Chấp Nhận Những Đổi Thay Của Cuộc Sống

Trong một bài pháp thoại sâu sắc, Hoàng tôn Vairochana Rinpoche đã chia sẻ rằng dù chúng ta sinh ra ở những vùng đất khác nhau, thừa hưởng những dòng lịch sử khác nhau và bước đi trên những con đường khác nhau của cuộc đời, nhưng tất cả đều mang trong mình những gánh nặng vô hình, những khát vọng chưa được gọi tên và cùng đối diện với một câu hỏi rất nhân văn: Vì sao chúng ta có mặt ở đây?

Cuộc sống luôn biến đổi không ngừng. Có những ngày tâm hồn nhẹ nhàng như gió sớm, nhưng cũng có những ngày lòng người trĩu nặng ưu tư. Có lúc chúng ta tràn đầy tự tin và hy vọng, nhưng cũng có lúc chìm trong hoài nghi và bất an. Có những thời điểm tương lai dường như rộng mở trước mắt, nhưng cũng có lúc nó trở nên xa vời và mờ mịt. Thế nhưng, cũng như nơi nào có bóng tối thì nơi đó luôn có ánh sáng, giữa những đổi thay của cuộc đời vẫn tồn tại một điều sâu xa và bền vững.

Vượt lên trên mọi khác biệt về ngôn ngữ, tín ngưỡng, văn hóa hay ranh giới quốc gia, con người vẫn có chung một trái tim biết yêu thương, biết cảm thông và biết quan tâm đến nhau. Trong mỗi chúng ta đều có hạt giống của sự tỉnh thức và ánh sáng của trí tuệ vốn sẵn hiện hữu từ thuở ban đầu.

Đức Phật không chỉ thuyết pháp cho các bậc thánh nhân hay những người uyên bác. Ngài còn giảng dạy cho những con người bình thường đang vật lộn với khó khăn, đang chịu đựng khổ đau, đang thất bại hoặc đang loay hoay tìm cách sống cuộc đời của chính mình. Đức Phật không nhìn nhân loại như một điều gì đã hỏng hóc, mà Ngài nhìn thấy nơi mỗi con người một tiềm năng chưa được khai mở. Ngài thấy được khả năng mỗi người có thể hiểu rõ cuộc đời mình và tìm thấy tự do ngay giữa cuộc đời ấy.

Trải qua bao thế kỷ, những ước nguyện căn bản của con người hầu như không thay đổi. Ai cũng mong cuộc đời mình có ý nghĩa. Ai cũng mong công việc mình làm mang lại lợi ích thay vì tổn hại cho người khác. Ai cũng mong con cháu được sống trong hòa bình thay vì sợ hãi. Và các dân tộc đều mong muốn phát triển mà vẫn giữ được những giá trị tốt đẹp của mình.

Thế nhưng cuộc sống hiếm khi diễn ra đúng như những gì chúng ta dự định. Mọi thứ luôn vận động và đổi thay. Đức Phật dạy rằng điều đó không phải là sự trừng phạt, mà chính là bản chất của thực tại. Điều đáng quý là ngay trong sự vô thường ấy vẫn tồn tại niềm hy vọng. Bởi vì mọi thứ đều thay đổi nên không có nỗi đau nào kéo dài mãi mãi. Bởi vì mọi sự đều nương tựa vào nhau mà sinh khởi nên không ai thực sự cô độc. Và bởi vì không có gì cố định nên sự chuyển hóa luôn có thể xảy ra.

Chúng ta có thể thấy chân lý ấy ngay trong đời sống hằng ngày.

Một người trẻ mang trong mình những ước mơ chân thành. Họ muốn xây dựng điều gì đó có ý nghĩa, muốn cống hiến, muốn kết nối và muốn tìm thấy vị trí của mình trong cuộc đời. Họ làm việc chăm chỉ, sáng tạo không ngừng và đặt niềm tin vào tương lai.

Nhưng rồi những lời từ chối xuất hiện. Những thất bại và phê bình khiến sự tự tin dần sụp đổ. Cuộc đời không đi theo hướng họ mong muốn. Sự nghi ngờ bản thân ngày càng lớn lên và cuộc sống bắt đầu trở thành một gánh nặng.

Cho đến một đêm, trong sự tĩnh lặng sâu sắc, họ nhận ra một điều quan trọng: khổ đau không đến từ sự cố gắng, cũng không đến từ thất bại. Khổ đau phát sinh vì họ bám chặt vào ý nghĩ rằng cuộc đời phải diễn ra theo đúng cách mình mong muốn.

Từ sự nhận ra ấy, một lời nguyện được hình thành: học cách chấp nhận cuộc sống như nó đang là; không cưỡng cầu, không ép buộc. Tiếp tục trưởng thành mà không ghét bỏ bản thân. Nói những lời chân thật và tử tế. Sống trọn vẹn với hiện tại. Tạo ra những giá trị có ý nghĩa thay vì chạy theo sự ngợi khen.

Khi hiểu được điều đó, cuộc sống không lập tức trở nên dễ dàng hơn. Nhưng những gánh nặng trong lòng dần nhẹ đi. Giữa nỗ lực và buông xả xuất hiện một sự cân bằng. Và từ sự cân bằng ấy, tự do bắt đầu nảy nở.

Đây cũng chính là cốt lõi trong giáo pháp của Đức Phật. Cuộc sống tự nó không tạo ra khổ đau. Khổ đau xuất hiện vì chúng ta hiểu sai về cuộc sống. Khi bám víu vào những điều vốn vô thường, khi chống lại sự thay đổi, khi đòi hỏi sự chắc chắn từ một thế giới không ngừng biến động, chúng ta sẽ không tránh khỏi thất vọng.

Con đường dẫn đến tỉnh thức không ở đâu xa. Chúng ta không cần đợi một thời điểm hoàn hảo, một xã hội hoàn hảo hay một bản thân hoàn hảo mới có thể bước đi trên con đường ấy. Nó hiện hữu ngay trong từng giây phút của hiện tại.

Đó là con đường thay thế giận dữ bằng nhẫn nại, thay thế giả dối bằng sự chân thành, thay thế tổn hại bằng thiện lành. Đó là con đường giữ cho tâm mình sáng tỏ giữa những khó khăn của cuộc sống.

Sự tỉnh thức không tách rời đời sống thường ngày. Nó biểu hiện qua những hành động rất bình dị. Khi buông bỏ oán giận, trái tim trở nên rộng mở hơn. Khi buông bỏ sợ hãi, lòng can đảm dần lớn lên. Khi những quan điểm cứng nhắc trở nên mềm mại, trí tuệ bắt đầu xuất hiện.

Hận thù không thể chữa lành hận thù. Bạo lực không thể chấm dứt bạo lực. Chỉ có sự thấu hiểu, lòng nhẫn nại và tình thương mới có thể tạo nên hòa bình bền vững.

Đức Phật không yêu cầu chúng ta tin tưởng một cách mù quáng. Ngài chỉ dạy chúng ta quan sát cẩn trọng, suy ngẫm sâu sắc và trực tiếp trải nghiệm trong đời sống. Thông qua tiến trình ấy, chân lý sẽ dần tự hiển bày.

Trí tuệ mà thiếu từ bi sẽ không thể nâng đỡ thế gian. Từ bi mà thiếu trí tuệ sẽ không thể dẫn dắt thế gian. Chỉ khi cả hai cùng hiện diện, con đường phía trước mới được soi sáng.

Sự tỉnh thức chân thật đến rất lặng lẽ. Nó không tự tuyên bố sự hiện diện của mình. Nó xuất hiện khi cơn giận nổi lên nhưng ta chọn sự kiềm chế. Nó xuất hiện khi lòng tốt được trao đi mà không mong cầu báo đáp. Nó xuất hiện khi ta vẫn giữ được sự sáng suốt và bình an giữa những nghịch cảnh.

Chính những lựa chọn nhỏ bé ấy đang âm thầm thay đổi cuộc đời mỗi người, thay đổi cộng đồng, quốc gia và cả thế giới.

Giáo pháp của Đức Phật thật giản dị: hãy sống với lòng quan tâm, nói những lời chân thật và tử tế, giữ tâm sáng suốt và an tĩnh, không gây tổn hại, biết gìn giữ hòa bình và tôn trọng mọi sự sống.

Con đường này chưa bao giờ chỉ dành cho một số ít người được lựa chọn. Nó thuộc về tất cả chúng ta.

Trải qua hơn hai ngàn năm với biết bao cuộc chiến tranh, những thời kỳ hưng thịnh rồi suy tàn, chánh pháp vẫn tiếp tục tồn tại bởi vì nó được xây dựng trên chân lý. Và chân lý ấy chính là sự thật về cuộc sống, về khổ đau, về lòng từ bi và về khả năng chuyển hóa của con người.

Chúng ta không bước đi trên con đường này một mình. Mỗi bước chân chánh niệm đều tiếp nối ánh sáng. Nơi nào có lòng từ bi được thực hành, nơi nào có trí tuệ thay thế cho sợ hãi, nơi nào thiện lành được lựa chọn hết lần này đến lần khác, nơi đó con đường của Đức Phật vẫn đang hiện hữu.

Đó là ánh sáng để chúng ta nương tựa. Đó là chân lý mà Đức Phật đã chứng ngộ. Và đó cũng là niềm hy vọng mà nhân loại chưa bao giờ đánh mất.

Bởi hiểu được vô thường, chúng ta học cách chấp nhận những đổi thay. Và chính khi chấp nhận những đổi thay của cuộc sống, chúng ta tìm thấy sự bình an sâu sắc trong tâm mình.

Đôi điều về , Hoàng tôn Vairochana Rinpoche

Tên thật: Ngawang Jigme Jigten Wangchuck (sinh 2013). 

Là con trai thứ hai của Công chúa Sonam Dechen Wangchuck, em gái Quốc vương Bhutan.

Thân phận: Hoàng tôn Bhutan đồng thời là một Rinpoche – hóa thân tái sinh trong Phật giáo Kim Cương thừa.

Được công nhận là: Hóa thân của đại dịch giả Vairotsana, đệ tử lớn của Liên Hoa Sinh.

Nổi bật: Từ nhỏ đã có trí nhớ đặc biệt, thuyết giảng, viết sách, sáng tác nghệ thuật; từng thuyết giảng tại Việt Nam.

Hệ thống Tulku (hóa thân tái sinh)

Tulku = “thân hóa hiện”, chỉ những vị tái sinh có chủ ý của các bậc thầy giác ngộ.

Mục đích: Duy trì dòng truyền thừa và tiếp tục hoằng pháp. Cách để nhận diện là khi một tulku :

Dấu hiệu/tiên tri của đời trước

Dấu hiệu đặc biệt khi sinh ra

Kiểm tra bởi các bậc cao tăng (nhận đồ vật, trí nhớ…)

Sau đó sẽ được công bố chính thức

Ngài được kỳ vọng là:

Cầu nối đưa giáo pháp vào thời đại mới

Biểu tượng kết hợp giữa truyền thống hoàng gia và tâm linh Kim Cương thừa 

Mặc dù tuổi đời của ngài còn rất trẻ nhưng ngài cũng đã chứng mình đựoc ngài là 

Người kế thừa trí tuệ của Vairotsana