Bệnh Nghiệp Theo Giáo Lý Phật Giáo

 

Theo Phật giáo, bệnh tật là kết quả của nghiệp quá khứ, chủ yếu do gây tổn hại đến chúng sinh khác và thiếu tâm từ bi. Sức khỏe không chỉ là sự vắng mặt của bệnh tật mà còn là trạng thái hài hòa của thân và tâm. Nếu bạn đang là người khỏe mạnh, không thường đau ốm thì bạn đã tạo rất nhiều quả lành trong tiền kiếp.

Cơ thể con người phản ánh nghiệp quá khứ và là phương tiện để tiếp xúc với thế giới. Do đó, cần chăm sóc thân thể đúng cách, tránh hành hạ nó bằng thực phẩm độc hại, rượu, hay dục vọng quá mức. Phật giáo không khuyến khích khổ hạnh cực đoan, vì thân và tâm có mối liên hệ chặt chẽ.

Sức khỏe thể chất phụ thuộc vào sự cân bằng của bốn yếu tố (tứ đại): đất, nước, gió, và lửa. Khi mất cân bằng, bệnh tật phát sinh. Việc chữa trị là khôi phục lại sự hài hòa này, chứ không chỉ tập trung vào một bộ phận bị đau. Tuy nhiên, vì thân thể vô thường, bệnh tật là điều không thể tránh khỏi trong cuộc sống. Điều quan trọng không phải là tránh đau khổ, mà là học cách đối diện và chuyển hóa nó để phát triển tâm thức.

Phật giáo nhấn mạnh sức khỏe tinh thần quan trọng hơn thể chất. Tâm có thể mạnh mẽ ngay cả khi cơ thể yếu bệnh. Để đạt được sự an lạc, cần phát triển chánh kiến, hiểu rõ vô thường, vô ngã, và khổ, từ đó buông bỏ chấp thủ và tham ái. Sự rèn luyện qua giới, định, và tuệ giúp kiểm soát cảm xúc tiêu cực, giảm căng thẳng, và đạt được sự an nhiên.

Nói chung bệnh tật là kết quả của nghiệp là do chúng ta đã tạo nghiệp trong quá khứ và ngay cả hiện tại. Đến khi quả trổ thì bệnh tật phát sinh. Cho nên khi cơ thể bị bệnh thay vì than thân và oán trách số phần thì chúng ta phải chấp nhận và nhìn căn bệnh như một lời cảnh tỉnh cho cuộc sống của chúng ta và chi khi nào chúng ta hiểu rỏ nghiệp quả trong đạo Phật để sám hối và tự mình chữa lành căn bệnh do tâm và thân tạo nên. Thiền sư Nhất Hạnh là vị thầy suốt đời sống phạm hạnh nhưng cuối đời vẫn phải trả nghiệp của Sư và chịu bệnh tật rất lâu rồi ngài mới viên tịch. Tóm lại, bệnh tật là một phần tự nhiên của đời sống, nhưng Phật giáo dạy cách nhìn nhận và chuyển hóa nó để hướng đến giải thoát và giác ngộ.

Nhẫn Nhục Theo Giáo Lý Đạo Phật

Nhẫn nhục (Ksanti – Sạn Đề) trong Phật giáo không đơn thuần là sự chịu đựng hay cam chịu, mà là một hành động có ý thức, dựa trên trí tuệ và từ bi. Theo sư Minh Niệm hay còn gọi là chịu đựng chính là soi lại dung lượng của trái tim bạn. Đó là khả năng đối diện với nghịch cảnh, sự xúc phạm, tổn hại mà không sinh tâm sân hận hay mong cầu trả thù. Nhẫn nhục chân chính không phải là sự nhún nhường vì yếu thế, mà là sự kiểm soát nội tâm, dập tắt ngọn lửa giận dữ để đạt đến sự an lạc và giải thoát.

Nhẫn Nhục Trong Quan Niệm Thế Gian và Phật Giáo

Trong cách nghĩ thông thường, nhẫn nhục thường bị hiểu là sự nhịn nhục để tránh rắc rối, bảo vệ lợi ích cá nhân, hoặc vì bất đắc dĩ mà chịu đựng. Lối nhẫn nhịn này dễ dẫn đến oán hận, phiền não tích tụ trong tâm, và có thể bùng phát thành thù hận khi có cơ hội.

Ngược lại, Phật giáo dạy rằng nhẫn nhục chân chính không phải là sự chịu đựng trong đau khổ mà là sự hóa giải sân hận bằng trí tuệ và từ bi. Khi đối diện với sự xúc phạm, thay vì đáp trả bằng tức giận, người thực hành nhẫn nhục sẽ bình tâm, dùng lòng từ để chuyển hóa người khác.

Trong Kinh Tứ Thập Nhị Chương có ghi lại câu chuyện về đức Phật như sau:

Một người đến mắng Đức Phật, nhưng Ngài vẫn im lặng. Khi người đó ngừng lại, Đức Phật hỏi:

“Nếu ông mang quà biếu một người nhưng người ấy không nhận, món quà đó sẽ thuộc về ai?”

Người kia đáp: “Về tôi.”

Đức Phật dạy: “Cũng vậy, nếu ông mắng ta mà ta không nhận, thì sự sân hận đó sẽ quay lại với chính ông.”

Lời dạy này nhấn mạnh rằng, sân hận không thể tồn tại nếu không có sự tiếp nhận. Khi không để tâm sân hận khởi lên, ta sẽ không bị trói buộc bởi phiền não. Nói cách khác khi có điều bất như ý , ta phải chấp nhận và loại trừ nhưng không nên đổ lỗi cho người đã gây ra cho ta.

Nhẫn Nhục Để Hóa Giải Nghiệp Báo

Theo giáo lý nhân quả, những điều bất như ý mà ta gặp phải có thể là nghiệp báo từ quá khứ. Do đó, khi đối diện với nghịch cảnh, ta nên quán chiếu và nhìn nhận đây là cơ hội để chuyển hóa nghiệp lực, không nên oán trách. Thực tạp dùng lòng từ và nhẫn nhục để hóa giải, thay vì nuôi dưỡng hận thù. Muốn luyện tập tâm từ thì chúng ta phải nhớ lời dạy của Đức Phật: “Lấy ân báo oán, oán tiêu tan. Lấy oán báo oán, oán chồng chất.”

Nhẫn Nhục Với Chính Mình chính là không chỉ là đối với người khác mà còn là với chính bản thân mình. Tu tập nhẫn nhục là kiểm soát ba nghiệp:

-Thân nhẫn: Không làm điều ác (không sát sanh, không trộm cắp, không tà dâm).

-Khẩu nhẫn: Không nói lời gây hại (không nói dối, không thêu dệt, không đâm thọc, không nói lời ác).

-Ý nhẫn: Không khởi tâm xấu (không tham dục, không sân hận, không tà kiến).

Ứng Dụng Nhẫn Nhục Trong Đời Sống chính là khi gặp điều bất như ý, không phản ứng bằng giận dữ mà bình tâm quán chiếu. Càng không để lời nói hay hành động của người khác làm dao động nội tâm. Đồng thời thực hành lòng từ bi, thay vì sân hận, để cảm hóa người khác. Nhìn nhận mọi sự việc với trí tuệ, không chấp vào cái tôi mà sinh phiền não.  Nhẫn nhục hay chịu đựng chính là nền tảng để đạt được tâm an lạc, tự tại giữa dòng đời. Khi có thể buông bỏ sân hận, con người sẽ đạt đến sự giải thoát thực sự, không bị ràng buộc bởi những phiền não thế gian.

Tìm thấy niềm vui trong sự giản đơn

Làm thế nào để hạnh phúc với những gì bạn có với các nội dung như sau :

1-Tại sao chúng ta luôn muốn nhiều hơn thay vì trân trọng những gì mình đang có?

2- thế nào để có một tư duy bằng lòng giúp bạn tìm thấy hạnh phúc?

3-Những cách đơn giản để thực hành lòng biết ơn hàng ngày là gì?

4-So sánh làm mất đi niềm vui như thế nào và làm thế nào để bạn có thể ngăn chặn điều đó?

5-Những bước thực tế để cảm thấy viên mãn ngay bây giờ là gì?

Bạn được thăng chức và trong một khoảnh khắc, bạn cảm thấy rất vui mừng. Nhưng sau đó, gần như ngay lập tức, tâm trí bạn chuyển sang điều tiếp theo—có thể là một ngôi nhà lớn hơn, một chiếc xe tốt hơn hoặc một cột mốc khác để theo đuổi. Đó là một chu kỳ dường như không bao giờ kết thúc và thật mệt mỏi.

Các nhà tâm lý học gọi đây là "vòng quay khoái lạc". Chúng ta đạt được điều gì đó, cảm thấy hưng phấn tạm thời, rồi lại trở về mức hạnh phúc cơ bản, thèm khát sự thúc đẩy tiếp theo. Vấn đề là gì? Nó khiến chúng ta liên tục khao khát thay vì thỏa mãn.

Nhưng nếu bạn có thể bước ra khỏi vòng quay đó thì sao? Nếu hạnh phúc không phải là thứ để theo đuổi mà là thứ để vun đắp ngay bây giờ với những gì bạn đã có thì sao?

--Định nghĩa lại hạnh phúc

Hạnh phúc không phải là những gì bạn sở hữu mà là cách bạn nhìn nhận những gì bạn sở hữu. Tư duy hài lòng chuyển trọng tâm từ sự khan hiếm - những gì bạn thiếu - sang sự phong phú - những gì bạn đã có. Đó là nhận ra rằng những gì bạn có ngày hôm nay đã từng là thứ bạn mong ước.

Hãy nghĩ về điều đó. Bạn còn nhớ khi nào bạn khao khát những thứ mà giờ đây bạn coi là hiển nhiên không? Ngôi nhà bạn đang sống, những mối quan hệ bạn trân trọng, thậm chí cả những tiện nghi nhỏ bé trong cuộc sống hàng ngày? Chúng ta thường quên trân trọng chúng vì chúng ta quá bận rộn nhìn về phía trước.

Nhưng đây là bí quyết: Hài lòng không có nghĩa là bằng lòng. Nó có nghĩa là tìm thấy niềm vui trong hiện tại trong khi vẫn phấn đấu để phát triển. Đó là sự cân bằng cho phép bạn tiến về phía trước mà không cảm thấy mình liên tục thiếu thốn.

--Một sự thay đổi đơn giản với tác động sâu sắc

Lòng biết ơn không chỉ là một thuật ngữ tự lực hợp thời mà còn là một cách đã được khoa học chứng minh để tăng hạnh phúc. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc thực hành lòng biết ơn sẽ tái lập lại não bộ, củng cố các đường dẫn thần kinh liên quan đến cảm xúc tích cực. Nói cách khác, bạn càng tập trung vào những gì mình biết ơn thì bạn càng trở nên hạnh phúc hơn. Và nó không phức tạp. Bạn không cần một cuốn nhật ký biết ơn cầu kỳ hay một thói quen phức tạp. Một sự thay đổi tinh thần đơn giản có thể tạo nên điều kỳ diệu.

Hãy thử điều này: Trước khi cầm điện thoại vào mỗi buổi sáng, hãy nghĩ đến ba điều mà bạn biết ơn. Chúng không cần phải là những điều to tát—một giấc ngủ ngon, một tách cà phê mới pha, tiếng chim hót ngoài cửa sổ. Việc nhận ra những niềm vui nhỏ bé sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa, giúp bạn dễ dàng nhìn thấy điều tốt đẹp trong mọi thứ khác.

--Thoát khỏi ảo tưởng về "Nhiều hơn"

Không gì đánh cắp niềm vui nhanh hơn sự so sánh. Chúng ta lướt mạng xã hội, xem những phiên bản được tuyển chọn về cuộc sống của người khác—kỳ nghỉ, nhà mới, mối quan hệ hoàn hảo—và đột nhiên, những gì chúng ta có dường như không đủ.

Nhưng đây là điều chúng ta quên mất: Chúng ta đang so sánh hậu trường của mình với đoạn phim nổi bật của người khác. Không ai đăng những khó khăn, sự tự ti, những ngày tồi tệ của họ. Tuy nhiên, chúng ta cho rằng cuộc sống của họ tốt hơn chỉ vì những gì họ chọn thể hiện.

Thuốc giải? Hãy chuyển sự tập trung của bạn vào bên trong. Người duy nhất bạn nên so sánh mình với chính là con người của bạn ngày hôm qua. Đo lường sự tiến bộ, không phải sự hoàn hảo. Hãy ăn mừng những gì bạn đã xây dựng thay vì ghen tị với những gì người khác có.

--Các bước thiết thực để trân trọng những gì bạn có

Hiểu được tầm quan trọng của sự hài lòng là một chuyện—thực hành nó hàng ngày lại là chuyện khác. Sau đây là một số cách đơn giản nhưng hiệu quả để bắt đầu:

1. Tạm dừng và suy ngẫm – Hãy dành một vài phút mỗi ngày để trân trọng những gì bạn có. Thay vì vội vã làm việc tiếp theo, hãy ngồi lại với những suy nghĩ của bạn và thừa nhận những điều tốt đẹp trong cuộc sống của bạn.

2. Hạn chế tiếp xúc với mạng xã hội—Nếu việc lướt mạng xã hội khiến bạn cảm thấy mình không đủ năng lực, hãy nghỉ ngơi. Bỏ theo dõi những tài khoản khiến bạn cảm thấy mình không đủ năng lực và thay vào đó hãy tập trung vào các mối quan hệ ngoài đời thực.

3. Thay đổi suy nghĩ của bạn – Khi bạn nghĩ, “Ước gì mình đã…”, hãy chuyển sang “Mình biết ơn vì mình đã…” Càng thực hành điều này nhiều, bạn càng thấy nó trở nên tự nhiên hơn.

4. Đơn giản hóa cuộc sống của bạn—Đôi khi, hạnh phúc là loại bỏ chứ không phải thêm vào. Dọn dẹp không gian, lịch trình và tâm trí của bạn. Dành chỗ cho những gì thực sự quan trọng.

5. Đền đáp—Giúp đỡ người khác là con đường nhanh nhất để biết ơn. Khi bạn nhìn cuộc sống qua những khó khăn của người khác, bạn sẽ thấy được những phước lành của chính mình trong viễn cảnh.

--Tìm thấy sự bình yên và niềm vui trong hiện tại

Hạnh phúc không phải là đích đến. Đó không phải là thứ bạn đạt được sau khi đã đánh dấu vào mọi ô. Đó là một quá trình thực hành—một lựa chọn hàng ngày để nhìn thấy vẻ đẹp trong những gì bạn đã có.

Vì vậy, lần tới khi bạn thấy mình khao khát nhiều hơn, hãy dừng lại. Hãy nhìn xung quanh. Có niềm vui ở đây, ngay bây giờ, trong khoảnh khắc này. Bạn phải sẵn sàng nhìn nhận nó.

Và khi bạn làm vậy? Đó là lúc hạnh phúc thực sự bắt đầu.

Tác giả  Beth McDaniel, InnerSelf.com

Beth McDaniel là biên tập viên của InnerSelf.com"

Bài viết nguyên bản tiếng Anh được đăng trên trang mạng ÍnnnerSelf.com

Tóm tắt ý chính của bài viết "Tìm thấy niềm vui trong sự giản đơn"

Bài viết nhấn mạnh rằng hạnh phúc không nằm ở việc có nhiều hơn mà ở cách chúng ta trân trọng những gì đang có.

Vòng quay khoái lạc – Chúng ta thường xuyên khao khát nhiều hơn mà không hài lòng với hiện tại, dẫn đến sự mệt mỏi và không ngừng theo đuổi những mục tiêu mới.

Định nghĩa lại hạnh phúc – Hạnh phúc đến từ cách chúng ta nhìn nhận cuộc sống, chuyển từ tư duy thiếu thốn sang tư duy phong phú. Hài lòng không có nghĩa là ngừng cố gắng mà là tận hưởng hiện tại trong khi vẫn phát triển.

Thực hành lòng biết ơn – Biết ơn giúp tái lập não bộ, gia tăng hạnh phúc. Những hành động nhỏ như suy nghĩ về ba điều biết ơn mỗi sáng có thể tạo ra sự thay đổi lớn.

Thoát khỏi sự so sánh – Việc so sánh với người khác, đặc biệt qua mạng xã hội, khiến chúng ta mất đi niềm vui. Cách khắc phục là tập trung vào sự tiến bộ của bản thân thay vì ganh tị với người khác.

Các bước thực tế để trân trọng hiện tại – Một số cách để thực hành sự hài lòng bao gồm: tạm dừng suy ngẫm, hạn chế mạng xã hội, thay đổi cách suy nghĩ, đơn giản hóa cuộc sống và giúp đỡ người khác.

Thông điệp chính: Hạnh phúc không phải là đích đến mà là một quá trình thực hành. Thay vì luôn theo đuổi nhiều hơn, hãy học cách tìm thấy niềm vui ngay trong hiện tại.

Giáo Lý Duyên Khởi

Con đường giải thoát trong Phật giáo có nhiều cách diễn đạt. Chẳng hạn, Bát Chánh Đạo được xem là con đường giải thoát, và thu gọn lại, Bát Chánh Đạo có thể gồm trong Tam Học: Giới, Định, Tuệ.

Ngoài ra, con đường giải thoát có thể được tổng hợp trong 37 pháp Bồ Đề, bao gồm: Thất Giác Chi, Bát Chánh Đạo, Ngũ Quyền, Ngũ Lực, Tứ Như Ý Túc, Tứ Chánh Cần, và Tứ Niệm Xứ. Tuy nhiên, cách diễn đạt phổ biến nhất vẫn là Bát Chánh Đạo, vì trong đó chứa đựng yếu tố Tam Học.

Chánh Kiến, Chánh Tư Duy thuộc Tuệ học.

Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng thuộc Giới học.

Chánh Tấn, Chánh Niệm, Chánh Định thuộc Định học.

Ngoài ra, Bát Chánh Đạo bao hàm thân, khẩu, ý: Chánh Ngữ thuộc khẩu, Chánh Nghiệp thuộc thân, các yếu tố còn lại thuộc về ý.

Vì sao chúng ta cần học giáo lý Duyên Khởi? Vì khi nói đến Bát Chánh Đạo, yếu tố quan trọng đầu tiên chính là Chánh Kiến. Chánh Kiến gồm hai khía cạnh:

Nhận thức rằng mọi pháp trên đời đều do duyên sinh.

Nhận thức rằng mọi pháp có sinh đều phải diệt.

Hiểu được hai nguyên tắc này là có Chánh Kiến chân chính.

Lý Nhân Quả - Duyên Sinh

Mọi pháp sinh không phải do ngẫu nhiên, mà là tập hợp của nhiều duyên. Chẳng hạn, lửa không có sẵn trong hộp quẹt, nhưng khi hộp đủ duyên (viên đá lửa, bánh xe, ga hoặc xăng), lửa mới phát sinh. Tương tự, tiếng đàn không có sẵn trên ngón tay hay sợi dây, nhưng khi ngón tay gằy dây với ý chơi nhạc và kiến thức nhạc lý, tiếng đàn mới sinh khởi.

Hiểu được dây chuyền nhân quả sẽ trừ được "đoạn kiến" (quan điểm sai lầm về sự diệt vong hoàn toàn) và "thường kiến" (quan điểm sai lầm về sự tồn tại vĩnh cữu).

Tà Kiến và Chánh Kiến

"Đoạn kiến" bao gồm ba quan niệm sai lầm: tin rằng mọi thứ ngẫu nhiên mà có (vô nhân kiến), phủ nhận thiện ác không tồn tại (vô hành kiến), và tin rằng những gì không chứng minh được thì không có (vô hữu kiến).

"Thường kiến" là niềm tin vào linh hồn bất diệt, đắng chí tôn quyết định vỪdn mệnh, và thế giới vĩnh hằng. Cả hai đều đi ngược lại Chánh Kiến.

Chánh Kiến giúp ta hiểu rằng mọi thứ đều do nhân duyên sinh, không có tự tính cố định. Khi nhận thức đúng đắn về nhân duyên, ta sẽ buông bỏ chấp trước, không rơi vào cực đoan của đoạn kiến hay thường kiến, từ đó đạt đến giải thoát chân chính."

Trích bài giảng Giáo lý Duyên Khởi của sư Toại Khanh

Nguyên văn của bài giảng này được đăng trên trang mạng của sư Toại Khanh. Tôi viết lại theo sự hiểu biết khi đọc và nghe sư giảng. Hy vọng vẫn giữ được ý chính của sư

Tích Âm Đức Để Tạo Phước Báu

Thiền sư Tịnh Không thường khuyên các đệ tử xuất gia cũng như cư sĩ tại gia rằng, nếu muốn tích lũy nhiều phước báu cho đời này và đời sau, thì cần phải tạo âm đức.

Vậy âm đức là gì? Âm đức chính là những việc thiện lành mà ta thực hiện một cách âm thầm, không để người khác biết. Ngày nay, nhiều người nổi tiếng hoặc giàu có làm việc thiện và được truyền thông ca ngợi, đưa tin rộng rãi. Tuy đây cũng là phước báu, nhưng phước này dễ bị tiêu hao nhanh chóng.

Người làm việc tốt thực sự không cần ai biết đến. Nếu làm điều thiện mà mong muốn người khác hay biết, thì đó chưa phải là chân thiện, vì tâm vẫn còn vướng mắc vào danh tiếng và lợi lộc. Thiện này chỉ là giả thiện, không phải chân thiện.

Nếu trong lòng có tâm thiện, ta không cần khoe khoang hay phô trương trên mạng xã hội. Một người có đức hạnh chân chính thường khiêm tốn, ẩn mình, không thể hiện tài năng ra bên ngoài. Chúng ta có thể thấy nhiều bậc chân tu luôn sống ẩn dật, không tìm cách xây dựng chùa chiền to lớn hay kêu gọi Phật tử đóng góp để tạo phước. Họ tích đức một cách thầm lặng, nên khi nhân duyên đến, dù bị người đời phát hiện, họ cũng sẽ tìm cách rời đi, giống như trường hợp của thầy Minh Tuệ ở Việt Nam.

Trong đạo Phật, việc tích âm đức hàng ngày có thể được thực hành qua các việc như thọ trì Bát Quan Trai giới. Đây là cách giúp chúng ta tự tạo âm đức cho chính mình. Những việc thiện nhỏ nhặt như giúp đỡ người khác mà không phân biệt, chia sẻ cơm áo với những người bất hạnh, hoặc cúng dường tài vật mà không cần nêu danh đều góp phần tăng trưởng âm đức. Làm việc thiện mà không cầu danh lợi chính là cách giảm bớt lòng tham và tăng trưởng tâm thanh tịnh.

Người tạo phước ắt sẽ được hưởng phước báu. Mỗi ngày, nếu ta giữ tâm niệm thiện lành, thì phước đức cũng theo đó mà tăng trưởng. Niệm thiện có nghĩa là giữ tâm thanh tịnh, không suy nghĩ điều tiêu cực.

Đức Phật dạy rằng chúng sinh cần thực hành thiện nghiệp để tạo nhân duyên, tích lũy phước báo. Nhờ đó, đời này được an vui, kiếp sau không bị đọa vào đường ác. Đây chính là nền tảng của các pháp lành trong thế gian và xuất thế gian.

Phước báu có tính “hữu lậu” hay “hữu vi”, nghĩa là dù con người có hưởng phúc, vẫn còn trong vòng luân hồi sinh tử. Khi hưởng hết phúc, nếu không có công đức chân chính, sẽ bị đọa lạc để trả nghiệp. Nói đơn giản, dù có tạo ra nhiều phước đức nhưng nếu vẫn gieo nhân ác, thì vẫn phải chịu quả báo. Tuy nhiên, người có nhiều phước báu sẽ nhẹ nghiệp hơn so với người không có phước. Vì vậy, việc tích âm đức chính là điều mà mỗi người nên thực hành để có được sự an vui và giải thoát bền vững.

Thiên Lan 

Nguyên Tắc Đạo Đức Ứng Dụng Trong Đời Sống Hàng Ngày

  

Việc áp dụng đạo đức và các giá trị trong cuộc sống hàng ngày được gọi là “đạo đức ứng dụng”. Thuật ngữ hiện đại có thể là “giáo dục đời sống”, đưa ra giải pháp cho sự thách thức từ cả hai mặt, về sự thất vọng của cá nhân và bất ổn trong xã hội. Ở cấp độ cá nhân, nó giúp người ta thấu hiểu đời sống của mình, trong khi ở cấp độ xã hội, giúp cho người ta học hỏi cách hình thành quan hệ tích cực với người khác, là điều cần thiết cho sự tiến bộ và phát triển. Đạo đức phổ quát đóng một vai trò trọng yếu.

Chúng ta sẽ có được đạo đức như vậy từ đâu? Chúng ta có thể học hỏi chúng từ những cội nguồn thế tục, chẳng hạn như Aristotle hay các nhà lãnh đạo như John F. Kennedy, người đã nói: "Đừng hỏi đất nước của bạn có thể làm gì cho bạn, mà hãy hỏi bạn có thể làm gì cho đất nước của mình.". Chúng ta cũng có thể học hỏi từ tôn giáo. Trong khi một số người có thể lập luận rằng các tôn giáo chỉ chia rẽ con người, thì nên lưu ý rằng tôn giáo có hai khía cạnh: khía cạnh thần học khác biệt giữa các tôn giáo, và các hệ thống đạo đức chung, dành cho tất cả các tôn giáo. Vì chúng ta tiếp thu những nguyên tắc trong đời sống từ tất cả những điều này, tôi muốn nói thêm rằng tôn giáo cũng đóng một vai trò trong việc hình thành đạo đức ứng dụng phổ quát. 

Tại Trung Tâm Hòa Bình Và Tâm Linh (Center for Peace and Spirituality), do Maulana Wahiduddin Khan thành lập, chúng tôi đã phát triển một mô hình thực tế cho đạo đức ứng dụng, mà Maulana đã mở các lớp học vào cuối tuần, trong 17 năm qua. Chúng tôi đã chuẩn bị cho hàng ngàn nhà giáo dục đời sống, những người đầu tiên đã áp dụng các nguyên tắc này cho bản thân họ, rồi sau đó, nói về những điều này với người khác. Đó là điều mà các giáo viên phải làm. Trước tiên, họ phải áp dụng các nguyên tắc này cho bản thân, và tiếp tục thực hiện điều này, vì đó là quá trình lâu dài trong suốt cuộc đời. Chúng ta sẽ bắt đầu, rồi trong quá trình này, cũng giúp cho học sinh áp dụng những nguyên tắc tương tự. Những gì mà chúng ta đã phát triển là một giải pháp. Tôi đã nghiên cứu về cách thiết lập hòa bình trong thế giới hiện đại, và nhận ra con người phải được chuyển hóa, để hướng về một nền văn hóa hòa bình. Khi điều này xảy ra, con người sẽ phát triển về mặt trí thức, trở nên an lạc và đóng góp cho hòa bình, cho sự tiến bộ và phát triển trong xã hội. Điều này sẽ phát triển các quốc gia trên phạm vi quốc tế.

Vì mục tiêu này, chúng tôi đã phát triển một chương trình phát triển nhân cách mà tôi muốn chia sẻ ba nguyên tắc chính trong đó. Những nguyên tắc này được rút ra từ hai lãnh vực đạo đức thế tục và tôn giáo: 

1. Thái Độ Tích Cực

Đầu tiên là một thái độ tích cực, hay khuynh hướng tích cực. Có một câu chuyện về hai người đàn ông trong tù nhìn ra cửa sổ đằng sau song sắt. Một người chỉ thấy bùn, trong khi người kia nhìn thấy các vì sao. Điều này có nghĩa là trong khi những người khác nhau có thể ở trong cùng một hoàn cảnh, nhưng người ta có thể chọn thái độ tiêu cực và chỉ nhìn thấy bùn, hay có thể nhìn thấy cơ hội mà hoàn cảnh này đã tạo ra. Càng phát triển nhiều quan điểm, thì chúng sẽ giúp mình nhìn thấy cơ hội. 

2. Hành Vi Tích Cực

Thứ hai là hành vi tích cực. Tất cả các tôn giáo đều có khuôn vàng thước ngọc về đạo đức. Cơ đốc giáo có câu: "Hãy đối xử với người khác như cách bạn muốn họ đối xử với mình.". Điều đó có nghĩa là chúng ta biết một cách chính xác loại hành vi mà mình mong đợi người khác sẽ biểu hiện với mình. Chúng ta không cần được dạy dỗ quá nhiều quy tắc đạo đức, mà chỉ cần cư xử theo cách ta muốn người khác cư xử với mình. Chúng ta sẽ bắt đầu trao tặng cho người khác, và biết rằng khi cho đi, thì mình cũng nhận được. Chúng ta sẽ nhận được quyền lợi, nhân loại – tất cả mọi thứ. 

3. Hòa Bình Và Bất Bạo Động

Theo nghiên cứu của tôi thì tinh túy của tất cả đạo đức có thể được chứa đựng trong hòa bình. Đây là mái vòm che chở tất cả những nguyên tắc sống tích cực, chẳng hạn như cầu chúc, tôn trọng, tha thứ. Dựa vào cách này, tất cả những điều này đều có thể nằm dưới chiếc dù hòa bình và bất bạo động. Khi sử dụng những nguyên tắc này và áp dụng chúng trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta không chỉ tiến bộ và phát triển tự thân, mà còn trở thành những người đóng góp cho sự tiến bộ của xã hội. 

Tôi cảm thấy nếu giáo viên và học sinh đều tham gia những chương trình như vậy, thì sẽ có ích lợi. Trường Cao Đẳng Ramanujan đã cho chúng tôi cơ hội giới thiệu các học phần này với giáo viên và sinh viên của họ, và điều này rất thành công. Để thực hiện điều này xa hơn, Trung Tâm Hòa Hình Và Tâm Linh đã phát triển các khóa học cho trường học, chẳng hạn như khóa “Chúng Ta, Những Người Đang Sống” của chúng tôi có sách vở, tài liệu nghiên cứu và tài liệu dành cho giáo viên giảng dạy lớp 1 đến lớp 12. Đối với các trường cao đẳng và học xá, chúng tôi đã phát triển khóa học “Văn Hóa Hòa Bình”, mà chúng tôi hy vọng sẽ giới thiệu cho trường Cao Đẳng Ramanujan. Đối với những người và tập đoàn ngoài học xá, chúng tôi đang phát triển “Chương Trình Đời Sống Tốt”. Thông qua những chương trình này, chúng tôi muốn quảng bá chúng trên thế giới. Chúng tôi đã thành lập các trung tâm ở khắp nơi trên Ấn Độ. Trên phạm vi quốc tế, chúng tôi đang đưa những chương trình này lên mạng, để các trung tâm của chúng tôi và các nhà giáo dục đời sống ở đó có thể quảng bá chúng xa hơn. Tôi hy vọng đây là một bước nhỏ, để phát triển các nhà giáo dục đời sống, hay các nhà đạo đức. Dựa vào cách này, chúng ta có thể tự mình phát triển trí năng, và trở thành những người đóng góp cho sự tiến bộ và phát triển.

Tác giả Naghma Siddiqi 

Bài viết đăng trên trang mạng Study Buddhism

Bài giảng trên có thể đơn giản với những ý chính như sau 

1. Khái niệm về đạo đức ứng dụng

Đạo đức ứng dụng giúp con người hiểu bản thân và xây dựng quan hệ tích cực trong xã hội.

Có thể học hỏi từ cả nguồn thế tục (Aristotle, John F. Kennedy) và tôn giáo.

Tôn giáo có hai khía cạnh: thần học khác biệt và hệ thống đạo đức chung, có thể áp dụng vào đời sống.

2. Mô hình thực tế của Trung Tâm Hòa Bình và Tâm Linh

Maulana Wahiduddin Khan đã phát triển mô hình giảng dạy đạo đức trong 17 năm qua.

Nhà giáo dục đời sống phải áp dụng nguyên tắc đạo đức cho bản thân trước khi giảng dạy cho người khác.

Chuyển hóa con người là chìa khóa để thiết lập hòa bình và phát triển xã hội.

3. Ba nguyên tắc chính của chương trình phát triển nhân cách

Thái độ tích cực

Nhìn nhận tình huống với góc nhìn lạc quan để thấy cơ hội thay vì khó khăn.

Hành vi tích cực

 Áp dụng quy tắc vàng: “Hãy đối xử với người khác như cách bạn muốn họ đối xử với mình.”

Khi cho đi, chúng ta cũng sẽ nhận lại lợi ích.

Hòa bình và bất bạo động

Hòa bình là nền tảng của mọi giá trị đạo đức như lòng tôn trọng, sự tha thứ.

Áp dụng nguyên tắc này giúp cá nhân và xã hội phát triển bền vững.

4. Ứng dụng chương trình vào giáo dục và cộng đồng

Trung tâm đã triển khai các khóa học đạo đức cho học sinh, sinh viên và cả tổ chức ngoài học đường.

Các khóa học như "Chúng Ta, Những Người Đang Sống" (cấp 1-12) và "Văn Hóa Hòa Bình" (trường đại học).

Mở rộng trên mạng để tiếp cận quốc tế và đào tạo thêm nhiều nhà giáo dục đời sống.

➡ Mục tiêu: Thúc đẩy giáo dục đạo đức để mỗi cá nhân phát triển trí tuệ và đóng góp vào sự tiến bộ xã hội.

Ý Nghĩa Cho và Nhận

 Một ngày nọ, một sinh viên trẻ có dịp đi dạo cùng vị giáo sư của mình. Vị giáo sư này được sinh viên yêu quý và thường gọi bằng cái tên thân mật “người bạn của sinh viên” bởi sự thân thiện và lòng tốt của ông.

Khi đi ngang qua một cánh đồng, hai người bắt gặp một đôi giày cũ nằm ven đường. Họ đoán rằng đó là giày của một người nông dân nghèo đang làm việc gần đó, có lẽ ông ta sắp kết thúc ngày làm việc của mình.

Chàng sinh viên nảy ra một ý nghĩ tinh nghịch, liền nói với vị giáo sư:

— Thầy ơi, chúng ta hãy thử trêu chọc người nông dân ấy xem sao. Em sẽ giấu đôi giày của ông ta, rồi chúng ta trốn vào sau bụi cây kia để quan sát phản ứng của ông ấy khi không tìm thấy giày.

Vị giáo sư mỉm cười nhưng nhẹ nhàng ngăn lại:

— Em à, đừng bao giờ lấy sự khó khăn của người khác ra làm trò đùa. Thay vào đó, em có thể mang lại một niềm vui ý nghĩa hơn cho ông ấy. Em hãy thử đặt một đồng tiền vào mỗi chiếc giày, rồi chúng ta cùng quan sát xem điều gì sẽ xảy ra.

Chàng sinh viên gật đầu, làm theo lời thầy. Sau đó, cả hai cùng nấp sau bụi cây gần đó.

Không lâu sau, người nông dân hoàn thành công việc và đi về phía đôi giày. Khi xỏ chân vào một chiếc, ông cảm thấy có vật gì cứng bên trong. Ông cúi xuống kiểm tra và kinh ngạc khi phát hiện một đồng tiền. Đôi mắt ông ánh lên sự ngạc nhiên xen lẫn vui mừng. Ông cầm đồng tiền lên, ngắm nghía thật kỹ, rồi nhìn quanh quất như để tìm xem ai là người đã để nó ở đó.

Không thấy ai, ông cẩn thận cất đồng tiền vào túi, rồi xỏ chân vào chiếc giày còn lại. Sự ngạc nhiên của ông càng lớn hơn khi phát hiện thêm một đồng tiền nữa. Lúc này, người nông dân xúc động đến mức quỳ xuống, ngước mặt lên trời và thành kính thốt lên lời cảm tạ. Ông nói bằng giọng nghẹn ngào, cảm ơn người đã âm thầm giúp đỡ ông đúng lúc gia đình đang rơi vào cảnh túng quẫn. Ông nhắc đến người vợ bệnh tật không ai chăm sóc, những đứa con đang thiếu ăn, và niềm hy vọng mà số tiền nhỏ bé này mang lại cho họ.

Chứng kiến cảnh tượng ấy, chàng sinh viên lặng người đi. Một cảm xúc khó tả dâng trào trong lòng, nước mắt anh lăn dài trên má.

Lúc này, vị giáo sư dịu dàng hỏi:

— Bây giờ em có thấy vui hơn so với khi định biến ông ấy thành trò đùa không?

Chàng sinh viên nghẹn ngào đáp:

— Thầy đã dạy cho em một bài học mà em sẽ không bao giờ quên. Đến hôm nay, em mới thật sự hiểu được ý nghĩa của câu nói: “Cho đi là hạnh phúc hơn nhận về.”

Câu chuyện này không chỉ đơn thuần là một bài học về lòng nhân ái mà còn là  minh chứng rõ ràng cho giá trị của sự cho đi. Một hành động nhỏ nhưng xuất phát từ tấm lòng có thể mang lại niềm vui và sự thay đổi lớn lao cho người khác.