PHÚC ĐỨC lÀ GÌ?

Theo định nghĩa của từ điển Việt Nam thì Phúc đức là một từ trong tiếng Việt có nhiều ý nghĩa. Theo danh từ thì phúc đức thường được hiểu là điều tốt lành để lại cho con cháu do ăn ở tốt, theo quan niệm truyền thống. Đây là sự may mắn và ơn lành được thừa hưởng từ tổ tiên. Tỉnh từ thì phúc đức cũng có thể ám chỉ việc làm những điều tốt lành cho người khác, thường với hi vọng để cái phúc lại cho con cháu.

Theo giáo lý đạo Phật thì bản thân mỗi người được tồn tại trên đời, được hạnh phúc hay gặt hái được nhiều thành công hơn người khác ... tất cả đều do Phúc Đức mà ra. Tuy nhiên phúc đức phải là do nhiều duyên kiếp luân hồi và chúng sanh hiện hữu trong cuộc đời như thế nào đều do phúc đức đã đựoc tạo ra từ muôn ngàn vạn kiếp trước. Phúc đức càng nhiều thì ngoài vật chất đầy đủ, tinh thần càng thoải mái và luôn đứng ở vị thế cao hơn những người khác mà hình dáng của chúng ta cũng nhờ phúc đức mà trở nên đẹp hay xấu.

Phúc đức là một lá chắn bảo vệ chúng ta, là một siêu năng lực mang đến may mắn. Khi có biến cố, lập tức phúc đức phát huy sức mạnh của mình, hóa giải tai ương, mang đến sự bình an cho chúng ta 

Như đã nói trên Phúc được tích lũy từ quá trình ăn ở của các bậc tiền bối có chung huyết thống với mọi người. Ông bà, cha mẹ, tổ tông sẽ là người tạo ra phúc truyền lại cho con cháu, do đó mới gọi là hưởng phúc.

Còn Đức lại được tích lũy từ chính quá trình sống hằng ngày của bản thân mỗi người và được cộng dồn lại để chuyển phúc cho đời tiếp theo.

Đức là do chính bản thân mỗi người tạo ra, vì thế người ta mới gọi là tích đức. Phần Phúc sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của một người trước 30 tuổi, và phần Đức sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống từ 30 tuổi cho đến lúc chết và đời con cháu tiếp theo. Khi còn nhỏ chúng ta được hưởng phúc của ông bà cha mẹ nhưng chỉ đến 30 tuổi thì chính chúng ta phải tự mình tạo phúc đức cho mình và cho con cháu của đời sau. Cho nên nếu bạn thiếu may mắn không được hưởng phúc đức từ cha mẹ thì không nên nản lòng mà bản thân bạn sẽ có cơ hội tạo dựng phần đức cho riêng mình. 

Đôi khi có những người có hành vi không tốt nhưng họ cũng sống rất thoải mái bởi vì họ được hưởng phúc của ông bà cha mẹ để lại nhưng nếu phần đời sau họ không chịu hành thiện tạo phúc đức cho mình thì nghiệp sẽ phải mang nếu không ở đời này thì cũng sẽ đi theo họ đến kiếp sau không ai có thể tránh được. Đó là vì họ đã tiêu hết phần phúc của mính do ông bà cha mẹ để lại mà chỉ còn lại cái nghiệp trong đời này mà họ đã tạo ra.

Nếu bạn cảm thấy bản thân kém may mắn do không được hưởng phần phúc thì chúng ta vẫn còn lại phần đức để tự cứu lấy chính mình. Phúc không thể được sinh sôi hay tạo thêm vì nó đã được mặc định ngay từ khi bạn sinh ra, nhưng phần Đức thì không có giới hạn, bạn càng làm nhiều điều tốt sống càng lương thiện thì Đức càng được tích trữ nhiều.

Cuộc đời một nửa là do số mệnh an bài nhưng một nữa còn lại vẫn nằm trong tay chúng ta. Ông trời có đức hiếu sinh, không triệt đường sống của ai bao giờ, chỉ có chúng ta tự đẩy mình vào vực thẳm mà thôi.

Phúc đức bị tiêu trừ khi Nghiệp chướng xuất hiện và Nghiệp Chướng sẽ được hóa giải khi Phúc Đức được tích lũy. Mỗi người đều đang cầm trên tay một thanh gươm báu sử dụng vào việc tạo Phúc hay tạo Nghiệp là do chúng ta quyết định bởi mọi việc chúng ta làm không chỉ ảnh hưởng đến mỗi mình mình mà còn ảnh hưởng tới rất nhiều người khác. Số mình có tốt hay xấu ở nửa đời người còn lại là do chúng ta định đoạt.

Chúng ta không thể chọn cách bắt đầu, nhưng kết thúc đều do chính chúng ta định đoạt.

Tình yêu vị kỷ

 Trong các câu chuyện về Phật giáo, tôi thích nhất là câu chuyện sau đây :

 Chuyện kể rằng có một thiếu nữ tên là Magadida, thuộc hàng danh môn vọng tộc. Cô xinh đẹp đến độ các công tôn, vương tử thoạt nhìn đều si mê, như có sự cuốn hút lạ lùng. Sắc đẹp đó đã làm cho cô đau khổ nhiều hơn là hạnh phúc. Được quá nhiều người thương và săn đón từ: thái tử, phú hộ, kẻ hào hiệp cho đến người thường dân, cô không biết phải lựa chọn ý trung nhân nào. Cha cô muốn con mình được hạnh phúc, môn đăng hộ đối cùng giai cấp, nên không đồng ý cho cô đính hôn với ai thuộc giai cấp thấp hơn. Ông tìm khắp nơi nhưng vẫn chưa hài lòng về ứng cử viên tương xứng. Một hôm nọ, ông đến thành Xá-vệ, thấy đức Phật đang đi khất thực, ông không tin vào mắt mình khi nhìn thấy một người đẹp trai lạ lùng đến thế! Với ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp, mặc dù chiếc y của Ngài mặc đã quá cũ, nhưng Phật vẫn đẹp và hấp dẫn. Ông nảy sinh ý định chọn Phật làm rể. Sau đó, ông lập kế thỉnh Phật về nhà cúng trai Tăng và dặn dò con gái:

- Con ơi, cha sẽ cưới cho con một người rất xứng đáng. Nét đẹp và sự phương phi của người này là điều không người đàn ông nào có thể hơn được. Nhất định khi lấy anh ta, con sẽ rất hạnh phúc. Đây là niềm mơ ước của cha.

Hôm ấy, đức Phật và Tăng đoàn đến nhà ông bá hộ theo lời thỉnh cầu. Ngài đi nhẹ nhàng với bước chân thảnh thơi, ngồi xuống trong tư thế an lạc. Gia đình ông ai cũng phấn chấn bởi nghĩ Phật sẽ trở thành chú rể. Suốt đêm, Magadida sửa soạn, trầm tư không ngủ được. Khi Phật đến nhà, cô không chịu ra, ở trong phòng trang điểm tăng thêm hương sắc và tập điệu bộ, dáng đi, cách thể hiện ánh mắt, nụ cười để quyến rũ Phật chấp nhận làm chồng mình. Trái với dự kiến, khi cô bước ra khỏi phòng, đức Phật dường như không quan tâm đến. Theo truyền thống, sau khi nhận phẩm vật cúng dường của ai, Phật tạ ơn bằng cách thuyết giảng pháp thoại, như thực phẩm tâm linh. Trong sự giao hoán này, một bên hiến vật chất, một bên tặng tâm linh. 

Đức Phật dụng ý giảng về sự bất tịnh của thân. Thân thể con người dù đẹp cũng chỉ là nghĩa trang, chứa đầy xác chết bên trong. Khi ăn thịt các loài thú, nói chung là loài có sự sống, ta đã biến bao tử này thành nghĩa trang tập thể. Ngài phê phán thái độ hãnh diện tự hào về sắc đẹp. Theo ngài sắc đẹp của thân chỉ là chiếc túi da chứa đựng những thứ bất tịnh mà thôi. Lời thuyết pháp của Phật như cơn sấm sét, tấn công vào não trạng của cô. Cô tức giận, cho rằng Thế Tôn chọc tức và khinh mình. Cô thầm nghĩ mình thuộc hàng sắc nước hương trời mà ông thầy tu lại so sánh cô như nghĩa địa hay cái túi da hư thúi, thì còn gì đau đớn cho bằng. Cô giữ mối thù đó và nói với cha:

- cha ơi, con không thèm cưới người này. Ông ta đẹp trai nhưng hách dịch quá, lại nghèo rớt mồng tơi sao làm chồng con được. 

Trong tâm cô oán hận, thầm nghĩ: “Đến ngày nổi tiếng, tôi sẽ cho ông biết tay, để ông không khinh thường tôi nữa”. Niềm uất hận đó đã được nuôi dưỡng trong lòng cô ngày càng lớn. Ba năm sau có đợt tuyển cung, vì là người đẹp nhất nên cô đã được nhà vua tuyển làm quý phi và được sủng ái hơn hoàng hậu. Nhà vua là Phật tử thuần thành. Một hôm, vua thỉnh đức Phật đến hoàng cung thuyết pháp. Khi nghe tin đó quý phi thuê người đứng dọc đường đến kinh thành, chửi bới đức Phật. Điều đó đã làm A Nan xót xa, thưa đức Phật rằng:

- Bạch Thế Tôn, con thấy chỗ này không yên, nếu Thầy trò ta ở đây thêm nữa, vô tình tạo tội lỗi cho kẻ xấu. Chi bằng ta hãy đi nơi khác.

Đức Phật nói:

- Nếu đi chỗ khác cũng bị chửi bới tương tự thì sao?

A Nan thưa:

- Thì đi tiếp nữa.

Đức Phật nói:

- Nếu chỗ tiếp đó nữa cũng gặp tình trạng tương tự hoặc nặng hơn thì tính sao?

- Thì đi tiếp tục đi chỗ khác .

Triết lý của câu chuyện là khi con người để tình yêu mang tính chiếm hữu khống chế, thì các quan hệ sẽ dẫn đến tình trạng nếu không độc hữu về tình yêu được thì sanh tâm thù hận. Cô gái trong câu chuyện không quên được cái tự ái của mình, khi nghĩ rằng Phật đã khinh thường cô, mà trên thực tế Phật chỉ muốn giúp cô vượt qua cái tôi cao ngạo về ngoại hình. Tự ái sai lầm dẫn đến thù hận, rồi trả đũa bằng cách thuê người sỉ nhục đức Phật quả là một chuỗi sai lầm. Điều chính yếu của câu chuyện là trong nghịch cảnh đó, đức Phật dạy A Nan phải giữ tâm vững chãi để vượt qua, thay vì đầu hàng nó một cách vô điều kiện.

Câu chuyện trên còn cho thấy, kéo dài sự lẩn tránh không phải là giải pháp. Nghịch cảnh xuất hiện chỗ nào thì đối diện tháo gỡ chỗ đó. Nghệ thuật tháo gỡ khổ đau theo nhà Phật là đối diện với thực tại khổ đau đó và nhận diện mặt mũi khổ đau, truy nguyên nguồn gốc và nguyên nhân, để chuyển hóa và vượt lên trên nó. Trốn tránh không phải là giải pháp. Đối diện theo kiểu liều mạng lại càng không phải là giải pháp. Trốn tránh và bỏ mặc là hai thái độ cực đoan, nếu không nói là thiếu trách nhiệm. Cứ quan sát, nhìn nhận sự việc xảy ra như là một sự kiện. Lúc đó, nhìn thấy sự vật chỉ đơn thuần là sự thấy, nghe các âm thanh chỉ đơn thuần là sự nghe dù có chửi bới hay khen chê thì cũng chỉ là âm thanh. Quán được như vậy là đang nhìn thấy được chân tướng của sự vật. Lúc đó, ta không còn chạy theo phản ứng thuận và nghịch của cảm xúc. Tất cả dụng ý xấu của người khác không hề tác động đến thành trì kiên cố của đời sống nội tâm. Bằng cách thực tập như vừa nêu, nỗi khổ đau dù có mặt cũng không làm ta bị khủng hoảng.

Tình yêu vợ chồng là một mối quan hệ đặc biệt trong thế gian. Đó là sự gắn kết của hai trái tim, hai tâm hồn, hai số phận. Để duy trì được mối quan hệ này, cần có sự tôn trọng, chia sẻ, hi sinh và đồng cảm lẫn nhau. Người chồng không nên ép buộc người vợ phải làm theo ý mình, mà nên lắng nghe và thấu hiểu cảm xúc của bà xã. Người vợ cũng không nên đòi hỏi người chồng phải cung cấp cho mình những thứ vật chất, danh tiếng, địa vị, mà nên biết ơn và ủng hộ anh ta trong công việc và cuộc sống. Những thứ đó chỉ là phù du, không mang lại hạnh phúc bền lâu. Tình yêu vợ chồng nên như tình bạn, không có sự tranh giành, so sánh, mà chỉ có sự quan tâm, giúp đỡ, khuyên nhủ nhau. Đó là cách để nuôi dưỡng tình yêu chân thành và trưởng thành.

Đừng để tự ái chi phối hành vi của mình trong tình yêu vợ chồng. Tự ái là nguồn gốc của sự oán ghét, bất mãn, ghen tuông. Nếu để tự ái lớn lên trong lòng, thì tình yêu sẽ dần tan vỡ. Đức Phật khuyên, hãy dùng tình bạn làm nền tảng cho tình yêu vợ chồng. Dù đã sống chung bao nhiêu năm, vẫn nên coi nhau như những người bạn thân thiết. Thỉnh thoảng nên tổ chức những buổi kỷ niệm để tăng cường tình cảm và tinh thần thiện hữu tri thức. Thiện hữu tri thức là những người bạn có đạo đức, tuệ giác, giúp đỡ nhau trên con đường hướng về hạnh phúc viên mãn. Nếu sống theo lời dạy của Đức Phật, thì tình yêu vợ chồng sẽ không bao giờ tan vỡ. Hãy loại bỏ tự ái khỏi mọi mối quan hệ.  Thường xuyên hâm nóng lại tinh thần đó. Phương Tây thường tổ chức kỷ niệm 50 năm sau hôn nhân, hoặc ngắn hơn như 20 năm, 10 năm, để thắp sáng tinh thần bằng hữu hay thiện hữu tri thức, nói theo đạo Phật. Thiện tri thức là bạn có đạo đức, tuệ giác, nương tựa lẫn nhau, dìu dắt nhau để cả hai người cùng hướng về con đường hạnh phúc. Sống như vậy thì sự đổ vỡ sẽ không xuất hiện. Cần nhổ lên hạt giống tự ái trong các mỗi quan hệ. Được vậy, thế giới này sẽ có được màu xanh của bình yên bất tận.

SỰ GIÀU CÓ ĐÍCH THỰC

 

“Sự giàu có đích thực, bền chắc nhất chính là lòng từ bi và tình thương yêu”

 

Tất cả chúng ta, dù là Phật tử hay không, đều tin rằng Đức Quan Âm là hiện thân của lòng từ bi và tình thương yêu. Trong cuộc sống hiện nay, các xúc tình tật đố và sân giận vô cùng mạnh mẽ gây ra vô số chướng ngại cho chúng ta. Do đó, chúng ta cần trưởng dưỡng tình thương yêu và lòng bi mẫn thông qua thực hành pháp tu Quan Âm để giảm bớt và đoạn trừ ganh ghét và mọi rắc rối phát sinh trong tâm. Lòng từ bi cần được hiểu như một quá trình phát triển của trí tuệ 

Nếu Đức Quan Âm là Đức Phật của lòng từ bi vị tha thì Đức Zambala Hoàng Tài Bảo Thiên lại tượng trưng cho sự giàu có thịnh vượng. Hai vị Phật này có mối liên hệ mật thiết với nhau, và bạn cần hiểu rằng sự giàu có bền chắc đích thực nhất chính là lòng từ bi và tình thương yêu. Nếu không có tình thương yêu, mọi thứ như tiền bạc, của cải, gia đình, công việc,... bất cứ thứ gì ta sở hữu cũng trở thành vô nghĩa. Tình thương yêu là thứ tài bảo quý giá chân thật nhất ta cần hướng đến.

Do vô minh, chúng ta đã hiểu lầm rất tai hại về sự giàu có. Chúng ta luôn chạy theo những cám dỗ phù du hư ảo bên ngoài trong khi trên thực tế, điều chúng ta cần và thiếu nhất trong cuộc sống lại là tình thương yêu dồi dào sung mãn. Dù cho bạn có tất cả tài sản, tiền bạc, danh tiếng, quyền lực, nhưng nếu thiếu cảm xúc yêu thương và lòng từ bi, bạn không thể thực sự viên mãn. 

Trên thực tế có rất nhiều người không phải đạo Phật và họ không thực hành pháp Zambala hay Quán Thế Âm nhưng họ cũng làm ra rất nhiều của cải hàng tỉ, hàng triệu đô la. Vấn đề ở đây là cho dù họ có nhiều tiền bạc, liệu họ có thực sự hạnh phúc?. Câu trả lời là nếu thiếu đi tình thương yêu và lòng từ bi, bạn sẽ không thể có hạnh phúc viên mãn. Dù mọi thứ xảy ra, hạnh phúc nội tâm sẽ hàng phục mọi chướng ngại và giúp chúng ta an lạc trên suốt hành trình cuộc đời.

Tất cả chúng ta cần giàu có về tài vật nhưng lại càng cần hạnh phúc đến từ tình yêu thương. Bất kỳ sự giàu có nào cũng đến từ yêu thương, bởi sự giàu có đích thực chính là hạnh phúc. Mọi thứ đều là vòng tròn tiếp nối: lòng từ bi đem đến hạnh phúc, hạnh phúc đem tới sự giàu có và sự giàu có tự bản thân là lòng từ bi và tình yêu thương. Do đó, mỗi chúng ta đều cần có cả lòng từ bi, hạnh phúc và sự giàu có để cuộc sống được viên mãn vẹn toàn. Có rất nhiều người giàu có về vật chất nhưng không hề hạnh phúc, đơn giản vì ở họ thiếu đi tình thương yêu. Bạn cần biết cuộc sống tươi đẹp nhiệm màu này có được nhờ năng lượng tỏa sáng của tình yêu thương và lòng bi mẫn. Tất cả sự giàu sang sẽ trở nên vô ích nếu không giúp trưởng dưỡng tình thương yêu. Do đó, việc thực hành pháp tu Đức Quan Âm là cần thiết, bất kể bạn có phải là Phật tử hay không. Pháp tu Hoàng Tài Bảo Thiên cũng cần được thực hành cùng với phẩm hạnh của Đức Quan Âm. Tài bảo vật chất không phải là mục đích chính của pháp tu, điều quan trọng là bạn trưởng dưỡng được tình thương yêu và lòng bi mẫn hướng đến mọi người, mọi loài, trong đó có chính bản thân mình.

 Theo pháp thoại Đức Pháp Vương Gyalwang Drukpa 

**Đức Jambala (còn được gọi là Dzambala) là vị thần Tài Bảo và là một thành viên của gia đình Châu Báu (Bảo Bộ). Ngài được tin tưởng là một hóa thân của Quan Thế Âm, vị Phật của Lòng Bi Mẫn, hiện lộ là vị Phật ban phát tài bảo.Đức Bản Tôn Hoàng Tài Bảo Thiên, còn được gọi là Dzambhala, là một hóa thân của Quán Thế Âm Bồ Tát trong Phật Giáo Tây Tạng. Ngài đại diện cho lòng từ bi và thường được thần hóa dưới dạng vị Phật mang đến sự thịnh vượng và tài lộc. 

Đọc suy ngẫm

 Cổ nhân có một câu nói rất hay ‘Phúc bất trùng lai, họa vô đơn chí’, đời người vạn vạn sự, là phúc hay họa chẳng thể đoán trước được.  Dưới đây là 3 câu chuyện sẽ khiến bạn có những góc nhìn khác về quan niệm tốt xấu, phúc họa đời người. 

Câu chuyện thứ nhất

Hai người đàn ông chẳng may cùng bị rơi xuống nước. Một người có thị lực vô cùng tốt, một người bị cận nặng. Trong con sông rộng lớn, họ ra sức vùng vẫy khiến sức lực dần cạn kiệt.

Đúng lúc tưởng chừng như vô vọng, đột nhiên người có thị lực tốt nhìn thấy phía trước có một chiếc thuyền nhỏ đang di chuyển hướng dần về phía họ, người bị cận nặng cũng nhìn thấy lờ mờ. Cả hai vui mừng khôn xiết, cố lấy hết sức bình sinh, nỗ lực bơi về phía thuyền nhỏ. 

Khi bơi gần tới nơi, người có thị lực tốt đột nhiên dừng lại bởi anh đã thấy rõ đó không phải thuyền nhỏ nào cả, mà chỉ là một khúc gỗ mục trôi nổi giữa dòng. 

Vậy nhưng người cận thị lại không hề hay biết điều đó, anh vẫn ra sức, miệt mài bơi lên. Cuối cùng anh cũng bơi đến chỗ ‘thuyền nhỏ’, rồi phát hiện ra ‘chiếc thuyền nhỏ’ chỉ là miếng gỗ mục căn bản không phải là thuyền gì cả, tuy vậy lúc ấy anh lại cách bờ không xa , do đó anh cố gắng để bơi vào bờ.

Khi người bị cận bơi được vào bờ, thì người có thị lực tốt đã bị chìm dần xuống nước, mặt sông lại phẳng lặng yên ả như chưa từng có chuyện gì xảy ra. 

Kết luận:

Người bị cận thị vì mắt nhìn không rõ mà may mắn thoát nạn, có một cuộc sống mới. Còn người có thị lực tốt vì tin vào điều đôi mắt nhìn được mà cứ vậy kết thúc sinh mệnh của bản thân. Đôi khi mắt nhìn không thể phán đoán hay quyết định mọi việc.

Câu chuyện thứ hai 

Tại một bệnh viện nọ có 2 bệnh nhân bị ung thư. Một lần nọ, một người vô tình nghe được cuộc trò chuyện của bác sĩ, nói rằng cả 2 người họ chỉ còn sống được không quá 3 tháng. 

Người còn lại bị lãng tai, cho dù có đứng trước mặt nói trực tiếp thì anh cũng nghe không rõ chứ đừng nói đến việc nghe được nội dung cuộc nói chuyện từ đằng xa của bác sĩ. 

Người có thính lực bình thường kia, sau khi nghe được lời của bác sĩ, tâm tình bị ảnh hưởng, 2 tháng sau thì bệnh tình trở nặng rồi qua đời. 

Vậy nhưng điều lạ là người bệnh bị lãng tai kia chẳng những đã sống hơn 3 tháng, mà hiện đã hơn 2 năm trôi qua, anh vẫn sống rất khỏe mạnh.

Kết luận:

Đôi khi chúng ta không cần phải nghe những điều mình không muốn nghe. Sống lạc quan để vượt qua những chướng ngại trong cuộc đời.

Câu chuyện thư ba

Robert và Steve Job lần lượt là tổng giám đốc của 2 công ty có quy mô ngang nhau.

Robert là người giỏi tính toán, có tầm nhìn xa và rộng hơn người, anh vì thế đã sớm dự đoán được việc đến năm 2008 nước Mỹ sẽ rơi vào khủng hoảng tài chính. 

Theo phân tích của anh, thời điểm trên nước Mỹ sẽ có 30% doanh nghiệp phải đóng cửa, và với công ty nhỏ như hiện nay của anh, chắc chắn không thể thoát khỏi cảnh phá sản. 

Từ đó, Robert quyết định giải thể công ty sớm, trước khi đợt khủng hoảng trên xảy ra, vì chí ít còn có thể giữ lại cho các công nhân viên được chút tiền sinh hoạt, tránh để đến thời điểm trên sẽ rơi vào cảnh nợ nần chồng chất.

Về phần Steve, anh không giỏi tính toán, thậm chí người khác còn cảm thấy anh có phần ngốc nghếch. 

Với suy nghĩ ngây ngô của mình, Steve cho rằng tương lai là điều vĩnh viễn không thể dự đoán được. Vậy nên dù có người nào đem bản kế hoạch hoàn hảo nhất thế giới đến đặt trước mặt Steve, anh cũng sẽ không tin tưởng, bởi đối với anh thì tương lai vẫn chưa thật sự đến.

Và cũng vì thế mà Steve cảm thấy công ty chỉ cần có thể tồn tại một ngày, thì nỗ lực chống đỡ thêm một ngày. Kết quả là kỳ tích đã xảy ra, công ty của Steve đã vượt qua cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu một cách đầy ngoạn mục.

Cuối cùng người giỏi tính toán lại đem công ty giải thể, mà người bị cho là ngốc nghếch lại giúp công ty ngày càng đi lên.

Kết luận:

Đời người vạn sự, là phúc hay họa chẳng thể đoán trước được, chỉ có thể dùng tâm thiện lương và phải có một niềm tin tuyệt đối vào bản thân đối đãi với mọi việc thì cuối cùng mới không ân hận. Điều mắt thấy chưa chắc đã đúng, tai nghe cũng không nhất định là chân thực; tốt xấu xuất tự một niệm, phúc họa cũng từ đó mà sinh ra.

Bố thí vô úy thí là gì và tại sao nó quan trọng trong đạo Phật?

 Bạn là những người con Phật thì chuyện bố thí là chúng ta thường nghe trong các lời giảng dạy, kinh điển. Tuy nhiên để hiểu thấu đáo sự bố thí trong Đạo phật vì bố thí có rất nhiều cách và tại sao lại có sự bố thí vô úy thí. 

Theo Phật học thì bố thí có nghĩa là việc cho đi những gì mình có, mình biết, để lợi lạc cho chúng sanh. Đây là hạnh tu hàng đầu trong “Lục Độ Ba La Mật” và “Tứ Nhiếp Pháp”. Bố thí có ba loại:

Tài thí (Bố thí tiền bạc): Đây là việc cho đi những tài sản vật chất, như tiền bạc, của cải để giúp người khác.

Pháp thí (Bố thí phật pháp): Bố thí pháp là việc truyền đạt những chân lý, lời dạy của Phật để giúp người khác hiểu rõ hơn về cuộc sống và làm cách nào để được giải thoát.

Vô úy thí (Giúp người không sợ hãi): Vô úy thí có nghĩa là bố thí sự không sợ hãi, tức là làm cho người khác được an tâm yên chí, không sợ gì cả. Điều này liên quan đến việc giúp người khác vượt qua nỗi sợ hãi, đặc biệt là sợ chết. 

Trong bài viết này tối muốn nhấn mạnh đến hạnh bố thí vô úy thí là một trong ba loại bố thí của người tu Phật, bên cạnh tài thí và pháp thí. Đây là hạnh bố thí rất quan trọng mà chúng ta nên thực tập. Như đã nói trên Bố thí vô úy thí có nghĩa là giúp người khác được không sợ hãi, an tâm yên chí, đặc biệt là khi đối mặt với sự chết. Đây là một hạnh bố thí rất lớn, vì nó cho thấy lòng từ bi và trí tuệ của người tu Phật.

Bố thí vô úy thí có thể được thực hiện bằng nhiều cách, như:

- Trấn an, động viên, an ủi người khác khi họ gặp khó khăn, hoảng loạn, sợ hãi.

- Bảo vệ, giúp đỡ, cứu giúp người khác khi họ bị bắt nạt, bị hại, bị nguy hiểm.

- Chia sẻ, truyền đạt những lời dạy của Phật về sự vô thường, vô ngã, nhân quả, giải thoát để giúp người khác hiểu rõ hơn về cuộc sống và cách tu tập.

- Tham gia các hoạt động từ thiện, xã hội để mang lại sự an lành cho chúng sanh.

- Cầu nguyện, niệm Phật, tụng kinh cho người khác để họ được an bình trong tâm và được siêu thoát khi qua đời.

Bố thí vô úy thí không chỉ mang lại lợi ích cho người được bố thí mà còn cho người bố thí. Khi chúng ta bố thí vô úy thí, chúng ta sẽ đạt được các lợi ích sau :

- Tăng cường lòng từ bi và trí tuệ của mình.

- Giảm bớt lòng ích kỷ và sân si của mình.

- Tạo ra nhiều phước lành cho mình ở đời này và đời sau.

- Được sự quan tâm, yêu mến, kính trọng của chúng sanh.

Do đó, chúng ta nên coi trọng việc bố thí vô úy thí và cố gắng tu tập theo hạnh bố thí này . Bố thí vô úy thí là một cách để chứng minh lòng thành kính của chúng ta đối với Phật và là một cách để phát triển tâm linh của chúng ta.

Cho nên hạnh bố thí không chỉ liên quan đến việc cho đi vật chất, mà còn đến việc truyền đạt kiến thức và tạo ra sự an tâm cho người khác. Riêng việc bố thí chúng ta phải biết cách bố thí để tạo thêm phước lành cho mình và cho chúng sanh. Chúng ta phải tìm học giáo lý đạo Phật để hiểu thêm về cách bố thí như thế nào thì việc cho đi của mình mới có ý nghĩa.  Bố thí vô úy thí là một phần lớn không thể thiếu trong con đường tu tập.

Lam Rim-- Đường tu tuần tự đến giác ngộ

Lam rim là tiếng Tây Tạng có nghĩa đường tu tuần tự. Đây là cách kết hợp các giáo pháp cơ bản của Đạo Phật để chúng ta đem vào đời sống. Lam rim là một khái niệm quan trọng trong Phật giáo Tây Tạng, nó chỉ ra cách thức tu tập theo một trình tự hợp lý và khoa học. Lam rim được dịch là "đường tu tuần tự", bởi vì nó bao gồm các bước đi từ cơ bản đến nâng cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, để người tu tập có thể tiến bộ dần dần trên con đường giải thoát.

Lam rim được hình thành dựa trên những bài giảng của Đức Phật, nhưng không phải là một sự sao chép nguyên văn. Mà là một sự sắp xếp lại theo một thứ tự có hệ thống, để phù hợp với nhu cầu và khả năng của người nghe. Đó là sự khéo léo của các bậc đại sư Tây Tạng, như Atisha, Tsongkhapa, và các đệ tử của họ, khi họ biên soạn ra những cuốn sách lam rim nổi tiếng.

Lam rim không chỉ là một lý thuyết khô khan, mà là một phương pháp thực hành. Nó giúp người tu tập xây dựng nền tảng vững chắc cho tâm linh, bằng cách rèn luyện ba yếu tố chính: động lực, định tâm và trí tuệ. Động lực là sức mạnh thúc đẩy ta tu tập, định tâm là sự tĩnh lặng và thanh thản của tâm, trí tuệ là sự hiểu biết sâu sắc về chân lý.

Đức Phật luôn thuyết pháp với điều mà chúng ta gọi là “phương tiện thiện xảo”, nói về phương tiện giảng dạy người khác theo cách mà họ có thể lãnh hội được. Đó là điều cần thiết, bởi vì đã có, và tất nhiên vẫn còn có rất nhiều căn cơ khác nhau. Điều này dẫn đến việc Đức Phật thuyết giảng về nhiều đề tài, ở những cấp độ rất khác biệt và ở những người có cơ duyên gặp ngài.

Ý nghĩa thật sự của đường tu tâm lình chính là các phương pháp để phát triển định tâm rất phổ biến trong thời kỳ Phật còn tại thế . Tất cả mọi người đều đồng ý rằng cần phải xem xét cách làm thế nào để có thể kết hợp định tâm và tất cả những khía cạnh khác vào đường tu tâm linh, đối với cách phát triển tự thân. Đó là động lực của chính bản thân mình

Những gì được xếp loại trong lam-rim thường là động lực của mình, mà theo sự trình bày của đạo Phật, là một điểm gồm có hai phần. Động lực được kết nối với một mục tiêu hoặc chủ đích nào của mình, cộng với một cảm xúc thúc đẩy ta đạt được mục tiêu ấy. Thậm chí nói một cách chính xác hơn thì có lý do tại sao mình muốn đạt được mục tiêu, cộng với một cảm xúc thúc đẩy mình đến đích.

Điều này hoàn toàn có ý nghĩa, về mặt đời sống hàng ngày,, và chúng ta cũng có những mục tiêu khác nhau ở các giai đoạn khác nhau trong cuộc sống. Ví dụ, mình muốn có một nền giáo dục, hay gặp được một người bạn đời, hay tìm một công việc tốt, v.v... Có thể có những cảm xúc tích cực, cũng như những cảm xúc tiêu cực liên quan đến điều này, và đối với mọi người thì chúng không giống nhau. Trong bất kỳ trường hợp nào thì sự trình bày về trình tự động lực này là điều được áp dụng vào đời sống bình thường.

Điều tương tự cũng đúng về mặt động lực tâm linh. Đây là những tâm trạng hoàn toàn phù hợp với đời sống hàng ngày. Chúng ta đang làm gì với cuộc sống của mình? Khi mình có gia đình, công việc, v.v... thì có “phương diện thế gian”. Nhưng chúng ta đang làm gì ở phương diện tâm linh? Điều này cũng ảnh hưởng đến cách mình sống. Điều rất quan trọng là hai phương diện trong cuộc sống của mình không mâu thuẫn hay hoàn toàn tách rời nhau, mà lại hòa hợp với nhau một cách hài hòa.

Chúng không chỉ cần phải hài hòa, mà mỗi khía cạnh này cần phải hỗ trợ khía cạnh kia. Đời sống tâm linh nên cho ta sức mạnh để dẫn dắt đời sống thế gian thông thường, trong khi đời sống thế gian sẽ cung cấp cho mình vật chất, để có thể thực hành đời sống tâm linh. Tất cả những điều mà mình học hỏi qua các giai đoạn của Lam-rim cần phải được áp dụng vào đời sống hàng ngày.   

Rồi thì chúng ta đang làm gì với pháp tu được trình bày ở đây? Nói chung thì pháp tu nhà Phật có thể được tóm tắt trong một vài chữ. Nói một cách đơn giản thì chúng ta đang nỗ lực để trở thành người tốt hơn. Có thể là chữ “người tốt hơn” nghe có vẻ phán xét, nhưng hoàn toàn không có sự phán xét nào được ngụ ý ở đây. 

Để trở thành một “người tốt hơn” thì trước tiên, ta sẽ muốn chấm dứt hành động phá hoại, khi mà mình gây hại cho người khác. Đối với điều này, ta sẽ phải thực hiện sự tự chủ nào đó. Ở mức độ sâu hơn, một khi có thể làm điều này thì ta sẽ tập trung vào việc khắc phục những gì khiến mình hành động một cách phá hoại, như sân hận, tham lam,  luyến ái, ganh tỵ, thù hận và vân vân. Để thực hiện điều này thì phải hiểu cách những cảm xúc tiêu cực này phát sinh và cách chúng hoạt động. Theo cách này, ta sẽ phát triển một số hiểu biết để giảm bớt hay đoạn diệt những phiền não này.

Sau đó, ta có thể đi sâu hơn và làm việc với những gì tiềm ẩn đàng sau tất cả những phiền não này, bằng cách nhận ra tâm ích kỷ và vị kỷ, chỉ suy nghĩ cho bản thân mình. Ta thường nghĩ rằng, “Mọi việc phải xảy ra theo ý muốn của mình.”. Khi sự việc không xảy ra theo cách mình muốn thì mình thường tức giận. Dù ta luôn luôn muốn mọi việc phải diễn tiến theo ý mình, nhưng tại sao lại phải như vậy? Hoàn toàn không có lý do gì cả, ngoại trừ việc mình muốn nó như thế. Tất cả mọi người đều nghĩ giống nhau, nhưng không phải tất cả chúng ta đều đúng.

Theo thời gian, chúng ta sẽ dần dần tu tập đến mức có thể khắc phục điều tạo ra rắc rối cơ bản nhất này. Khi phân tích lòng ích kỷ thì nó phụ thuộc vào khái niệm về “mình” và “bản ngã” của tôi. Nói cách khác thì khái niệm về cách mình tồn tại dựa trên ý tưởng này, rằng “tôi là một người đặc biệt”, như thể mỗi một người là trung tâm vũ trụ, là người quan trọng nhất, độc lập với tất cả những người khác. Chúng ta phải khảo sát nhận thức này, bởi vì rõ ràng là có một điều gì rất sai lầm và bị bóp méo về nó. Đây chính là điều mà đường tu tuần tự giải quyết.

Lam rim không phải là một con đường cứng nhắc hay đơn điệu, mà là một con đường linh hoạt và phong phú. Nó có thể thích ứng với nhiều loại người, nhiều hoàn cảnh và nhiều mục tiêu khác nhau. Nó cũng không phải là một con đường riêng biệt hay tách rời, mà là một con đường liên kết và hòa hợp với những giáo pháp khác của Phật giáo. Nó là một con đường toàn diện và hoàn thiện, để người tu tập có thể đạt được trạng thái giác ngộ cao nhất.

Đọc suy ngẫm

 

Tôi còn nhớ một câu chuyện ngụ ngôn Á Rập rất ngộ nghĩnh sau đây do văn sĩ Anatole France thuật lại: Có một nhà vua gọi các bậc trí gia trong nước, bảo tìm tòi và mang lại cho ông sự khôn ngoan. Các nhà bác học ấy sưu tầm tất cả các sách vở hay nhất trong nước để chở đến cho nhà vua. Nhà vua đang bận vui chơi trong một yến tiệc nên không có ngày giờ đọc. Người nói: "Nhiều quá! làm sao đọc hết được? Suốt đời ta cũng không đọc hết. Các ngươi hãy tuyển lại trong đống sách ấy những quyển nào hay nhất và cần thiết nhất thôi".

Các nhà bác học ngày đêm tuyển chọn, còn được một số sách hay nhất, bèn đem chở đến nhà vua. Bấy giờ nhà vua đang mơ màng buồn ngủ, bèn bảo: "Vẫn còn nhiều quá! Các khanh cố gằng thêm lên, đọc lại thật kĩ các sách này và tóm tắt lại tinh hoa của nó, viết lại thành một quyển sách thôi, rồi ta sẽ đọc quyển ấy để thu nhập sự hiểu biết của những bậc thông minh nhất thế giới từ cổ chí kim, có phải tiện hơn không?"

Các nhà bác học uyên thâm nhất lại cặm cụi cả năm trời mới rút được tinh hoa vào một bộ sách duy nhất. Lòng mừng khấp khởi rồi vị cao niên nhất trong các nhà thông thái ôm bộ sách quí ấy vào đền. Nhà vua cũng vẫn chê là còn dài dòng lắm: "Khanh hãy cố gắng rút tất cả tinh hoa bộ sách này làm thành một câu thôi, như thế ta chỉ học lấy câu ấy để biết được tất cả cái biết của con người từ xưa đến nay, trong khắp thiên hạ".

Nhà thông thái trở về, và sau một tháng trở vào triều, cầm theo câu tư tưởng tinh hoa của tất cả sự hiểu biết của con người, viết trên một tấm lụa ngà: "Con người sinh ra yếu đuối, trần truồng. Càng ngày càng lớn hơn, về sức mạnh cũng như về dục vọng, nhưng lòng tham muốn lại không bao giờ thỏa mãn. Rồi tàn tạ, rồi tiêu vong..."

Nhà vua đang bận sửa soạn ra quân, tỏ vẻ giận dữ nói: "Điều ấy có gì mà phải nói. Ta đã biết dư rồi! Các ngươi toàn là bọn vô dụng!".

 Câu chuyện thứ hai 

Trang Tử cũng có câu chuyện ngụ ngôn sau đây, gẫm rất là ý vị: "Hoàn Công đọc sách ở trên lầu. Có người thợ mộc đang đẽo bánh xe ở nhà dưới, nghe tiếng đọc, bỏ chàng, đục, chạy lên thưa với nhà vua:

-"Xin hỏi nhà vua học những câu gì thế?"

Hoàn Công nói:

-"Ta đọc những câu của thánh nhân".

-"Thánh nhân hiện còn sống không?".

-"Đã chết cả rồi?".

-"Thế thì những câu nhà vua đọc chỉ là cặn bã của cố nhân đấy thôi".

-"À, anh thợ ! Ta đang đọc sách, sao dám được nghị luận. Hễ nói có lí thì ta tha, bằng không có lí ta bắt tội".

Người thợ mộc nói:

-"Tôi xin cứ lấy việc tôi làm mà suy luận. Khi đẽo bánh xe, rộng, hẹp, vừa vặn, đúng mực thì thật là tự tâm tôi liệu mà nêu ra tay tôi làm, như đã có phép nhất định, chứ miệng tôi không thể nói ra được. Cái khéo ấy, tôi không thể dạy được cho con tôi, con tôi không thể học được của tôi. Bởi vậy, năm nay tôi đã bảy mươi tuổi rồi mà vẫn giữ nghề đẽo bánh xe...

Người xưa đã chết, thì cái hay của họ khó truyền lại được, tưởng cũng như đã chết cả rồi. Thế thì những câu nhà vua học, thực ra chỉ là những cặn bã của người xưa mà thôi

Kết luận

Qua hai câu chuyện trên chúng ta có thể thấy rằng Văn hóa là một cái gì không thể truyền, mà cũng không thể tóm tắt lại được".Chúng ta phải tự học và tìm cho mình một hướng đi. Có thể văn hóa tuy không thể truyền được cái hay nhưng có thể khêu gợi và giúp cho người ta đi đến chỗ hay. Cũng như nguyên tắc dạy vẽ, dạy âm nhạc tuy không truyền lại được cái thiên tài của họa sĩ hay nhạc sĩ nhưng cũng giúp cho chúng ta có thể có được những lề lối làm việc để thành một nhà họa sĩ, nhạc sĩ chân tài.Tự học là một nghệ thuật. Là nghệ thuật thì không thể truyền được.