Thiện ác họa phúc

 

Thiện, ác; họa, phúc; tốt, xấu là những khái niệm tương đối, không có một tiêu chuẩn chung cho tất cả mọi người. Trong các tôn giáo như Phật giáo hay Cơ đốc giáo, cũng có những quan điểm khác nhau về thiện ác, họa phúc. Trong cuộc sống, chúng ta thường gặp những trường hợp khó xử, không biết nên làm gì là đúng, làm gì là sai. Đó là khi chúng ta phải đối mặt với thiện ác. Nhưng theo đạo Phật, chúng ta cần phải suy nghĩ sâu xa hơn: "Thiện có phải luôn mang lại lợi ích không?", "Ác có phải luôn gây hại không?", "Có tồn tại một thiện tuyệt đối không?", "Có tồn tại một ác tuyệt đối không?", "Thiện và ác có bản chất gì?"

Một nguyên lý cơ bản của Đạo học là: Thiện và ác là hai mặt của một đồng xu; họa và phúc là hai quả của một cây; tốt và xấu là hai kết quả của một hành động.

Điều này có thể nghe có vẻ trái ngược. Nhưng nếu không có ác, thì thiện sẽ không có ý nghĩa. Nếu ai cũng thiện, thì chúng ta sẽ không biết được thiện là gì, ác là gì. Khi thấy người khác ăn ở bất công (ác), chúng ta sẽ ăn ở công bằng (thiện). Khi thấy chiến tranh khốc liệt (ác), chúng ta sẽ mong muốn hòa bình (thiện). Vậy nếu không có ác, thì thiện cũng mất đi.

Có một câu chuyện khá vui là : có một người rất nghèo chạy xe thồ rất cũ. Trưa  anh đang ăn cơm trong nhà. Chiếc xe để ngoài hè, không khóa. Một tên trộm tới, khởi động chiếc xe rồi leo lên lái đi . Mọi người thấy thế đều la lên và chạy theo để tóm kẻ trộm . Nhưng anh chàng ngheo vẫn tỉnh bơ, phớt lờ và nói: "Chạy sau nó từ từ thôi. Đừng chạy nhanh mà mệt. Nó không thể lấy chiếc xe đó đâu!" Quả vậy, chiếc xe chạy một quãng đường rồi dừng. Tên trộm sợ hãi, bỏ chiếc xe rồi chạy bán mạng. Mọi người xung quanh ngạc nhiên, hỏi anh có thiết bị gì thần kỳ bí ẩn vậy. Anh cười rồi, đáp: "Ồ, chiếc xe cà tàng này có nhiều bệnh lắm. Ai không quen với nó không thể cưỡi nó đâu."

Như vậy, một chiếc xe tồi thì cho dù có khó khăn nhưng lại không bị mất cắp thì đây cũng là cái xấu mà là cái tốt.Ta cũng cần phải cân nhắc điều này khi gặp khó khăn, tai họa trong đời: khó khăn là phần thưởng cho người bản lĩnh cao. Cái khó, cái ác chỉ khó, chỉ ác đối với hạng bản lĩnh kém.

Tôi cũng vừa nghe một vị thầy khả ái giảng về điều thiện và ác cũng rất thú vị. Ngài nói "mọi người trong chúng ta khi đi đến chùa thay vì phải để ý đến việc mình có thu nhập được giáo lý đạo Phật ngày đó không , nhưng lại khen tượng phật đẹp, bình hoa có mỹ thuật hay không? thay vì đến chùa để tu tập mà lại là tụ tập để tán chuyện với nhau rồi nghĩ là mình đang đến chùa để tu". Ngài nói đây là ta vô tình tạo sự bất thiện trong lòng khi chỉ nhìn ngắm những vẻ đẹp hay tán chuyện của người khác

Bạn có thể làm những việc xấu xa như trộm cắp, lừa đảo, nhưng bạn sẽ phải chịu hậu quả: bị cảnh sát bắt, bị người khác ghét bỏ, bị tổn thương tinh thần. Những việc này sẽ tạo ra thiện: người ta sẽ kính trọng những người cảnh sát, những nạn nhân của bạn sẽ trở nên cẩn thận hơn, mạnh mẽ hơn. Vậy thiện sinh ra từ ác, tức ác cũng có thể mang lại thiện.

Trên đời này không có cái khó nào , cái ác nào khó luôn luôn, ác luôn luôn, ác mãi mãi. Trong cái khó, ẩn cái dễ; trong cái họa có cái phúc. Khó là dễ, ác là thiện. Đạo Phật cũng không lý giải những vấn đề tranh cải này chỉ là mọi chuyện nên để "tùy duyên"

Định nghĩa cuộc đời bạn cần ghi nhớ

Cuộc sống là những thách thức và trải nghiệm vì thế sẽ có một vài định luật mà bạn cần phải học thưộc và ghi nhớ trong suốt cuộc đời ban. Có thể nó sẽ không giúp bạn thành công nhưng nó sẽ giúp bạn sống tốt hơn mỗi ngày. Có một cuộc sống vui vẻ, hạnh phúc và thành công là điều mà bất cứ một con người nào cũng mơ ước, thế nhưng rất nhiều người gặp khó khăn khi tìm kiếm nó. Bài viết này sẽ chia sẽ với bạn một vài định luật sẽ giúp bạn chọn lựa cho mình những hướng đi tốt và tránh nhiều rủi ro.

1. Trưởng thành không phải tính bằng thời gian mà bằng những trải nghiệm 

Nếu như bạn đang sử dụng thời gian của mình để làm nhưng việc vô ích như:

Chơi game, lướt mạng hay nhắn tin cả ngày lẫn đêm,… thì cuối cùng bạn vẫn sẽ chẳng trưởng thành lên được. Và thời gian không phải tính bằng số thời giờ, mà tính bằng sử dụng như thế nào. Vậy nên, hãy luôn lựa chọn cho mình những trải nghiệm thú vị và bài học cuộc sống. Thay vì những thứ lặp đi lặp lại nhàm chán.

Đọc thêm sách để luôn có thêm nhiều kiến thức thay vì lướt internet không mục đích. Khám phá những điều mới mẻ để bộ não phát triển tốt hơn 

2. Tình cảm không phải chỉ cho là duyên phận mà phải dựa vào sự trân trọng lẫn nhau.

Theo quan niệm của đạo Phật thì tình cảm cũng đến từ duyên phận, nhưng nếu bạn không trân trọng nó, thì tình cảm đến rồi cũng sẽ đi nhanh chóng. Vậy nên, hãy luôn trân trọng những gì mình có, đừng để khi mất đi, bạn mới nhận ra nó quan trọng như thế nào.

3. Tiền bạc không phải chỉ dựa vào tích góp ma phải dựa vào các việc đầu tư 

Nhiều bạn tiết kiệm được một số tiền thì lại tiêu vào những món xa xỉ như điện thoại nâng cấp mỗi năm, xe hiệu, túi xách hiệu v..v. Giá trị của bạn không nằm ở đây. Hảy biết dùng đồng tiền đầu tư cho tương lai như : học rèn luyện kỷ năng thao tác, kỷ năng về tài chính v..v

4. Giỏi giang không phải là sự bận rộn mà là biết sắp xếp đủ thời gian cho mọi thứ quan trọng.

Khi bạn thấy mình quá nhiều việc thì hảy chậm lại và nhìn xem bạn đã bị thiếu thời gian cho những công việc gì có quan trọng và xứng đáng với thời gian bạn bỏ ra không. Hay là do mình không biết cách sắp xếp công việc hiệu quả. Đây gọi là biết cách tổ chức để tiết kiệm thời gian

5. Thành công không phải vì có nhiều tiền mà chính là đêm về ngủ không ác mộng

Bởi vì khi bạn làm những công việc mình đam mê, bạn sẽ chẳng cằn nhằn hay than phiền về nó. Công việc đúng là niềm vui mỗi ngày của bạn khi bắt đầu một ngày mới.

Nói tóm lại những quy luật cuộc sống kể trên không quá phức tạp. Định nghĩa có một cuộc sống vui vẻ, hạnh phúc và thành công là điều mà bất cứ một con người nào cũng mơ ước, thế nhưng rất nhiều người gặp khó khăn khi tìm kiếm nó. Mặc dù vậy, có được một cuộc sống mãn nguyện là điều nằm trong tầm với của tất cả mọi người

Đi và Về

 `

Khi chúng ta đi du lịch thì câu hỏi thường hay bắt gặp đó là "bạn đi đâu?". Câu trả lời lại luôn tùy thuộc vào cảm giác của chúng ta mà thông thường ta sẽ nói "tôi đi Thái lan hay Đại Hàn ". Tuy nhiên khi chúng ta trở về nhà thì cũng câu hỏi trên mà câu trả lời lại là "Tôi về nhà". Sự khác biệt của đi và về đều là do là nơi chúng ta đến ở đó rất xa lạ không có nhiều kỷ niệm. Còn nơi chúng ta về là một nơi mà chúng ta có sự gắn kết, cho dù chúng ta có xa quê hương hàng bao nhiêu năm thì quê hương vẫn là nơi chúng ta trở về. Đó cũng là một lý do mà cố nhạc sĩ Phạm Duy đã quyết định trở về Việt Nam và qua đời ở đây.

Chúng ta đến với Phật pháp là đi hay về cũng như khi ta là một đứa trẻ bị thất lac cha mẹ một thời gian dài thì tình cảm của chúng ta đối với người mẹ cũng sẽ rất nhạt. Cũng như chúng ta quy y Phật nhưng chúng ta hiểu gì về đức Phật. Chúng ta khó lòng mà thương mẹ vì không có ngày tháng nhiều để sống chúng và hiểu về Me. Tôi so sánh chuyện này với các phật tử quy y tam bảo nhưng hoàn toàn không hiểu gì về giáo lý về Phật pháp. Chúng ta chỉ nghe thầy nào nổi tiếng, chùa nào to lớn thì tìm đến. Bởi vì chúng ta tò mò mà khi tìm đến phật pháp như thế này thì chúng ta chỉ đến chứ không phải là trở về ngôi nhà chánh pháp. Theo lời dạy của thầy Nhất Hạnh thì chúng ta chưa kịp thiết lập một mối quan hệ huyết thống tâm linh với Phật, chưa kịp hiểu Phật dạy chúng ta điều gì và chúng ta cũng chưa thật sự lắng lòng để hiểu vấn đề của chúng ta là gì, thì chúng ta chỉ có đến chùa chứ không phải là về chùa.

Vậy đi và về ở đây chỉ có hai cách: một là chùa hay phật pháp là ngôi nhà tâm lình cho chúng ta đến học hỏi và phát triển chánh pháp đi theo đúng con đường Phật dạy, hai là chùa chỉ là nơi chúng ta tụ tập làm phước và mong muốn được đời đời kiếp kiếp được hưởng phước lành. Sống trên đời cho dù chúng ta có làm gì như ăn một chén cơm, uống một ly nước hay tìm về một nơi chốn nào đó thì chúng ta phải có một nền tảng tâm thức thì chúng ta mới về nơi đó được. Chúng ta phải thật sự thích thú, phải có nhu cầu tìm về với chánh pháp thì đây chính là vấn đề lớn nhất của mỗi phật tử chúng ta. Để hiểu về Phật Pháp thì nền tảng giáo lý đạo Phật chúng ta phải trau dồi mỗi ngày chứ không phải chỉ là chuyện làm phước bố thí cúng dường. Có một câu nói khá hay của một ngưòi Mỹ đó là " cái vấn đề lớn nhất của chúng ta là chúng ta không biết cái vần đề nằm ở đâu. Vấn đề nằm ở trên đầu , dưới chân, trước mặt sau lưng hay ở chung quanh cũng không lớn bằng vấn đề nằm ở trong tâm chúng ta". 

Vậy hảy chiêm nghiệm bản thân để hiểu được chúng ta đang tìm về với Phật pháp hay chúng ta chỉ đang đến với Phật Pháp.

Tiền không mua được tất cả

 Tiền không mua được tất cả nhưng có thể làm người ta bị mất đi tất cả. Người ta làm tất cả để kiểm ra cái không mua được tất cả là tiền - điều đó thực sự là bất hạnh.

Nếu chỉ có nhiều về tiền mà thiếu văn hoá thì gọi đó là trọc phú, mà trọc phú thì chưa bao giờ được coi là giàu cả.

Bọn trọc phú vô đạo nói “cái gì không mua được bằng tiền thì có thể mua được bằng rất nhiều tiền”. Chúng không biết rằng khi cái định mua nếu quy ra tiền rất lớn đã trở thành thứ vô hình, là giá trị chung mà không phải là sở hữu của riêng một người để có thể tuỳ tiện mua bán.

Khi làm việc không nghĩ đến tiền thì khi ăn cứ phải băn khoăn lấy đâu ra tiền để trả.

Tờ một đôla khi đốt đi sẽ còn lại tro bụi. Nhưng giá trị của nó sẽ đi vào tất cả những tờ đôla còn lại.

Khi đồng tiền có giá trị thì người ta muốn đầu tư, khi nó mất giá trị thì người ta bàn đến chuyện đầu cơ, khi nó không còn giá trị thì người ta vùng lên đạp đổ xã hội.

Bọn bất lương có thể làm được tiền giả bằng công nghệ cao và rất phức tạp, nguy hiểm, nhưng tại sao chúng không muốn làm ra đồ thật cho dù đơn giản hơn nhiều? Là vì chúng muốn ăn cắp cả thế giới - Tiền giả đó chính là cái mà quỷ dữ đã xui chúng làm ra và trả cho công lao của chúng.

Người sáng mắt khi nhận một đô la còn phải nhìn kiểm tra thật kĩ, người mù họ chỉ sờ, người có tâm họ chỉ cần nghe.

Ngoài tình yêu và danh dự, cái gì có thể đếm được thì hãy đếm cho chi li.

Nếu là ham muốn thì bao nhiêu tiền cũng không đủ - Nhưng nếu xác định là chất lượng cuộc sống thì không cần nhiều tiền lắm cũng đủ.

Cùng ngồi trên đống cát rất dễ là bạn. Nhưng khi cùng ngồi trên đống vàng nhiều khi dễ trở thành kẻ thù.

Giàu có trong sự nghèo khó của người khác, trong sự lụi bại của xã hội thì cái sự giàu có đó rất không yên ổn.

Sự lụn bại của xã hội ở chỗ: Người tâm huyết thì thiếu tiền, không vị trí - Kẻ thừa tiền, thừa danh, thừa quyền thì không tâm huyết.

Có những điều nếu trả bằng tiền thì người ta không muốn trả hoặc không chịu nổi, nhưng có thể trả bằng thứ khác, thậm chí dễ chịu và “tiết kiệm” hơn nhiều.

Từ khi phát minh ra đồng tiền người ta có thể không cần cảm ơn. Nhưng nếu nói cảm ơn với nhau thì đồng tiền đã hàm chứa những giá trị mới.

Cái gì không phải của mình thì: - Rồi cũng mất - Phải trả giá đánh đổi – Gây ra hậu quả hay ngộ độc.

Tiền thì tuỳ từng nơi có phải là giá trị hay không, nhưng một đôla thì ở đâu cũng là một đôla.

Một món hàng chỉ có giá một đôla nhưng sự thật về nó có khi là hàng triệu đôla.

Chúng bảo nhau “cái khó bó cái khôn” nhưng khi hỏi đến cái “khôn” của chúng thì hoá ra đó là cái “khôn tiểu nhân”, ăn người, ích kỉ, ngắn hạn … vì vậy nếu dùng cái “khôn” ấy thì chỉ sinh thêm cái khó cho mai sau mà thôi. Chúng nghĩ ra bao nhiêu câu đối để xỏ xiên nhau, để khoe mẽ cái tài chơi chữ của mình, thế mà không nghĩ ra được một chiến lược kinh doanh sản phẩm để kiếm được nhiều tiền hơn.

Kiếm tiền là câu chuyện của tài năng, còn xử sự với tiền đó là vấn đề của Văn hoá.

Người ta trả một đôla cho việc mua, nhưng đòi hơn một đôla cho việc mất lòng tin.

Một chai nước một đôla có ý nghĩa lớn lao ở chỗ nó đã kịp đến với người ta khi đang khát trên sa mạc. Một cây nến một đôla nhưng đã vô cùng ý nghĩa khi nó đã được thắp lên vào lúc mà người ta cần đến ánh sáng.

Một đôla có thể mua được một liều “thuốc chết” ví như thuốc chuột, nhưng “thuốc sống” cần rất nhiều liều. Ban có, rất nhiều thứ trong đó không phải là tiền mà là tinh thần của ban

Đồng tiền kiếm được khi mang về nhà nó không còn là đồng tiền nữa. Đồng tiền lương thiện sẽ sản sinh ra các giá trị. Đồng tiền bất chính như tên trộm, sẽ lấy cắp đi rất nhiều thứ khác của người ta.

Người ta giả dối trong lao động thì sẽ trở thành kẻ ăn cắp những đồng tiền của người khác.

Đồng tiền đảm bảo sức mạnh của bạn, nhưng trong nhiều trường hợp nếu bạn đem sử dụng sức mạnh ấy thì lại làm cho đồng tiền của bạn mất giá.

Người biếu tiền thường nghĩ đến cái mục đích của mình còn người nhận lại quan tâm đến cái lí của nhận. Đúng ra là người biếu nên biết đến những ý nghĩa của giá trị sử dụng, còn người nhận nên thấy được cái tình của người biếu.

Tiền mua được cao lương mĩ vị nhưng không mua được sự ngon miệng

Tiền mua được thuốc nhưng không mua được sức khoẻ

Tiền mua được đồng hồ Rolex nhưng không mua được thời gian

Tiền mua được bộ quần áo sang trọng nhưng không mua được phong cách

Tiền mua được hợp đồng bảo hiểm nhưng không mua được sự yên ổn

Tiền mua được Sex nhưng không mua được tình yêu

Tiền mua được nhà cao cửa rộng nhưng không mua được tổ ấm

Tiền mua được kính Rayban nhưng không mua được tầm nhìn

Tiền mua được máy tính nhưng không mua được sự sáng tạo

Tiền mua được địa vị nhưng không mua được sự kính trọng

Tiền mua được sách, bằng cấp nhưng không mua được tri thức

Tiền mua được đàn nhưng không mua được cảm xúc…

Tiền có thể thoả mãn được tham vọng nhưng không thoả mãn được khát vọng

Cuối cùng thì tiền cũng không thể mua được tất cả 

Ai thấy pháp là người ấy thấy Phật

Trong kinh A hàm hay kinh Nikaya " Ai thấy pháp là người ấy thấy Phật" vốn là lời phật dạy cho một vị tôn giả tên Vakkali. Vị tôn giả này đang ốm nặng và đang ở nhà một người thợ gốm. Vakkali biết mình sắp qua đời nên rất mong muốn được diện kiến đức Phật một lần cuối, nhưng vì bệnh nặng không để đến nơi Thế tôn ở được. Khi biết được điều khẩn cầu này đức Phật vì lòng từ mẫn ngài đã thân hành đến thăm Tỷ kheo Vakkali. Sau khi đến đức Thế Tôn hỏi:

 - Này Vakkali, nếu ông không có gì trách mình về giới luật, vậy có gì phân vân hay hối hận không ?

 - Đã từ lâu, bạch Thế Tôn, con muốn đến để được thấy Thế Tôn, nhưng thân con không đủ sức mạnh để được đến thấy Thế Tôn.

 - Thôi được rồi, này Vakkali, có gì đáng thấy đối với cái thân hôi hám này. Này Vakkali. Ai thấy pháp, người ấy thấy Ta, Ai thấy Ta, người ấy thấy pháp.

 Trên đây là đoạn đối thoại giữa Thế Tôn và Vakkali. Qua mẫu đối thoại này, nó gợi ý cho chúng ta hiểu rõ một vài vấn đề căn bản trong Phật pháp. Vấn đề trước tiên mà chúng ta cần xác định nơi đây là. Đức Phật và Tỷ kheo Vakkali đứng hai vị trí khác nhau. Tỷ kheo Vakkali đứng từ góc độ tình cảm, có lòng kính ngưỡng, muốn đảnh lễ và tận mắt nhìn dung nhan đức Phật lần cuối trước khi nhắm mắt lìa trần. Thế nhưng, đức Thế Tôn không đứng từ góc độ tình cảm này an ủi Vakkali.

 Ngược lại Ngài đã đứng từ góc độ một vị Đạo sư đến thăm Vakkali lần cuối và giáo dục Vakkali nhận chân được chân lý để được giác ngộ và giải thoát, cho nên Ngài đã nói câu: ‘có gì đáng thấy đối với cái thân hôi hám này’.

 Dựa theo câu chuyện trên chúng ta cũng có thể hiểu ý nghĩa mà đức Phật đã trao truyền đó là ngài cũng chỉ là một con người bình thường như bao nhiêu người khác và thân thể của ngài cũng như bao nhiêu người khác sẽ bị hủy diệt theo thời giạ, cũng cần có sự ăn uống ngủ nghỉ, cũng có trạng thái bịnh hoạn ốm đau và bài tiết. Những chất được bài tiết ra mùi tanh hôi cũng giống như mọi người khác. Không nên có suy nghĩ ngây thơ cho rằng, đức Phật không có những hiện tượng này.

 Sự nhận thức đúng đắn của chúng ta thì  Phật và chúng sanh không khác nhau, sự khác nhau đó cũng chỉ là sự khác biệt giữa nhận thức, tức là sự khác biệt giữa người đã giác ngộ (Buddha) và chưa giác ngộ. Người đã giác ngộ không còn những loại khổ về mặt tâm lý, nhưng những loại khổ về mặt tự nhiên vẫn còn, như nóng lạnh, bịnh hoạn.v.v...

 Khi đối thoại với Vakkali , đức Phật chỉ muốn nói rằng con người đừng quá chú trọng về hình thức bên ngoài của ngài mà không thấy được  cái giá trị đích thực từ bên trong mà Ngài đã chứng được dưới cội cây Bồ đề. Cái giá trị của đức Thế Tôn là chân lý không phải là 32 tướng tốt hay 80 vẻ đẹp. Thế thì Vakkali muốn diện kiến cái thân tướng của Thế Tôn để làm gì? Có ích gì cho sự thuyên giảm cơn bịnh trầm trọng mà ông ta đang gánh chịu? Có giúp gì cho cái chết sắp cận kề mà Vakkali đang đối mặt ?

 Trước nổi đau khổ này, chỉ có giáo pháp mà Thế Tôn đã chứng mới có thể làm chấm dứt hay tối thiểu cũng làm giảm bớt sự đau khổ của Vakkali, cái pháp đó, chân lý đó Vakkali cần phải diện kiến thấy được trước khi qua đời, nếu không sống đời sống xuất gia vô ích, không có lợi gì cho mình huống gì là làm lợi lạc chúng sinh.

 Thế thì chân lý mà đức Phật đã chứng được dưới cội cây Bồ đề là gì ? Đó là đạo lý duyên khởi, nguyên lý vận hành của con người và vũ trụ, trên thế gian không có một vật, một người nào sinh tồn hay biến mất mà không theo nguyên tắc này. Đây chính là ý nghĩa mà đức Phật trình bày trong “Kinh Tạp A hàm” có thể được hiểu như là "Pháp duyên khởi chẳng phải do ta làm ra, chẳng phải do người khác làm ra. Dù Thế Tôn  có xuất hiện hay không xuất hiện ở thế gian, pháp này vẫn tồn tại. Ngài đã tự giác ngộ pháp này để trở thành đẳng chánh giác."

Giáo lý mà đức Phật giác ngộ dưới cội cây Bồ đề là duyên khởi mà duyên khởi là nguyên tắc vận hành của cuộc đời, không phải do đức Phật tự mình sáng tạo ra mà nó là nguyên tắc vận hành của con người và vũ trụ, không có một cái gì một người nào lại vận hành ngoài qui luật này, cho nên giáo lý duyên khởi được gọi là chân lý. Từ chân lý trong nhà Phật được mang ý nghĩa như vậy cho nên "Ai thấy pháp là thấy Phật" là như vậy đó

Phật tử chúng ta ngày nay hảy chuyên tâm học giáo lý đạo Phật để hiểu rốt ráo của sự tự sinh tự diệt của vũ trụ mà theo đó thực hành. Căn cứ từ giáo lý duyên khởi này, đức Phật chỉ ra bản chất con người không có cái gì gọi là ngã (atmam) hay linh hồn trường cửu, các sự vật luôn luôn ở trong trạng thái thay đổi chuyển dịch, sự chuyển dịch đó đức Phật gọi là vô thường (anitya), không có một pháp nào đứng yên cố định. Sắc đẹp, sự giàu sang, địa vị.... dù chúng ta có cố giữ đến đâu, rồi cũng phải chịu đổi thay ở một lúc nào đó. Sự khác biệt giữa người trí và kẻ ngu chính là sự nhận thức đúng hay sai, có nghĩa là thái độ của chúng ta như thế nào về thực trạng này.

Chúng ta không nên tôn thờ hay thần thánh hóa bất cứ một vị minh sư nào mà trong lòng chỉ nên trì tụng giáo lý của đức Phật và chỉ có ngài là đấng toàn năng cho chúng ta noi theo vì ngài đã giác ngộ.

Nhìn gì để biết ta có căn tu

Người ta quan niệm rằng, nếu muốn đi tu, thì phải có căn tu. Vậy căn tu là gì? Thực ra, đây không phải là một điều bí hiểm, kỳ lạ. Tuy nhiên nếu chúng ta không muốn thật sự đi tu thì chỉ cần chúng ta hiểu được căn tu là gì và luyện tập theo các căn tu này thì sẽ chuyển được nghiệp.

Theo các kinh điển của giáo lý đạo Phật thì sẽ có 10 căn tu như sau:

1- Biết bố thí lòng rộng lượng biết chia sẽ cho người khác

2- giới hạnh biết tuân thủ các giới hạnh trong đời sống

3- Từ bỏ   các dục vọng, tham lam

4- Trí tuệ có sự hiểu biết sâu sắc về cuộc sống và Phật Pháp

5- Có nghị lực và quyết tâm làm việc gì cũng kiên định

6- Nhẫn nhục , kiên nhẫn đối diện với khó khăn mà không bị dao động

7- Tôn trọng sự thật, lòng chân thật sống với sự thật

8- Ý chí mạnh mẽ không bị lay chuyển trước bất kỳ trở ngại nào

9- Từ bi mong muốn mang hạnh phúc đến cho muôn loài

10- Xã bỏ lòng bình đẳng bình tâm trứoc mọi tình huống

Như vậy căn tu hành trong phật giáo không phải là chỉ niệm Phật, đọc kinh đến chùa, ngồi thiền mà là quá trình phát triển toàn diện con người dựa theo 10 yếu tố trên.

Bởi vì  “Căn” ở đây chính là nghiệp. Trong nghiệp thì có nghiệp thiện và nghiệp ác. Nếu nghiệp thiện thì sẽ nhận được quả ngọt, quả tốt. Trái lại, nghiệp ác sẽ thu về quả xấu, và sẽ hiện ra các quả này ỏ tái sinh. Nếu tái sinh từ tâm quả thiện, thì tâm quả thiện gồm hai loại: thiện ly trí và thiện trí. Trong thiện ly trí lại có 2 nhân (vô tham và vô sân); trong tâm thiện trí thì có 3 nhân (vô tham, vô sân, vô si). Người có tâm thiện ly trí là người có thiện, có tri thức nhưng không có xu hướng trí tuệ tâm linh, người thiện trí thì có xu hướng trí tuệ tâm linh. Đạo Phật cho rằng, những người có nền tảng tu tập từ kiếp trước thì sẽ có căn tu. Căn là gốc, rễ, tu là sửa đổi. Người có căn tu là người trong kiếp trước tin vào Phật pháp, có tinh thần tu tập. Dù người có kiến thức uyên bác tới đâu nhưng trong đời hành nghiệp ác thì vẫn thuộc sở hữu si, không có xu hướng trí tuệ tâm linh. Việc tu hành hướng thiện xuất phát từ nhân thiện đã gieo trồng từ nhiều kiếp. Thế nhưng, căn nghiệp trong mỗi người lại khác nhau hoàn toàn. Bởi vì, mỗi người đến kiếp này đều mang quả ngọt và trái đắng. Do vậy, phước báo của từng người là khác nhau, trình độ khác nhau, tập khí cũng không giống. Thật khó để biết xem cụ thể kiếp trước người này là người thiện hay ác nhưng chỉ cần dựa vào nhân quả của kiếp này mà có thể xét suy. Chúng ta cũng có thể thấy bóng dáng tiền kiếp của mình một phần nào qua cái quả mình nhận được đời nay. Muốn biết nhân quá khứ, hãy xem quả hiện tại, muốn biết quả vị lai thì nhìn nhân hiện tại.

Tất cả mọi hành vi tốt – xấu của con người đều được ghi lại trong tàng thức (A lại da thức). Mỗi kiếp người như một thước phim trải dài, phản chiếu lại nhưng gì đã được ghi chép. Việc gặp duyên lành tu tập chính là quả thiện từ quá khứ thúc đẩy tới hiện tại. Tu chính là việc tiếp tục gieo trồng những nhân thiện mới trong kiếp này. Thế nhưng, nếu không nắm bắt duyên lành này thì những tập khí bất thiện từ nhiều kiếp sẽ lại phát sinh và chúng ta mãi mãi trôi lăn trong vòng luân hồi sanh tử.

Cuộc đời thật tuyệt đẹp nếu bạn biết cách sống

 

"Đa phần nhân loại chỉ sống như là thực vật". 

Con người sinh ra để hiện thực cuộc sống, nhưng điều đó còn tùy vào mỗi cá nhân. chúng ta có thể thở, có thể ăn, có thể đi, có thể già, và có thể tiến dần tới nấm mộ…nhưng điều này không phải là “cuộc sống”. Cái này gọi là sự chết dần từ cái nôi đến nấm mộ, chính xác là cái chết mòn trong bảy mươi năm.

Bởi vì hàng triệu người quanh bạn đang chết trong cái kiểu chết dần mòn này, cho nên bạn cũng bắt chước họ. Trẻ con thì học mọi thứ từ những người xung quanh, mà xung quanh thì toàn là sự chết.

Cho nên điều đầu tiên bạn phải hiểu đời sống (life) có nghĩa gì?

“Đời sống” không phải chỉ đơn giản là già đi (growing old)

Mà “Đời sống” phải là lớn lên và trưởng thành (growing up).

Và đây là hai điều hoàn toàn khác biệt.

Trở nên già, mọi sinh vật đều có khà năng như thế. Còn trưởng thành lại là đặc quyền riêng của loài người. Nhưng tiếc thay chỉ có một ít người hiểu được cái đặc quyền đó.

Lớn lên và trưởng thành (growing up) có nghĩa là sống từng khoảnh khắc sâu trong nguyên lí của đời sống. Điều đó có nghĩa là thoát ra khỏi sự chết, chứ không phải đi dần đến sự chết. Bạn càng đi sâu vào sự sống(sống tỉnh thức), bạn càng nhận ra cái bất tử của chính bạn. Có một khoảnh khắc nào đó bạn sẽ nhận biết rằng sự chết chẳng là cái gì, cũng giống như thay đổi quần áo, thay đổi nhà cửa, thay đổi hình dạng…chẳng có cái gì chết, và chẳng có cái gì có thể chết.

Sự chết là một ảo giác lớn nhất của con người.

Để trưởng thành hãy nhìn cái cây. Khi cái cây lớn rể của nó mọc sâu. Đó là sự cân bằng, cây càng lớn rễ càng sâu; rễ nhỏ không chịu nổi sức nặng của cây lớn.

Trong đời sống trưởng thành (growing up) là mọc sâu (growing deep) vào trong chính bạn.

Với tôi, nguyên lí đầu tiên của đời sống là thiền định (meditation). Mọi điều khác là thứ cấp. Và tuổi thơ là thời gian đẹp nhất. Khi bạn già hơn, gần cái chết hơn, bạn càng khó khăn hơn để đi vào thiền định. Bởi thế khi còn đang tuổi trẻ còn tỉnh táo thì hảy luyện tập đi sâu vào sự sống.

Thiền định có nghĩa là đi vào sự bất tử của bạn, vào sự vĩnh hằng của bạn, đi vào bản chất thần thánh của bạn. Trẻ con là con người đầy đủ phẩm chất nhất cho thiền định bởi vì trẻ con chưa bị chất nặng bởi giáo dục, kiến thức, tôn giáo hay bởi nhiều loại rác rưởi khác. Trẻ con thì ngây thơ, vô nhiễm, vô tội (tiếng Anh chỉ dùng có có một chữ là innocent) Nhưng bất hạnh thay sự ngây thơ của trẻ con bị coi giống như là không hiểu biết (ignorant).

“Không hiểu biết” và “ngây thơ” cũng có chỗ giống nhau như chúng không phải là một. Ignorance là tình trạng không biết, giống như ngây thơ. Nhưng có một khác biệt lớn mà cả nhân loại đến bây giờ cũng không biết. Ngây thơ là không có kiến thức nhưng không hề khao khát có được kiến thức. 

Một đứa con nít không có tham vọng, không có ước vọng. Nó luôn luôn sống hết mình trong từng khoảnh khắc sống của nó… Một con chim bay qua, đứa trẻ nhìn không chớp mắt; hay chỉ thoáng thấy một con bướm màu sắc đẹp cũng đủ để đứa trẻ hát ca. Với một cái cầu vổng trên trời, đứa trẻ sẽ ngây ngất như không còn biết điều gì huy hoàng hơn nữa. Cũng cảm giác như thế đến với trẻ con, khi chúng nhìn thấy trăng sao vằng vặc trong đêm tối mênh mông.

“Ngây thơ vô nhiễm” là tinh khiết, là tràn đầy, là giàu có.

“Không hiểu biết” là nghèo nàn là ăn xin…là tôi muốn điều này, tôi muốn điều kia, tôi muốn được hiểu biết, tôi muốn được kính trọng, tôi muốn được giàu sang, tôi muốn được quyền lực.

Không hiểu biết là bạn đang đi trên con đường của khát khao.

Ngây thơ vô nhiễm  là trạng thái không hề khát khao.

Nhưng bởi vì cả hai trường hợp cùng là tình trạng không có kiến thức , nên chúng ta thường lầm lẫn và qui kết rằng chúng cũng như nhau.

Bước đầu tiên trong nghệ thuật sống là nhìn thấy cái ranh giới phân biệt giữa cái không hiểu biết(ignorance) và sự ngây thơ vô nhiễm (innocence). Sự ngây thơ vô nhiễm phải được cũng cố và bảo vệ, bởi vì đứa trẻ được sinh ra với sự ngây thơ nghĩa là với một kho báu lớn, cái kho báu mà các nhà thông thái phải đi tìm cả đời với nổ lực nhọc nhằn. Các minh sư thường nói rằng họ đã trở lại trẻ thơ một lần nữa, họ đã được tái sanh.

Ở Ấn độ một người Bà la môn thực sự, nghĩa là một người hiểu biết thực sự, tự gọi mình là Dwij, nghĩa là được sinh hai lần. Tại sao lại được sinh hai lần? Cái gì đã xảy ra trong lần sinh thứ nhất? Tại sao cần phải có lần sinh thứ hai? Lần sinh thứ hai ông ấy được gì? Trong lần sinh thứ hai ông ấy lấy lại tất cả những cái ông ta đã có trong lần sinh thứ nhất, nhưng cái mà cha mẹ, xã hội, và tất cả những người xung quanh đã hủy diệt và triệt tiêu chúng.

Trẻ con đang bị nhồi nhét đầy ắp những kiến thức. Cái đơn thuần và trong sáng vì thế bị cướp mất, lí do là ai cũng biết cái đơn thuần không giúp được gì cho đứa trẻ trong cái xã hội cạnh tranh này. Một đúa trẻ đơn thuần (simple) thường bị coi là ngốc nghếch, và đứa trẻ ngốc nghếch sẽ bị cuộc đời lợi dụng và bóc lột. Sợ hãi xã hội, sợ hãi thế giới, chúng ta tự thay đổi mình để thích ứng và cũng muốn làm cho trẻ con trở thành thông minh, sắc xảo, đầy kiến thức, để chúng được hội nhập vào thế giới quyền lực mạnh mẽ, chứ không để chúng rơi vào sự yếu kém hay bị áp bức. Và một khi đứa trẻ lớn lên sai định hướng, nó sẽ tiếp tục con đường sai lầm đó, cả cuộc đời nó sẽ tiếp tục bị sai lầm.

Bất cứ khi nào bạn thấy rằng dường như bạn đã đánh mất cuộc sống, nguyên tắc đầu tiên là tìm lại sự ngây thơ (innocent).

Buông kiến thức xuống, quên hết kinh điển đi, quên tôn giáo đi, quên thần học và triết lí đi. Cố gắng để được sinh ra một lần nữa, trở lại ngây thơ… và điều này bạn có thể làm được, bằng cách: Tẩy sạch tâm trí của bạn, tẩy sạch tất cả những gì không phải là của bạn, tẩy sạch tất cả những gì vay mượn, tất cả những gì thuộc về truyền thống, qui ước, tất cả những gì thuộc về người khác như cha mẹ, thầy giáo, trường đại học…tẩy sạch, vất tất cả. Một lần nữa ta trở nên đơn thuần.

Điều diệu kì này có thể thực hiện được nhờ thiền định.

Thiền định chỉ là một phương pháp phẫu thuật lạ kì, nó cắt bỏ đi tất cả những gì không thuộc về bạn, chỉ để lại con người thực sự của bạn mà thôi. Thiền định thiêu hủy tất cả mọi thứ và để lại bạn như một con người trần trụi cô độc dưới ánh mặt trời. Để bạn thấy dường như mình là người đầu tiên sinh ra trên mặt đất, không hiểu, không biết một điều gì, người phải khám phá lại tất cả, phải tìm kiếm.

Đời sống phải là cuộc truy tìm, không phải là một khát vọng. Đời sống là một tìm tòi, chú không phải là tham vọng để trở thành cái này cái nọ, như trở thành chủ tịch một quốc gia, một thủ tướng, một bộ trưởng. Sống là để tim ra Tôi là ai? Một điều rất lạ lùng là người ta thường không biết mình thực sự là ai, lại mong muốn trở thành một người như thế nào đó. Người ta không biết mình là ai ngay trong hiện tại, không quen thuộc với chính hiện hữu của mình nhưng bao giờ cũng muốn trở thành cái gì đó!

Trở thành một cái gì (becoming), đó là căn bệnh của tâm hồn.

Hiên sinh (being) mới chính là bạn.

Ngay lúc khám phá ra hiện sinh của mình thì đời sống bắt đầu. Rồi thì cứ mỗi khoảnh khắc sống của ta là một khám phá mới mẻ. Bất cứ một khoảnh khắc nào cũng là một niềm vui; Cánh cửa bí mật đã mở, tình yêu mới đâm chồi, đam mê mới xuất hiện, cảm xúc mới về cái đẹp, cái tốt. Bạn trở thành thật nhạy cảm, chỉ một cạnh sắc của lá cỏ cũng đem đến vô vàn cảm giác. Sự nhạy cảm làm cảm giác bạn rõ ràng đến mức dù là hiện hữu của chỉ môt lá cỏ cũng bằng như hiện hữu của một vì sao; không có lá cỏ này hiện sinh dường như thiếu đi; và bởi vì lá cỏ này là duy nhất không có gì thay thế cho nên nó có riêng tính cá thể của nó.

Sự nhạy cảm sẽ tạo nên nhiều tình bạn. Tình bạn với cỏ cây, với chim muông, với thú vật, với núi đồi, với sông suối, với đại dương và với cả những vì sao. Đời sống trở thành giàu có hơn vì tình yêu lớn dậy vì tình bạn lớn lên. Bạn sẽ sống vĩnh cửu chứ không phải là một cái xác di động.

Cuộc đời thật tuyệt đẹp nếu bạn biết cách sống

Phỏng dịch lời giảng thiền sư Osho