt hơn là không nên thể hiện. Đôi khi, có thể là người khác xử tệ với mình thật, và việc bày tỏ sự bất bình là đúng, thay vì cứ để nó day dứt trong lòng. Nhưng nếu như giận dữ thì chẳng bao giờ có ích lợi gì. Nếu như mình nuôi dưỡng những cảm xúc tiêu cực như sân hận thì chúng sẽ trở thành một thành phần trong tính cách của mình. Mỗi lần mình tức giận thì việc này sẽ trở nên dễ dàng hơn, và sẽ càng ngày càng hành động như vậy nhiều hơn, cho đến khi mình trở thành người hung dữ, hoàn toàn mất tự chủ. Vì vậy, về vấn đề tinh thần thì chắc chắn có một số vấn đề được thể hiện đúng đắn, còn một số khác thì không.

Lúc đầu, khi mình cố gắng kiểm soát phiền não thì thật khó khăn. Chúng ta không thể làm chủ chúng một cách tốt đẹp trong ngày đầu, tuần đầu, tháng đầu tiên, nhưng nếu nỗ lực không ngừng thì những điều tiêu cực sẽ giảm dần. Tiến triển về tinh thần không xảy ra bằng việc dùng thuốc hay những chất hóa học khác, mà tùy thuộc vào việc kiểm soát tâm thức. Thế thì ta có thể thấy nếu như muốn thực hiện mong muốn của mình, dù là tạm thời hay cứu cánh, thì phải làm chủ tâm thức, để không có tâm ái ngã. Đối với điều này thì phải dựa vào những chúng sanh khác nhiều hơn là vào ngọc như ý. Nói cách khác là phải luôn luôn trân quý chúng sanh hơn tất cả, bởi vì thái độ ái tha là điều thật sự đáp ứng mọi ước nguyện của mình.

Việc cải thiện tâm mình và làm điều gì giúp đỡ người khác đều quan trọng như nhau. Trước hết, nếu không có động lực thanh tịnh thì bất cứ điều gì mình làm cũng có thể bất toại nguyện. Do đó, việc đầu tiên ta phải làm là trưởng dưỡng động lực thanh tịnh. Nhưng không phải đợi đến khi động lực đó phát triển đầy đủ rồi mới làm điều gì để giúp đỡ người khác. Đương nhiên, nếu muốn giúp đỡ người khác một cách hiệu quả nhất thì mình phải trở thành một vị Phật giác ngộ viên mãn. Ngay cả khi muốn giúp đỡ người khác một cách sâu rộng thì mình phải đạt được một trong những địa (bhumi) bồ tát thánh nhân - đó là phải chứng ngộ Không tướng,– tánh Không - và chứng đắc thần thông. Tuy nhiên, ta có thể giúp đỡ theo nhiều mức độ. Ngay cả trước khi đạt được những thành tựu này thì ta có thể cố gắng hành động như chư Bồ tát. Nhưng tự nhiên là hành vi của mình sẽ kém hiệu quả hơn so với chư vị.

Do đó, không cần chờ cho đến khi mình hội đủ điều kiện, mà vẫn có thể phát khởi một động lực tốt, và cố gắng giúp đỡ tha nhân tối đa theo khả năng của mình, với động lực ấy. Đây là một cách tiếp cận quân bình hơn và tốt hơn là chỉ đơn giản sống cô lập ở một nơi nào đó để hành thiền và trì tụng. Đương nhiên, điều này phụ thuộc rất nhiều vào mỗi cá nhân. Nếu như mình tự tin là có thể đạt được chứng ngộ trong một khoảng thời gian nào đó, bằng cách sống ở một nơi xa xôi hẻo lánh, thì đó lại là chuyện khác. Có lẽ tốt nhất là dành một nửa thời gian của mình cho việc hoạt động, và một nửa còn lại cho việc hành thiền.

Đức Dalai Lama Đời thứ 14--Luận giải luyện tâm