Đại Sư Châu Hoằng dạy người cư sĩ tại gia cách niệm Phật

Đại Sư Châu Hoằng dạy rằng có nhiều cách niệm Phật:

Mặc trì: niệm thầm trong tâm.

Cao thanh trì: niệm thành tiếng lớn.

Kim cang trì: niệm nhỏ tiếng, chỉ động nhẹ môi và lưỡi.

Niệm thầm thì dễ buồn ngủ, hôn trầm. Niệm lớn tiếng lâu ngày lại dễ mệt. Vì vậy, pháp “kim cang trì” thường thích hợp hơn vì có thể thực hành bền lâu.

Tuy nhiên, cũng không nên cố chấp vào một cách nhất định. Khi niệm nhỏ tiếng mà thấy mệt, có thể chuyển sang niệm thầm. Nếu niệm thầm sinh hôn trầm thì đổi sang niệm lớn tiếng. Quan trọng là giữ được sự tỉnh giác và liên tục.

Tâm chúng ta từ lâu đã quen tán loạn, nên không thể một lúc mà an định ngay được. Vì vậy, khi niệm Phật mà tâm chưa thanh tịnh cũng đừng quá lo lắng. Chỉ cần mỗi câu, mỗi chữ đều phát ra từ tâm chân thành, kiên trì thực hành lâu ngày thì tự nhiên sẽ có kết quả.

Tạp niệm chính là bệnh, còn niệm Phật là thuốc. Mục đích của niệm Phật là để trị vọng tưởng tạp niệm.

Nếu niệm mãi mà vọng tưởng vẫn nhiều, đó không phải vì pháp niệm Phật không hiệu quả, mà vì công phu chưa đủ tha thiết và chuyên nhất.

Mỗi khi vọng niệm khởi lên, hãy lập tức quay về câu Phật hiệu, chú tâm rõ ràng từng chữ từng câu, không để tâm chạy theo vọng tưởng. Làm được như vậy lâu ngày thì tạp niệm tự nhiên giảm dần.

Những lúc tâm rối ren, vọng tưởng nhiều, chính là lúc cần dụng công nhất. Hễ tâm tán loạn thì mau chóng kéo nó trở về với câu niệm Phật. Cứ kiên trì như thế mãi, công phu sẽ dần thuần thục và vọng niệm cũng ít đi.

Thật ra, sở dĩ ta thấy vọng tưởng nhiều là nhờ đang niệm Phật nên có chánh niệm soi chiếu. Khi không niệm Phật, tâm vọng động liên tục như sóng nước cuồn cuộn, nhưng ta lại không tự nhận ra.

Người học Phật không nên quá chú trọng hình thức bên ngoài, mà phải quý trọng sự tu hành chân thật.

Người cư sĩ tại gia không nhất thiết phải cạo tóc mặc áo tu mới tu được. Chỉ cần sống đúng bổn phận và thành tâm niệm “Nam Mô A Di Đà Phật” là tốt rồi.

Người thích yên tĩnh không cần phải tổ chức nghi lễ lớn, gõ chuông đánh mõ; chỉ cần lặng lẽ niệm Phật cũng được.

Người bận rộn không cần phải lập hội đoàn hay tụ tập đông người; tự mình đóng cửa, chuyên tâm niệm Phật cũng rất quý.

Người biết chữ không nhất thiết phải thường xuyên đến chùa nghe giảng; có thể tự đọc kinh, hiểu lời Phật dạy rồi thực hành niệm Phật.

Đi khắp nơi hành hương chưa chắc bằng ngồi yên trong nhà mà chí thành niệm Phật.

Cúng dường những vị tu hành không chân chánh không bằng hiếu kính cha mẹ và siêng năng niệm Phật.

Kết giao với bạn bè thiếu đạo đức không bằng người chất phác nhưng chuyên tâm niệm Phật.

Nói đạo lý cao siêu nhưng thiếu đạo hạnh không bằng người chân thật, giữ giới nghiêm túc và ít phan duyên.

Ham thích chuyện linh ứng, thần thông kỳ lạ dễ lạc vào tà kiến; không bằng người tin sâu nhân quả và chuyên tâm niệm Phật.

Tóm lại:

Người niệm Phật biết giữ lòng ngay thẳng, tránh điều ác, làm điều lành, đó là người thiện.

Người niệm Phật biết nhiếp tâm, dứt tán loạn, giảm vọng nghiệp, đó là đang đi trên con đường thánh thiện.

Đại Sư cũng khuyên:

Những người đã ổn định việc gia đình, con cái yên bề, có nhiều thời gian rảnh, nên đem hết tâm lực tinh tấn tu hành, mỗi ngày niệm từ vài ngàn đến hàng vạn câu Phật hiệu.

Còn những người bận rộn vì công việc và gia đình, tuy ít thời gian, cũng nên tranh thủ mỗi sáng sớm niệm vài mươi hơi, lúc rảnh thì niệm thêm vài trăm câu. Quan trọng là không quên câu Phật hiệu giữa đời sống hằng ngày.

Đại Sư kể lại rằng, khi còn trẻ đi tham học đạo, Ngài nghe danh Biện Dung Thiền Sư đạo hạnh cao sâu nên tìm đến cầu pháp.

Sau nhiều lần thỉnh hỏi, Thiền Sư chỉ dạy rất giản dị:

“Hãy giữ đúng bổn phận của mình.

Đừng tham danh lợi.

Đừng chạy theo duyên bên ngoài.

Phải hiểu sâu nhân quả.

Và một lòng chuyên niệm Phật.”

Nghe xong, nhiều người đi cùng bật cười, cho rằng vượt ngàn dặm đến học mà chỉ nhận được vài lời quá bình thường, ai nói chẳng được.

Nhưng Đại Sư Châu Hoằng lại vô cùng kính phục. Ngài hiểu rằng:

Người thật sự có công phu không dùng lời huyền bí để làm người khác kinh ngạc, mà chỉ đem điều thiết thực nhất để chỉ dạy.

Những lời ấy nghe có vẻ đơn giản, nhưng lại là tinh hoa của cả con đường tu hành.

Bởi vì:

Giữ đúng bổn phận,

Không tham danh lợi,

Không chạy theo ngoại duyên,

Tin sâu nhân quả,

Chuyên tâm niệm Phật,

nói thì dễ, nhưng thực hành trọn vẹn lại vô cùng khó.

Người thích nói lý luận cao siêu thường xem thường những điều này. Nhưng chính những lời giản dị ấy mới là nền tảng chân thật để tu hành giải thoát.

+++

Đại sư Châu Hoằng-Liên Trì (1532-1612), Tổ Thứ 08 Tịnh Độ Tông.Đại sư sống đời giản dị thanh tu, mặc vải thô che thân, một miếng rèm vải thô sử dụng mấy mươi năm được mẹ sư may đến khi qua đời. Hằng ngày tự mình chăm sóc bản thân, về già cũng vậy tự giặt y rửa bình bát không làm phiền nhọc thị giả. 

Xem thêm tại: https://loiphatday.org/phuong-phap-niem-phat-danh-cho-cu-si-tai-gia/