Tâm Thiền trong ta

Thiền định là một nghệ thuật khó nắm bắt. Nhiều người nghĩ rằng thiền định chỉ là ngồi yên lặng và quan sát hơi thở. Nhưng thực tế thì thiền định là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự chuyển đổi toàn diện của tâm trí và cách sống. Tâm trí của chúng ta thường bị lôi cuốn vào những suy nghĩ, cảm xúc và ấn tượng về thế giới bên ngoài. Chúng ta thường bận rộn với những việc phải làm, những mong muốn và những lo lắng. Chúng ta thường không nhận ra được sự thật về bản chất của mọi hiện tượng. Thiền định giúp chúng ta trở về với chính mình, nhìn thẳng vào tâm trí của mình và nhận ra được sự vô thường, không tự nhiên và không an lạc của mọi sự vật.

Để thiền định hiệu quả, chúng ta cần có sự kiên trì và quyết tâm. Chúng ta cần dành ra thời gian để ngồi thiền mỗi ngày, dù chỉ là vài phút. Chúng ta cần có sự tập trung và chánh niệm, để không bị phân tán bởi những gì xảy ra xung quanh hoặc trong tâm trí. Chúng ta cần có sự khéo léo và linh hoạt, để biết cách điều chỉnh hơi thở, tư thế và phương pháp thiền cho phù hợp với từng hoàn cảnh. Chúng ta cần có sự khiêm nhường và học hỏi, để không tự mãn hay kiêu ngạo về kết quả thiền định của mình. Và quan trọng nhất, chúng ta cần có sự thông minh và tuệ giác, để biết cách áp dụng những gì đã học được từ thiền định vào cuộc sống hàng ngày.

Thiền định không phải là một hoạt động riêng biệt, mà là một phần của cuộc sống. Chúng ta không chỉ thiền khi ngồi xuống gối, mà còn thiền khi ăn uống, nói chuyện, làm việc hay nghỉ ngơi. Mục tiêu của thiền định là giải thoát khổ đau cho chính mình và cho mọi sinh linh. Để làm được điều đó, chúng ta cần sống theo những nguyên tắc đạo đức, tuân theo những luật lệ Phật pháp và tu tập theo những phương tiện trí tuệ. Thiền định không phải là một kỹ thuật hay một công cụ, mà là một con đường dẫn đến giác ngộ.

Chúng ta cần kiên nhẫn với chính mình. Cần có thời gian để thay đổi đến mức mà thiền thực sự là một trạng thái tinh thần, sẵn có bất cứ lúc nào vì thị trường không còn quan trọng nữa. Chợ không chỉ có nghĩa là đi mua sắm. Nó có nghĩa là mọi thứ được thực hiện trên thế giới: tất cả các kết nối, ý tưởng, hy vọng và ký ức, tất cả sự từ chối và kháng cự, tất cả các phản ứng của chúng ta.

Trong thiền định, có thể có những cái nhìn thoáng qua nhất thời để thấy rằng sự tập trung có thể thực hiện được, nhưng nó không thể duy trì được lâu dài. Nó liên tục trượt đi và tâm lại quay trở lại nơi nó xuất phát. Để chống lại điều đó, người ta phải có quyết tâm biến cuộc sống của mình thành một cuộc sống thiền định; điều đó không có nghĩa là người ta phải thiền từ sáng đến tối. Tôi không biết ai làm được điều đó. Và điều đó không có nghĩa là chúng ta không thể hoàn thành nhiệm vụ và nghĩa vụ của mình, bởi vì chúng cần thiết và quan trọng nhất chừng nào chúng ta còn có chúng. Nhưng điều đó có nghĩa là chúng ta phải cẩn thận theo dõi mọi hành động và phản ứng của mình để đảm bảo rằng mọi việc diễn ra dưới ánh sáng của Pháp - sự thật. Điều này áp dụng cho từng chi tiết nhỏ nhất như đồ ăn, những gì chúng ta nghe hoặc nói. Chỉ khi đó tâm mới có thể sẵn sàng với phẩm chất thiền định khi chúng ta ngồi xuống gối. Điều đó có nghĩa là dù chúng ta ở đâu, chúng ta vẫn sống nội tâm. Nội tâm của chúng ta chính là bản chất của thiền.

Bài pháp thoại của Ayya Khema

Buddhist Psychology

Đừng đi tìm tình yêu

Đừng đi tìm tình yêu, nếu bạn không biết cách yêu bản thân mình. Tình yêu không phải là một thứ mà bạn có thể tìm thấy ở bất cứ đâu, mà là một thứ mà bạn phải nuôi dưỡng và chăm sóc trong lòng mình. Tình yêu không phải là một người nào đó sẽ giải quyết hết những vấn đề của bạn, mà là một người nào đó sẽ ở bên bạn chia sẻ những vui buồn trong cuộc sống.

Tình yêu là một quá trình học hỏi và trưởng thành. Bạn không thể yêu ai đó nếu bạn không hiểu rõ bản thân mình, những mong muốn và những giới hạn của mình. Bạn cũng không thể yêu ai đó nếu bạn không tôn trọng và chấp nhận họ như họ là ai. Bạn cần phải biết cách lắng nghe, cảm thông, tha thứ và hỗ trợ người mình yêu.

Tình yêu là một sự lựa chọn. Bạn không thể ép buộc ai đó yêu bạn, cũng như bạn không thể bị ép buộc yêu ai đó. Bạn phải tự nguyện và chân thành khi yêu ai đó. Bạn cũng phải biết cách bảo vệ tình yêu của mình khỏi những xúc phạm và tổn thương. Bạn phải biết cách giữ lửa cho tình yêu luôn nồng nàn và mới mẻ.

Vì vậy, đừng đi tìm tình yêu, hãy để tình yêu tìm đến bạn. Hãy sống với niềm tin rằng bạn xứng đáng được yêu và được hạnh phúc. Hãy làm cho cuộc sống của bạn trở nên ý nghĩa và đẹp đẽ. Hãy mở lòng đón nhận những người xung quanh bạn, và bạn sẽ nhận ra rằng tình yêu đã ở ngay bên cạnh bạn.

Cuộc sống chính là việc chúng ta chia sẻ với người khác và chấp nhận đặt hạnh phúc của người khác lên trên hạnh phúc của chúng ta. Tình yêu là chuẩn mực tốt nhất cho tính nhân văn và cho mọi việc chúng ta làm.

Tình yêu có mặt ở khắp mọi nơi. Nếu bạn chưa tìm thấy tình yêu, đơn giản bạn chưa làm đúng cách bởi vì tình yêu không có gì kỳ lạ cả. Hãy đi ra ngoài nhiều hơn, sống hết mình, hạnh phúc và đúng mực. Hãy nói chuyện với mọi người về cuộc sống chứ không phải về những vấn đề của bạn. Hãy vượt qua những nỗi sợ của tương lai.

Đừng tìm kiếm tình yêu. Tình yêu sẽ tìm thấy bạn khi bạn chia sẻ cuộc sống với người khác. Giá trị duy nhất trên đời này là giá trị của tình yêu thật sự. Và hãy trân trọng đón nhận tình yêu khi tình yêu tìm thấy bạn.

Bức Tranh Trong Tâm

 

Tôi có một câu chuyện thú vị muốn chia sẻ với bạn. Nó xoay quanh Antonio Rossini, một nhà soạn nhạc opera nổi tiếng của Ý, sinh năm 1795 và mất năm 1886. Ông đã sáng tác ra nhiều tác phẩm kinh điển như "The Barber of Seville" và "William Tell Overture".Vào thời bấy giờ, vị vua Pháp đã mời ông đến thăm và tặng ông một chiếc đồng hồ rất đẹp.

Rossini rất tự hào về chiếc đồng hồ và luôn khoe nó với bạn bè. Mọi người đều ngưỡng mộ chiếc đồng hồ. Ai cũng hào hứng chiêm ngưỡng chiếc đồng hồ quý, cho đến một lần, một người bạn của Rossini bảo ông: “Tôi chắc chắn rằng anh không biết giá trị thực của chiếc đồng hồ đâu!”. Rossini rất bực nội, phản đối rằng chiếc đồng hồ rất quý, đơn giản vì đó là chính một vị quốc vương đã tặng nó cho ông.
Nhưng người bạn vẫn lắc đầu: “Không phải là lý do đó!”. Nói rồi người bạn cầm lấy chiếc đồng hồ, cẩn thận mở mặt sau của nó ra. Trước sự ngạc nhiên của Rossini: mặt bên trong phía sau của chiếc đồng hồ là bức tranh nhỏ xíu, rất đẹp, vẽ chân dung của Rossini.  Người bạn nói: "Đây mới là điều làm cho chiếc đồng hồ này trở nên vô giá. Vua Pháp đã yêu cầu một họa sĩ tài ba vẽ bức tranh này để tặng cho anh".
 
Rossini bối rối, nhận ra rằng ông đã sở hữu chiếc đồng hồ suốt bao nhiêu năm mà không biết được giá trị thật của nó. Nó không phải ở bề ngoài, mà la bức chân dung của ông  bở bên trong.

Câu chuyện trên thì trong cuộc sống của chúng ta cũng vậy, bạn có biết điều gì đã làm cho bạn trở nên giá trị không? Không phải chỉ là những gì bạn thể hiện ra ngoài, mà còn là những gì ở bên trong tâm hồn bạn nữa. Đó mới là bức tranh rõ nhất, hoàn thiện nhất về bạn .Trong cuộc sống, điều quan trọng không phải là những gì chúng ta hiển thị ra bên ngoài, mà là những gì chúng ta ẩn sâu trong tâm hồn. Đó mới là bức tranh hoàn chỉnh nhất, diễn tả được con người thật của chúng ta. Những ý nghĩ hiện lên trong tâm tư, những lời nói thốt lên nơi cửa miệng, và những cung cách hành xử hiển bày qua các cử chỉ, những điều này, chúng ta vẫn thường cho đó là cái tôi, là cái của tôi, là cá tính, là phong cách sống của chúng ta. Giữa thế gian còn lắm những điều thị phi, hơn thua này, đòi hỏi chúng ta phải định hình lại chính mình để có thể biểu lộ ra những lợi thế nhất định, nổi trội nào đó giữa muôn vàn những con người vây xung quanh ta cũng đang ra sức tự khẳng định mình mà tồn tại, mà phát triển. Cái tôi của mỗi người chúng ta rõ là có những khác biệt, không ai giống ai, tất cả những gì chúng ta đang làm đều là để thỏa mãn cho cái tôi đó, dù là việc thiện, hay bất thiện, cũng không ngoài cái tôi mong muốn. Chỉ khi nào bạn vất bỏ cái tôi mong muốn thì đó chính là con người thật của bạn.

Con người thật sự không phải là những gì chúng ta bày tỏ ra bên ngoài, mà là những gì ta nuôi dưỡng trong tâm hồn. Chúng ta phải vượt qua cái tôi mong muốn để tìm ra bản chất của mình.

QUAN SÁT MỘT CON NHỆN

Trong một bài giảng của thiền sư Ajachal ngài nói'"Ta thử quan sát con nhện. Nhện giăng tơ, làm thành một màng lưới, rồi ngồi lại ở giữa, im lìm, bất động. Sau đó, một con ruồi bay đến, đáp lên, và mắc vào lưới nhện. Vừa khi ruồi đụng đến và làm rung chuyển lưới thì “phụp!” nhện phóng nhanh tới và quấn chặt. Ruồi bị giữ lại đó. Nhện quay về trung tâm màng lưới, thâu mình vào, im lặng

Hành động này của nhện cho thấy khi quan sát một con nhện như vậy có thể khai triển trí tuệ. Hệ thống giác quan của ta có cái tâm ở giữa và mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý bao quanh. Khi một giác quan bị khơi động, thí dụ như có hình thể tiếp xúc với mắt, thì nó rung động và chạy đến tâm. Tâm là cái gì hay biết — ở đây là biết hình thể. Chỉ bấy nhiêu cũng đủ làm cho trí tuệ phát sanh. Giản dị như vậy!

Giống như con nhện trên màng lưới của nó, ta phải giữ mình, thu thúc lục căn. Vừa khi nhện hay biết có ruồi chạm vào lưới, tức thì nó nhanh chóng phóng tới chụp và quấn chặt, rồi quay về trung tâm trở lại. Không có gì khác biệt với tâm ta. “Nhập vào trung tâm” có nghĩa là sống với Chánh Niệm, ghi nhận và hay biết rõ ràng, luôn luôn giác tỉnh, làm tất cả mọi việc một cách thỏa đáng và chính xác — đó là trung tâm của chúng ta. Thật sự không phải làm gì nhiều, chỉ thận trọng sống như vậy. Nhưng nói thế không có nghĩa là chúng ta sống buông lung, không chuyên cần, nghĩ rằng, “không cần thiền tọa hoặc thiền hành”, hay quên đi, gác qua một bên pháp hành. Chúng ta không thể bất cẩn. Phải thận trọng, luôn luôn giác tỉnh, y như con nhện đứng rình để chụp ruồi làm vật thực.

 Ðó là tất cả những gì ta cần phải biết: ngồi lại và suy niệm về con nhện. Chỉ làm thế thôi, trí tuệ có thể tự nhiên phát hiện. Tâm ta giống như con nhện. Những cảm tưởng giống như ruồi, muỗi và những loại côn trùng khác nhau. Tất cả chỉ có bấy nhiêu! Giác quan bao trùm và luôn luôn khơi động tâm. Khi một giác quan tiếp xúc với đối tượng, nó lập tức chạy đến tâm. Tâm quán chiếu, suy xét tận tường rồi nhập trở lại vào trung tâm. Ta sống an trú như vậy — giác tỉnh, hành động chính xác và luôn luôn giữ chánh niệm, hay biết với trí tuệ. Chỉ bấy nhiêu, và pháp hành của ta hoàn thành viên mãn.

 Ðiểm nầy rất quan trọng. Chúng ta không nhất thiết phải ngồi thiền suốt ngày suốt đêm, hay là phải đi kinh hành suốt đêm suốt ngày. Nếu quan niệm pháp hành là vậy ta thật sự tạo khó khăn cho mình. Phải làm điều nào mà mình có thể làm được, lượng sức dẻo dai và năng lực của mình và xử dụng khả năng của cơ thể trong mức độ thích nghi.

 Ðiều rất quan trọng là hiểu biết cái tâm và các giác quan. Thấu hiểu nó đến như thế nào và thấu hiểu nó đi như thế nào. Khởi sanh như thế nào và hoại diệt như thế nào. Hãy thấu hiểu tận tường. Trong ngôn ngữ của Giáo Pháp ta có thể nói rằng giống y như lưới nhện bao bắt ruồi muỗi và những loại côn trùng khác nhau, tâm cột trói giác quan bằng Vô Thường, Khổ, Vô Ngã. Rồi những giác quan ấy đi về đâu? Ta giữ nó lại để làm vật thực, tồn trữ nó vào kho để làm chất liệu dinh dưỡng — chất liệu để quán niệm nhằm nuôi dưỡng trí tuệ. Ðó là chất dinh dưỡng đối với người hay biết và thấu hiểu.

 Biết rằng những sự vật ấy là vô thường, dính liền với đau khổ và không có gì gọi là “ta” thì phải là điên cuồng ta mới chạy theo chúng! Nếu không nhận thức rõ ràng như vậy ắt ta phải đau khổ. Khi đãquan sát tận tường và thấy rằng những sự vật ấy quả thật là vô thường thì dầu nó có vẻ như đáng cho ta chạy theo, thật sự nó không đáng. Tại sao ta muốn làm gì trong khi bản chất của nó là đau đớn và sầu khổ? Nó không phải của ta, không có thực chất, không có gì thuộc về của ta. Như vậy tại sao ta chạy theo tìm nó làm gì? Tất cả mọi vấn đề khó khăn đều chấm dứt nơi đây. Còn đâu khác để ta chấm dứt nó?

Chỉ nhìn rõ con nhện và quay cái nhìn vào bên trong mình, hướng cái nhìn trở lại vào trong. Ta sẽ thấy rằng hai hình ảnh đều giống nhau y hệt. Khi cái tâm đã thấy Vô Thường, Khổ, Vô Ngã thì nó buông bỏ tất cả và tự phóng thích. Nó không còn bám níu vào đau khổ hay hạnh phúc. Ðó là chất liệu dinh dưỡng cho tâm linh người có pháp hành, người thật sự đã tự rèn luyện. Tất cả chỉ có bấy nhiêu, thật giản dị! Ta không cần chạy tìm nơi nào khác. Như vậy bất luận việc gì mà ta đang làm, đặt tâm ở ngay tại đó. Không cần phải rầm rộ và phiền nhiễu. Làm như vậy đà tinh tấn và năng lực của pháp hành sẽ tiếp tục tăng cường và trở nên thuần thục

"Trích: Hai thực tại - Achanh Chahn

Đọc suy ngẫm

Một lần, có một vị thiền sư tên là Bokuju có việc đi qua một ngôi làng nọ. Đột nhiên, có một kẻ lạ mặt ở đâu chạy tới cầm chiếc gậy đập vào người ông. Cú đập khá mạnh và bất ngờ, khiến cho ông ngã lăn ra đất. Kẻ tấn công ông nhìn thấy thế, vội vứt cả gậy và bỏ chạy.

Thiền sư Bokuju đứng dậy, phủi sạch bụi đất trên quần áo, rồi cầm cây gậy lên, sau đó đuổi theo người đàn ông kia. Vừa chạy, ông vừa gọi:

– Này, anh kia, anh quên không cầm gậy này!

Kẻ đã đánh thiền sư Bokuju vẫn không dừng lại. Song vị thiền sư vẫn kiên nhẫn đi theo anh ta, cho đến lúc bắt kịp, rồi đưa cho anh ta cây gậy.

Nhận lấy cây gậy từ người đã bị mình đánh trước đó không lâu, người đàn ông vô cùng sững sờ, chẳng biết phải nói gì hay làm gì. Anh ta đứng đờ ra mất một lúc trên đường…

Trong khi đó, hành động từ đầu đến cuối của vị thiền sư đã khiến những người đi đường quan sát được. Họ tỏ ra vô cùng hiếu kỳ, thậm chí là phẫn nộ thay cho ông. Chính vì thế, họ tập hợp lại thành một đám đông, định đòi lại công bằng cho thiền sư. Một người lên tiếng:

– Thưa thiền sư, gã đàn ông đó vừa mới đánh ngài một cú rất mạnh, và ngài quyết định tha thứ cho hắn ta ư? Tại sao ngài không nói gì, lại còn trả cho hắn cây gậy? Vì sao chứ?

Định quay người bỏ đi, nhưng khi nghe thấy tiếng người hỏi, thiền sư Bukuju lập tức quay lại và hỏi lại một câu:

– Ta hỏi anh nhé, nếu anh đang đi trong rừng, bỗng một cành cây rơi vào anh thì anh có đánh lại cái cây đó không?

Không những chưa được giải đáp, lại bị hỏi ngược lại một câu bất ngờ, người đàn ông nhất thời chưa biết đáp ra sao cho phải, đành ậm ừ:

– Tất nhiên là không rồi, thưa thiền sư!

Thiền sư Bokuju trả lời:

– Đó! Vậy thì tình huống này cũng giống như vậy thôi!

– Nhưng đây là 2 trường hợp khác nhau, cái cây là vật vô tri vô giác, nó không biết suy nghĩ, hơn nữa, nó cũng không cố tình làm hại ngài – người đàn ông vẫn muốn tranh luận tiếp.

– Đúng vậy! Anh nói đúng rồi đấy, tuy nhiên, đối với ta, người thanh niên kia cũng không khác gì một cái cây trong rừng. Anh ta cũng không hề cố ý, có thể anh ta hiểu lầm ta chuyện gì đó, cũng có thể tâm trạng anh ta đang không được tốt, và ta chỉ tình cờ gặp anh ta không đúng lúc mà thôi. Vậy chẳng phải ta nên cho qua, mọi chuyện không vui sẽ đều kết thúc, không phải ư?

Đám đông nghe thiền sư nói vậy thì ngớ ra, không ai nói thêm gì nữa. Còn người đàn ông đã đánh ngài lúc nãy, vì quá xấu hổ, lại sợ sự cuồng nộ của đám đông, nên đã lẻn đi mất. Tuy nhiên, trước khi đi, anh ta ngoái đầu lại, nhìn thiền sư với ánh mắt vô cùng cảm kích.

Thiền sư Bokuju không nói gì, chỉ mỉm cười và tiếp tục lên đường.

Qua câu chuyện trên ta có thể thấy khoan dung trong cuộc sống để thêm bạn bớt thù, có những chuyện cần chúng ta giải quyết một cách dứt khoát, thậm chí phải dùng đến biện pháp quyết liệt để bảo vệ bản thân và những người thân yêu.

Tuy nhiên, cũng có những lúc, cách phản ứng tốt nhất lại là không có phản ứng gì, hay nói một cách chính xác hơn là không làm gì, im lặng bỏ qua mọi chuyện.

Người sáng suốt là người nhìn thấu được ranh giới này. Chuyện gì bỏ qua được thì bỏ qua, không nên so đo tính toán những chuyện nhỏ nhặt. Khoan dung chính là một cách đơn giản nhất để giúp chúng ta sống lâu và khỏe mạnh, lúc nào cũng ung dung tự tại, nhẹ nhõm và an nhiên.

Người có trí tuệ là người biết cân nhắc và lựa chọn cách ứng xử phù hợp với từng hoàn cảnh. Không nên để tâm đến những chuyện vặt vãnh, không nên tranh cãi với những người không có ý tốt, không nên để cho bực tức và căm giận chi phối hành động của mình.

Khoan dung là một phẩm chất cao quý, là một biểu hiện của sự thông minh và tinh tế. Khi chúng ta khoan dung với người khác, chúng ta cũng đang khoan dung với chính mình, giải thoát cho tâm hồn khỏi những gánh nặng và phiền não. Khoan dung là một cách để chúng ta sống an lành, hạnh phúc và trường thọ.

Khoan dung chính là đỉnh cao của trí tuệ, là cảnh giới cao nhất giúp bạn thu phục nhân tâm, có được sự tôn trọng và nể phục từ người khác. Khi chúng ta không tính toán với người khác, người khác cũng vì thế mà chẳng cần tính toán với chúng ta, thêm bạn, bớt thù, tránh xa được tai ương, rắc rối, lùi nhưng chính là tiến, đó là cách làm người đơn giản mà cũng là khôn ngoan nhất.

Theo Morel stories

Đừng tự khép chặt cánh cửa đời mình!

“Khi một cánh cửa hạnh phúc bị đóng lại, một cánh cửa khác sẽ được mở ra. Nhưng nếu bạn tự đóng chặt các cánh cửa của mình thì bạn sẽ chẳng còn nhìn thấy cánh cửa hạnh phúc nào nữa cả!”

Helen Keller

- Tôi có quen một phóng viên khá thành đạt trong nghề báo. Thế nhưng, anh ta lại mơ ước trở thành nhà văn và đã bỏ ra mười năm trời để viết tiểu thuyết - mà rốt cuộc chẳng có cuốn nào được hoàn thành.

Khi nhìn lại đời mình với hơn bốn mươi năm theo đuổi nghề cầm bút viết đủ thể loại khác nhau, anh ta đau khổ tự nhận mình là một kẻ thất bại.

Với một số người, nỗi thất vọng vì những điều không đạt được trong cuộc sống luôn chất chồng như bức tường gạch, giam hãm cuộc đời họ trong cảm giác mệt mỏi, chán chường. Họ không biết hay đã quên rằng, một trong những bí quyết của hạnh phúc là hãy biết nhận ra những gì mình đã làm được, đã đạt được. Đừng mất thời gian ngồi kể lể những điều mình không đạt được trong đời mà hãy nghĩ đến những việc mình đã làm được. Khi một cánh cửa đóng lại, ắt sẽ còn một cánh cửa khác mở ra chờ đón bạn.

Ở đây, không phải chúng tôi muốn bàn đến chuyện số mệnh hay vận may. Chúng tôi chỉ muốn bạn “đừng bao giờ tự khép chặt cánh cửa đời mình”! Mỗi khi gặp trở ngại hay thất bại, bạn có nỗ lực tìm kiếm những hướng đi mới, những cách tiếp cận, giải quyết mới đối với vấn đề hóc búa bạn đang gặp không? Bạn có dám đón nhận những đổi thay trong cuộc sống của mình không? Nếu bạn có chung câu trả lời “có” thì chúng tôi tin rằng bạn sẽ sớm đạt được hạnh phúc trong cuộc đời.

Nhiều người cứ nghĩ đơn giản rằng cuộc đời như một con đường thẳng tắp. Nhưng, thực tế cuộc sống lại đầy biến động, chông gai. Chúng ta giống như trái bóng bị quăng ra sân cỏ cuộc đời, tùy lúc phải thích nghi với những cú chuyền uyển chuyển mềm mại hoặc những cú đá mạnh bạo, quyết liệt. Nhạc sỹ Julio Iglesias từng ước mơ trở thành một vận động viên điền kinh. Ông chỉ bắt đầu tập chơi đàn ghi ta sau một lần bị chấn thương ở hai chân do té ngã trong khi đang chơi bóng. Tai nạn ấy đã khiến ông vĩnh viễn mất đi đôi chân. Trong nỗi bất hạnh tột cùng, khả năng âm nhạc của ông đã bừng sáng, và lịch sử đã ghi tên ông như một thiên tài âm nhạc. Hay trường hợp của họa sĩ James Whistler, người đã thành công với nhiều bức vẽ

được công chúng biết đến. Người họa sĩ này chỉ phát hiện ra năng khiếu hội họa của mình sau khi bị đuổi học vì lý do thi trượt. Thế đấy! Trong cuộc sống, có những sự việc xảy ra mà chúng ta cho là thất bại, nhưng thật ra, đó là cơ hội để chúng ta chọn lựa một bước đi kế tiếp cho cuộc đời mình.

Một tấm gương đầy sức thuyết phục về nghị lực vượt lên số phận của con người là bà Helen Keller. Bà có thể mất cả đời để than khóc cho thực tế nghiệt ngã của bản thân: bà bị mù, lại còn bị câm điếc. Nhưng Helen Keller đã không hề than khóc. Thay vào đó, bà cố gắng theo học tại trường Đại học Radcliffe. Sau đó, bà trở thành nhà văn và là một diễn thuyết gia nổi tiếng. Bà đã dành cả cuộc đời mình để tham gia tích cực vào các hoạt động gây quỹ từ thiện giúp đỡ những người khiếm thị trên toàn thế giới. Khi công chúng khắp nơi đã quá quen thuộc với những bài diễn thuyết của mình, bà đã sáng tạo ra những vở kịch để kể lại cuộc đời và công việc của mình, nhờ đó mà hoạt động từ thiện của Helen Keller thu hút được sự

ủng hộ, quan tâm của mọi người trên thế giới. Một ngày nọ, nhà của bà bỗng dưng bị bốc cháy, bản thảo cuốn tự truyện mà bà đã dành nhiều tâm huyết, công sức viết trong nhiều năm cũng bị cháy thành tro. Thế nhưng, bà đã kiên trì viết lại.

Hành trình đi đến hạnh phúc có thể được định nghĩa như là sự tự nguyện của bản thân mỗi người trong việc kiếm tìm và mở ra những cánh cửa cuộc đời. Bản thân mỗi chúng ta không nên tự đóng cánh cửa của mình để rồi không còn tìm thấy cánh cửa nào khác nữa! Câu chuyện về người phóng viên mà tôi đã kể trên chính là một trường hợp đáng tiếc cho việc “tự đóng cửa” cuộc đời mình. Có thể anh ta không có khả năng trong lĩnh vực viết tiểu thuyết, nhưng điều đó không có nghĩa là cánh cửa cuộc đời anh đã đóng lại. Thế mà, do thất vọng vì không thể trở thành nhà văn, anh đã bỏ luôn nghề báo. Nếu sáng suốt, anh sẽ nhận ra rằng, dù cánh cửa viết văn bị khép lại, nhưng cánh cửa viết báo vẫn rộng mở cho cuộc đời anh. Do đó,

không có lý do gì để anh chán nản, bỏ cuộc và đóng băng cuộc đời mình lại cả.

Tóm lại, điều tôi muốn nói là: Mỗi người chúng ta đừng bao giờ tự đóng cánh cửa cuộc đời mình. Ngay cả khi cánh cửa cuộc đời bạn bị khép lại vì một lý do nào đó, thì chắc chắn vẫn còn một cánh cửa khác, miễn là bạn kiên trì tìm kiếm và mở nó ra. Hạnh phúc trong cuộc đời chính là phá bỏ đi cánh cửa đang đóng chặt, và đừng đắn đo, chờ đợi nữa, ta hãy tìm kiếm cho mình một cánh cửa khác, ngay lúc này!

Mary Jane Ryan

Hạnh phúc không khó tìm

Đừng tự khép chặt cánh cửa đời mình!

Đôi khi lời khuyên của bạn không có tác dụng

Mọi người thích chia sẻ với bạn cách sống cuộc sống của bạn. Không thiếu gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, hàng xóm, doanh nghiệp và tất nhiên, các tạp chí và trang web cung cấp rất nhiều hướng dẫn về những gì bạn nên hoặc không nên làm. Những người khác muốn nói cho bạn biết bạn nên (hoặc không nên) ăn gì, uống như thế nào, mua sắm, bầu cử, tin tưởng (hoặc không tin tưởng), ăn mặc, tập thể dục hình như mọi vấn đề trên thế giới đều có lời khuyên. Nhưng trong khi mọi người đều nghĩ rằng việc nói với người khác những gì họ nên làm sẽ có hiệu quả, thì rất ít người thực sự dựa vào các sách lựợc dựa trên nghiên cứu đã được chứng minh mà thực sự thường dẫn đến là thay đổi hành vi.

Bạn thử nghĩ xem: Đã bao giờ có cuộc trò chuyện giữa một người theo Đảng Dân chủ và một người theo Đảng Cộng hòa, giữa một người theo đạo và một người không theo đạo, giữa một người ăn thịt và một người ăn chay, giữa một người xem Fox News và một người xem MSNBC, hay giữa một người hâm mộ Yankee? và một người hâm mộ Red Sox đã kết thúc bằng một câu nói, “Bạn biết không? Bạn đúng. Tôi sẽ thay đồi suy nghĩ ngay!”

Và thành thật mà nói, trong khi mọi người khuyến khích bạn thay đổi cách làm của mình để đáp ứng những đề xuất của họ thì bạn đang nghĩ gì? Có lẽ là: “Hãy lo việc của mình đi.” “Sao anh không để tôi yên?” Bạn có thể lắng nghe một cách lịch sự nhưng trong thâm tâm, hầu hết chúng ta đều bực bội khi bị yêu cầu phải làm gì và làm như thế nào.

Tóm lại: Việc đưa ra lời khuyên thường không có tác dụng và thường hoàn toàn phản tác dụng.

Ví dụ, tôi thường cười khi có ai đó gõ cửa nhà tôi để truyền đạo. Tình cờ tôi là một người Công giáo đã đính hôn, còn vợ tôi là một người Do Thái đã đính hôn. Các gia đình tương ứng của chúng tôi đã là những người tham gia tích cực vào các truyền thống tôn giáo tương ứng của chúng tôi trong nhiều thế kỷ. Chúng tôi hạnh phúc và thoải mái với họ, và chúng tôi học hỏi được nhiều điều từ nhau. Chưa hết, một người lạ ngẫu nhiên nào đó gõ cửa nghĩ rằng họ có thể thay đổi tất cả chỉ bằng một cuộc trò chuyện ngắn gọn? 

Trong một bữa tiệc tối gần đây, người chủ trì (một người bạn thân yêu và duyên dáng) quyết định giảng cho khách về một chế độ ăn kiêng mới mà cô ấy rất hào hứng, chế độ ăn này thách thức hầu hết mọi điều bạn có thể tin và hiểu về việc ăn uống lành mạnh. Nó cũng thách thức khoa học dinh dưỡng tiên tiến nhất. Nhưng cô ấy nhấn mạnh rằng tất cả chúng ta đều phải đọc một số cuốn sách báo chí nổi tiếng về chế độ ăn kiêng này và sau đó hãy thay đổi cuộc sống của mình cho phù hợp.

Tất nhiên không ai làm theo yêu cầu của cô; tất cả những gì cô ấy đạt được là xa lánh một số bạn bè của mình. Có lẽ không phải như những gì cô đã dự tính.

Tại sao lời khuyên thất bại

Công bằng mà nói, tất cả chúng ta đều tìm cách dạy người khác cách sống.Tất cả chúng ta đều có quan điểm mạnh mẽ và tin rằng người khác nên làm hoặc suy nghĩ như chúng ta. Và hầu hết chúng ta đều cảm thấy thoải mái khi bày tỏ những quan điểm đó với người khác, cho dù họ có quan tâm hay không.

Tuy nhiên, nghiên cứu sử dụng lý thuyết phản ứng cho chúng ta biết rằng bất cứ khi nào một người bảo chúng ta phải làm gì và làm như thế nào, chúng ta sẽ phản ứng bằng thái độ thách thức phòng thủ vì chúng ta muốn tối đa hóa quyền tự do cá nhân và quyền ra quyết định của mình.

Chúng tôi biết rằng việc nói với người khác những gì họ nên làm, ngay cả khi đó là lời khuyên hợp lý, hiếm khi (nếu có) có hiệu quả, mặc dù bạn sẽ không bao giờ biết điều này bởi vô số sách self-help và các chuyên gia tư vấn ngoài kia.

Điều gì có tác dụng?

Nếu chúng ta thực sự muốn khuyến khích sự thay đổi hành vi (hoặc niềm tin) ở người khác, chúng ta thực sự cần phải tránh xa việc đưa ra lời khuyên (đặc biệt khi lời khuyên của chúng ta không được yêu cầu) và hướng tới việc làm gương. Chúng ta cần làm gương cho người khác hơn là bảo họ phải làm gì.

Nghiên cứu về học tập qua quan sát (kết hợp với sự hiểu biết về lý thuyết phản ứng) cho thấy rằng mặc dù mọi người sẽ chống lại lời khuyên và hướng dẫn không được yêu cầu, nhưng họ sẽ làm theo hành vi của người khác - đặc biệt khi có những kết quả tốt và củng cố từ những hành vi (hoặc niềm tin) này. .

Đây là một ví dụ gần đây: Một trong những gia đình thú vị nhất mà tôi gặp ở trường trung học của con trai tôi là những người theo đạo Tin lành. Nhưng tôi không biết họ theo tôn giáo nào trong khoảng ba năm, sau khi dành nhiều thời gian cùng họ tại các cuộc đua và các sự kiện khác. Họ là hình mẫu về sự thân thiện, duyên dáng và quan tâm hơn bất kỳ ai khác mà tôi biết ở trường trung học công lập rộng lớn này. Chỉ trong một cuộc trò chuyện bình thường tại một trong những cuộc gặp gỡ đường đua cuối cùng của bọn trẻ chúng tôi, tôi mới biết bất kỳ ý tưởng nào về tín ngưỡng và truyền thống của chúng. Họ mô phỏng những hành vi tuyệt vời và hấp dẫn mà không cần nói một lời, đồng thời nêu gương xuất sắc cho người khác - rất khác so với những người gõ cửa bảo bạn nên làm gì và tin gì.

Nếu bạn thực sự muốn khuyến khích sự thay đổi hành vi ở những người xung quanh, hãy làm mẫu hành vi mà bạn muốn và kiểm soát bản năng đưa ra lời khuyên của mình. Tôi biết—ở đây tôi đang đưa ra lời khuyên, và có lẽ mâu thuẫn với chính mình, nhưng hãy xem xét chiến lược này và xem nó có hiệu quả với bạn như thế nào.

Tác giả Thomas G. Plante Ph.D., ABPP

Do the Right Thing

Thiên Lan phỏng dịch